CƠ QUAN THƯỜNG TRÚ KHU VỰC ĐBSCL (ĐÀI TNVN) TRIỂN KHAI PHÒNG CHỐNG CHIẾN LƯỢC “DIỄN BIẾN HÒA BÌNH” TRONG TÌNH HÌNH MỚI

Trong bối cảnh các thế lực thù địch ngày càng tinh vi, xảo quyệt trong việc sử dụng truyền thông và không gian mạng để chống phá, yêu cầu đặt ra cho báo chí cách mạng Việt Nam nói chung và Đài Tiếng nói Việt Nam nói riêng là phải không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động. Cơ quan thường trú khu vực Đồng bằng sông Cửu Long là đơn vị trực thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam luôn ý thức được vấn đề này và coi đây là “kim chỉ nam” cho các hoạt động báo chí của cơ quan. 

ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động sâu sắc, các thế lực thù địch và phản động không ngừng đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình” nhằm xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Đây là một cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc gay gắt, phức tạp, lâu dài, diễn ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là trên mặt trận tư tưởng - văn hóa.

Báo chí cách mạng Việt Nam, với vai trò là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng của Đảng, có trách nhiệm to lớn trong cuộc đấu tranh phòng, chống chiến lược “diễn biến hòa bình”. Trong hệ thống báo chí cách mạng, Đài Tiếng nói Việt Nam giữ vị trí quan trọng với tư cách là đài phát thanh quốc gia, có khả năng lan tỏa thông tin chính thống đến mọi vùng miền của Tổ quốc, kể cả những địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long là địa bàn chiến lược về kinh tế, chính trị, quốc phòng, an ninh và đối ngoại; đồng thời cũng là khu vực mà các thế lực thù địch thường xuyên lợi dụng các vấn đề dân tộc, tôn giáo, nhân quyền để chống phá. Cơ quan thường trú khu vực Đồng bằng sông Cửu Long - Đài Tiếng nói Việt Nam có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch tại khu vực này.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn nêu trên, bài viết tập trung phân tích những vấn đề cơ bản về chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, đánh giá thực tiễn đấu tranh của báo chí cách mạng Việt Nam trong những năm qua, từ đó đề xuất các giải pháp đồng bộ, có tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả triển khai phòng, chống chiến lược “diễn biến hòa bình” của Cơ quan thường trú khu vực Đồng bằng sông Cửu Long - Đài Tiếng nói Việt Nam trong tình hình mới. Các giải pháp được đề xuất trên cơ sở kế thừa lý luận của Đảng, bám sát thực tiễn địa bàn và phù hợp với xu hướng phát triển của báo chí hiện đại.

I. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÒNG, CHỐNG “DIỄN BIẾN HÒA BÌNH” ĐỐI VỚI VIỆT NAM

1. Khái quát về chiến lược “diễn biến hòa bình”

1.1. Sự hình thành và phát triển chiến lược “diễn biến hòa bình”

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, sự ra đời của hệ thống xã hội chủ nghĩa đã cho thấy phương Tây không thể xóa bỏ chủ nghĩa xã hội bằng sức mạnh quân sự. Tương quan lực lượng trên thế giới thay đổi sâu sắc, buộc các chiến lược gia phương Tây phải tìm kiếm một giải pháp mới: khai thác những mâu thuẫn nội tại, mặt hạn chế của mô hình xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu để thúc đẩy quá trình tự chuyển hóa từ bên trong.

“Diễn biến hòa bình” là chiến lược toàn cầu của chủ nghĩa đế quốc do Mỹ khởi xướng từ cuối những năm 40 của thế kỷ XX, nhằm xóa bỏ chủ nghĩa xã hội và phong trào cách mạng vô sản thế giới trong điều kiện không thể giành thắng lợi bằng sức mạnh quân sự. Ngày 30/7/1949, D. Acheson nêu nguyên tắc trong chính sách đối ngoại của Mỹ với các nước xã hội chủ nghĩa là “khuyến khích các lực lượng nổi dậy, lật đổ ngay trong các nước xã hội chủ nghĩa”. Ngày 17/1/1960, Ủy ban Thượng nghị viện Mỹ công bố tài liệu “Hình thái ý thức và công tác ngoại giao”, đề ra hai biện pháp cơ bản: phá vỡ hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa và xâm nhập bằng lối sống phương Tây nhằm làm sụp đổ chế độ xã hội chủ nghĩa.

Học thuyết “diễn biến hòa bình” ra đời là sản phẩm trong thế bất lực của quá trình dùng vũ lực để tiêu diệt các nước xã hội chủ nghĩa. Học thuyết này vạch hướng tìm kiếm chiến thắng từ việc khai thác, thúc đẩy những nhân tố tiêu cực trong nội bộ hệ thống xã hội chủ nghĩa, đặt trọng tâm vào hoạt động tiến công từ bên trong bằng biện pháp phi quân sự - một quá trình chuyển hóa lâu dài để các nước xã hội chủ nghĩa tự hủy hoại, tan rã.

1.2. Khái niệm và bản chất của “diễn biến hòa bình”

“Diễn biến hòa bình” là chiến lược cơ bản nhằm lật đổ chế độ chính trị của các nước tiến bộ, trước hết là các nước xã hội chủ nghĩa, từ bên trong, chủ yếu bằng biện pháp phi quân sự, do chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động tiến hành. Mục tiêu của chiến lược này là xóa bỏ vai trò lãnh đạo của các đảng cộng sản, xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa, lái các nước này đi theo quỹ đạo của chủ nghĩa tư bản và phụ thuộc vào chủ nghĩa đế quốc.

Bản chất của “diễn biến hòa bình” là một cuộc chiến tranh không tuyên bố, không có tiếng súng nhưng vô cùng nguy hiểm. Đối tượng tiến công là hệ tư tưởng, nền tảng chính trị, văn hóa, đạo đức, lối sống của xã hội. Phương thức là thẩm thấu, tác động lâu dài, kết hợp giữa “mềm” và “rắn”, giữa bên ngoài và bên trong, giữa kinh tế và chính trị, giữa văn hóa và quân sự. Mục tiêu cuối cùng là làm cho đối phương tự suy yếu, tự chuyển hóa, tự tan rã.

1.3. Đặc điểm chủ yếu của chiến lược “diễn biến hòa bình”

Thứ nhất, đây là chiến lược tổng hợp, toàn diện, kết hợp nhiều mặt: chính trị, tư tưởng, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại; trong đó, tư tưởng - văn hóa là mặt trận hàng đầu.

Thứ hai, chiến lược này được tiến hành lâu dài, bền bỉ, kiên trì, không nóng vội, có lộ trình và bước đi cụ thể.

Thứ ba, chủ thể tiến hành rất đa dạng, từ các thế lực đế quốc, phản động quốc tế đến các phần tử cơ hội, bất mãn trong nước.

Thứ tư, phương thức tiến hành ngày càng tinh vi, xảo quyệt, lợi dụng triệt để các thành tựu khoa học - công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin, internet, mạng xã hội.

Thứ năm, mục tiêu trọng điểm là phá vỡ khối đại đoàn kết dân tộc, làm suy yếu vai trò lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước.

2. Hoạt động “diễn biến hòa bình” chống phá cách mạng Việt Nam

2.1. Giai đoạn từ năm 1975 đến năm 1994

Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước năm 1975, các thế lực thù địch điều chỉnh chiến lược chống phá cách mạng Việt Nam, chuyển từ chiến tranh xâm lược trực tiếp sang chiến lược “diễn biến hòa bình” kết hợp với bao vây, cấm vận kinh tế và “bạo loạn lật đổ”. Trong giai đoạn này, chúng tập trung phá hoại công cuộc khôi phục, xây dựng đất nước sau chiến tranh, cấu kết với các phần tử phản động trong và ngoài nước, lợi dụng khó khăn kinh tế - xã hội để kích động chống phá. Đặc biệt, sau khi hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ đầu thập niên 90, các thế lực thù địch đẩy mạnh “diễn biến hòa bình” đối với Việt Nam với hy vọng tạo ra “hiệu ứng domino”, đẩy Việt Nam đi theo con đường của Liên Xô và Đông Âu.

2.2. Giai đoạn từ năm 1995 đến nay

Bước sang thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế sâu rộng, chiến lược “diễn biến hòa bình” đối với Việt Nam được điều chỉnh ngày càng tinh vi, đa dạng và quyết liệt hơn. Các thế lực thù địch lợi dụng quá trình bình thường hóa quan hệ, hợp tác kinh tế, đầu tư, viện trợ để xâm nhập, tác động chuyển hóa nội bộ. Mục tiêu trọng tâm là xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, thay đổi chế độ chính trị, lái Việt Nam đi theo con đường tư bản chủ nghĩa.

Các thủ đoạn chủ yếu bao gồm: tấn công trên mặt trận tư tưởng - văn hóa thông qua truyền thông quốc tế, mạng xã hội, các tổ chức phi chính phủ; kích động “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên và nhân dân; lợi dụng các vấn đề dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo để vu cáo, xuyên tạc chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; lợi dụng các vấn đề bức xúc xã hội, các sự kiện chính trị nhạy cảm để kích động biểu tình, gây rối; hỗ trợ, nuôi dưỡng các tổ chức phản động lưu vong và các phần tử cơ hội chính trị trong nước.

Trong những năm gần đây, không gian mạng trở thành mặt trận trọng điểm. Các thế lực thù địch lập hàng nghìn trang web, blog, fanpage, kênh YouTube để phát tán thông tin xấu, độc; sử dụng trí tuệ nhân tạo, deepfake để tạo ra nội dung giả mạo; tổ chức các chiến dịch truyền thông có mục đích, có tài trợ nhằm định hướng dư luận theo hướng bất lợi cho Việt Nam.

3. Phòng, chống chiến lược “diễn biến hòa bình”

3.1. Khái niệm phòng, chống “diễn biến hòa bình”

Phòng, chống “diễn biến hòa bình” là tổng thể các hoạt động của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội và toàn dân nhằm chủ động ngăn ngừa, phát hiện, đấu tranh làm thất bại âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch; bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, độc lập chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Nhân dân và sự nghiệp đổi mới.

3.2. Mục tiêu và yêu cầu

Mục tiêu của công tác phòng, chống “diễn biến hòa bình” là giữ vững ổn định chính trị, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ; bảo vệ thành quả cách mạng, tạo môi trường thuận lợi cho công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế.

Yêu cầu đặt ra là: phải chủ động, tích cực, kiên quyết, kiên trì, lâu dài; kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” làm chính; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân; kết hợp đấu tranh trên các mặt trận chính trị, tư tưởng, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại; chủ động trên không gian mạng và trong môi trường truyền thông số.

3.3. Quan điểm chỉ đạo của Đảng

Một là, phòng, chống “diễn biến hòa bình” là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, lâu dài của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối, về mọi mặt của Đảng.

Hai là, kết hợp chặt chẽ giữa phòng, chống “diễn biến hòa bình” với phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; coi đây là quan hệ nhân - quả, phòng từ gốc, trị từ sớm.

Ba là, tăng cường công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, làm cho Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân.

Bốn là, đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân - đây là cơ sở vững chắc nhất để vô hiệu hóa các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch.

Năm là, phát huy vai trò của báo chí, truyền thông trong tuyên truyền, định hướng dư luận và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

II. BÁO CHÍ CÁCH MẠNG VIỆT NAM TRONG ĐẤU TRANH PHÒNG, CHỐNG “DIỄN BIẾN HÒA BÌNH”

1. Nhận diện các thủ đoạn sử dụng truyền thông trong chiến lược “diễn biến hòa bình”

Truyền thông là một trong những công cụ chủ yếu mà các thế lực thù địch sử dụng để thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình”. Việc nhận diện chính xác các thủ đoạn này là tiền đề để báo chí cách mạng Việt Nam đấu tranh có hiệu quả.

Thứ nhất, tận dụng các đài phát thanh, truyền hình quốc tế, các hãng thông tấn, báo chí phương Tây có sức ảnh hưởng lớn để phát tán thông tin xuyên tạc, vu cáo về tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, dân chủ, nhân quyền, tôn giáo tại Việt Nam. Các thông tin được dàn dựng có chủ đích, lồng ghép giữa sự kiện có thật với bình luận sai lệch, gây nhiễu loạn nhận thức của công chúng trong và ngoài nước.

Thứ hai, khai thác triệt để internet và mạng xã hội. Các thế lực thù địch lập và vận hành hàng nghìn trang web, blog, fanpage Facebook, kênh YouTube, TikTok, Telegram nhằm phát tán thông tin xấu, độc; sử dụng các thuật toán đề xuất nội dung để tăng độ phủ; sử dụng “dư luận viên ảo”, tài khoản giả mạo để tạo dư luận giả tạo; sử dụng deepfake, hình ảnh, video chỉnh sửa bằng trí tuệ nhân tạo để tạo nội dung giả mạo lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Thứ ba, lợi dụng các sự kiện chính trị, kinh tế, xã hội nhạy cảm như đại hội Đảng, bầu cử Quốc hội, các vụ việc tham nhũng, tiêu cực, các vấn đề môi trường, đất đai, tôn giáo để xuyên tạc, kích động, tạo “điểm nóng”.

Thứ tư, tiếp cận, lôi kéo, tài trợ cho một số nhà báo, văn nghệ sĩ, trí thức có biểu hiện cơ hội chính trị để họ viết bài, phát ngôn theo hướng phục vụ ý đồ chống phá.

Thứ năm, tổ chức các chương trình “hỗ trợ phát triển báo chí”, “đào tạo nhà báo độc lập”, “hoạt động xã hội dân sự” nhằm tác động chuyển hóa tư tưởng trong giới báo chí Việt Nam.

2. Thực tiễn đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” của báo chí cách mạng Việt Nam

Báo chí cách mạng Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đã và đang đóng vai trò xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa trong cuộc đấu tranh phòng, chống chiến lược “diễn biến hòa bình”. Với hệ thống đa dạng gồm báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình và các nền tảng nội dung số, báo chí cách mạng đã trở thành kênh thông tin chính thống chủ lực, định hướng dư luận xã hội và phản bác các quan điểm sai trái.

Về thành tựu, báo chí cách mạng đã chủ động tuyên truyền sâu rộng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phản ánh kịp thời thành tựu của công cuộc đổi mới; cổ vũ các nhân tố mới, điển hình tiên tiến trong các lĩnh vực. Nhiều cơ quan báo chí đã xây dựng chuyên trang, chuyên mục chuyên đề về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Các tác phẩm báo chí ngày càng chất lượng, có sức thuyết phục cao, không chỉ phản bác mà còn cung cấp luận cứ khoa học, thực tiễn để củng cố niềm tin của Nhân dân.

Trong môi trường số, báo chí cách mạng đã tích cực ứng dụng công nghệ, phát triển các nền tảng đa phương tiện như báo điện tử, podcast, video ngắn, infographic, livestream để tiếp cận công chúng trẻ. Việc phối hợp giữa các cơ quan báo chí với lực lượng chức năng trong xử lý thông tin xấu, độc trên không gian mạng được đẩy mạnh, góp phần làm sạch môi trường thông tin.

Tuy nhiên, công tác đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình” trên mặt trận báo chí cũng còn những hạn chế: một bộ phận tác phẩm còn nặng tính khẳng định, thiếu luận chứng cụ thể; tốc độ phản ứng trước thông tin xấu, độc đôi khi còn chậm; sự phối hợp giữa các cơ quan báo chí chưa thật chặt chẽ; trình độ chuyên môn và bản lĩnh chính trị của một số phóng viên, biên tập viên còn chưa đáp ứng yêu cầu của tình hình mới; việc khai thác mạng xã hội và các nền tảng số mới còn hạn chế.

Những bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn là: phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng; phải bám sát thực tiễn, lấy sự thật làm gốc; phải kết hợp “xây” và “chống”, lấy “xây” làm chính; phải đầu tư xây dựng đội ngũ phóng viên, biên tập viên có bản lĩnh chính trị vững vàng và chuyên môn giỏi; phải chủ động trên không gian mạng, không nhường trận địa cho các thế lực thù địch.

III. GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ PHÒNG, CHỐNG “DIỄN BIẾN HÒA BÌNH” CỦA CƠ QUAN THƯỜNG TRÚ KHU VỰC ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG - ĐÀI TIẾNG NÓI VIỆT NAM TRONG TÌNH HÌNH MỚI

1. Khái quát về Cơ quan thường trú khu vực Đồng bằng sông Cửu Long

Cơ quan thường trú khu vực Đồng bằng sông Cửu Long là đơn vị báo chí trực thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam, thực hiện chức năng đăng, phát thông tin chính thức của Đảng và Nhà nước; phản ánh trung thực đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của khu vực thông qua việc cung cấp tin, bài phát thanh và sản phẩm nội dung số cho các phương tiện truyền thông của Đài; đồng thời thực hiện trách nhiệm cơ quan đại diện của Đài Tiếng nói Việt Nam tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Hiện nay, Cơ quan đang trực tiếp sản xuất tin, bài cho các đơn vị phát thanh, báo điện tử, nội dung số của Đài Tiếng nói Việt Nam; thực hiện chương trình phát thanh tiếng Khmer phục vụ đồng bào dân tộc thiểu số trong khu vực và đưa các chương trình đó lên hệ thống nội dung số do đơn vị quản lý.

Cơ quan đóng vai trò là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa tại khu vực, trực tiếp đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái và âm mưu “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch. Vai trò cụ thể của Cơ quan thể hiện qua các mặt: thực hiện chức năng đăng tải, phát sóng thông tin chính thức của Đảng và Nhà nước, định hướng dư luận xã hội kịp thời; lắng nghe và phản ánh trung thực tâm tư, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân, góp phần củng cố niềm tin và sự đồng thuận xã hội; sử dụng hệ sinh thái phát thanh đa nền tảng (phát thanh truyền thống, báo điện tử, podcast) để nâng cao khả năng tiếp cận và lan tỏa thông tin chính thống; kịp thời nắm bắt, vạch trần các âm mưu “diễn biến hòa bình” tinh vi, nhất là trong lĩnh vực tư tưởng và văn hóa; thông qua chương trình phát thanh tiếng Khmer, góp phần ổn định tình hình tại các địa bàn chiến lược của Đồng bằng sông Cửu Long.

Đội ngũ phóng viên, biên tập viên của Cơ quan có đạo đức nghề nghiệp trong sáng, bản lĩnh chính trị vững vàng, không bị lôi kéo bởi các trào lưu tư tưởng lệch lạc. Tuy nhiên, trước yêu cầu mới của tình hình, Cơ quan cần tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng nội dung và tăng cường năng lực đấu tranh phản bác.

2. Giải pháp nâng cao hiệu quả triển khai phòng, chống “diễn biến hòa bình” tại Cơ quan trong tình hình mới

Là cơ quan báo chí trực thuộc Đài phát thanh Quốc gia, đơn vị báo chí, truyền thông của Đảng, Cơ quan thường trú khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nhận thức rõ tầm quan trọng của việc phòng, chống “diễn biến hòa bình” trong tình hình hiện nay. Xuất phát từ thực tiễn đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” của báo chí cách mạng Việt Nam và những nhiệm vụ được Đài, Đảng và Nhà nước giao phó, cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp sau:

2.1. Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng đối với hoạt động báo chí của Cơ quan

Cấp ủy Đảng tại Cơ quan phải thường xuyên quan tâm chỉ đạo chặt chẽ, kịp thời để hoạt động báo chí phát huy tốt vai trò định hướng dư luận, động viên xã hội thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới và phản bác các tư tưởng thù địch. Cán bộ, đảng viên làm công tác tư tưởng phải nắm chắc báo chí thông qua việc chỉ đạo, định hướng tư tưởng sát sao trong các hoạt động báo chí tại đơn vị. Cần đưa nghị quyết vào cuộc sống bằng việc kế hoạch hóa theo các yếu tố: mục tiêu - chỉ tiêu - lộ trình - nguồn lực - trách nhiệm - chế tài, gắn với đánh giá định kỳ và xử lý kịp thời các vướng mắc phát sinh.

2.2. Xác định rõ nhiệm vụ, chủ trương và phương thức tiến hành phòng, chống “diễn biến hòa bình” trong hoạt động báo chí

Trước hết, làm rõ trách nhiệm lãnh đạo của Đảng trong hoạt động báo chí tại Cơ quan; rà soát, hoàn thiện các quy định, quy trình, quy chế tác nghiệp, nhất là quy trình xuất bản, kiểm duyệt nội dung trên các nền tảng số. Tiếp theo, đẩy mạnh nghiên cứu - dự báo, tổng kết thực tiễn, kịch bản hóa nhiều tình huống có thể xảy ra như khủng hoảng thông tin, tấn công pháp lý, xâm nhập tư tưởng, kích động tập thể, điểm nóng địa bàn hoặc nhóm lợi ích.

Đồng thời, thực hiện phân hóa đối tượng - địa bàn - lĩnh vực mà các thế lực thù địch thường xuyên lợi dụng điểm yếu cụ thể; từ đó định dạng các gói giải pháp tuyên truyền theo phương châm “trúng - đúng - tròn - nhanh”, phù hợp với đặc điểm của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nhất là các vấn đề dân tộc, tôn giáo, đất đai, biến đổi khí hậu.

2.3. Tuyên truyền, thuyết phục sâu rộng trong toàn thể cán bộ, phóng viên, biên tập viên, đảng viên và người lao động

Cần gắn “chống diễn biến hòa bình” với “chống tự diễn biến, tự chuyển hóa”, coi đây là quan hệ nhân - quả; phòng từ gốc, trị từ sớm; xác định đấu tranh trên không gian mạng là trọng điểm. Tổ chức quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về bảo vệ nền tảng tư tưởng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; chú trọng việc nâng cao nhận thức về âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch trong tình hình mới, nhất là các thủ đoạn lợi dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo.

Xây dựng phong trào tự học tập, tự rèn luyện trong đội ngũ cán bộ, phóng viên; tổ chức sinh hoạt chuyên đề, hội thảo nghiệp vụ về đấu tranh phản bác; biểu dương kịp thời những cá nhân có tác phẩm chất lượng cao, có tác dụng định hướng dư luận tốt.

2.4. Xây dựng đội ngũ những người làm báo có phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị vững vàng và trình độ chuyên môn giỏi

Hoạt động báo chí tại Cơ quan chỉ có thể phát huy được vai trò xung kích trên mặt trận tư tưởng, giúp Đảng và chính quyền thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị, chống lại có hiệu quả âm mưu “diễn biến hòa bình” nếu có được đội ngũ những người làm báo cách mạng vững vàng về bản lĩnh chính trị, có nhận thức tư tưởng đúng đắn và trình độ chuyên môn cao. Do vậy, công tác lựa chọn, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, giáo dục tư tưởng chính trị và đào tạo chuyên môn phải được hết sức coi trọng, đặc biệt là phẩm chất đạo đức, chính trị.

Trong thời đại tri thức, đội ngũ những người làm báo cách mạng phải phấn đấu là những người có tri thức cao, hiểu biết rộng và chuyên môn, nghiệp vụ giỏi. Không thể tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, cũng như chống lại các tư tưởng thù địch bằng cách làm báo thiếu sức thuyết phục, kém hấp dẫn. Cái đúng chỉ được xã hội tiếp thu khi nó được truyền bá một cách hấp dẫn, dễ tiếp nhận và có tính thuyết phục cao - điều đó đòi hỏi người làm báo phải biết làm báo vừa giỏi vừa hay.

Cần xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng định kỳ về lý luận chính trị, kỹ năng báo chí hiện đại, công nghệ số, kỹ năng phân tích, phản biện thông tin; cử cán bộ tham gia các lớp bồi dưỡng do Trung ương tổ chức; mời chuyên gia chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn. Đồng thời, có chính sách khen thưởng, đãi ngộ phù hợp để thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao.

2.5. Nâng cao năng lực nhận diện và đấu tranh với các thủ đoạn truyền thông của các thế lực thù địch

Đảng viên, phóng viên, biên tập viên và người lao động phải nhận diện chính xác các thủ đoạn sử dụng truyền thông để thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, từ đó thực hiện tốt các yêu cầu sau:

Một là, thận trọng trước tin đồn trên mạng internet. Hiện nay, một số phóng viên, cộng tác viên của các tờ báo điện tử, trang tin điện tử đang gây rối loạn thông tin, vô tình hay cố ý tiếp tay cho tin đồn thất thiệt trên mạng. Báo chí phải phản ánh đúng sự thật, không trở thành “công cụ” để bị lợi dụng làm những điều thị phi.

Hai là, coi sự thật là “sinh mệnh” của báo chí. Báo chí không chỉ cung cấp thông tin chính xác, bổ ích cho công chúng mà còn phải định hướng dư luận xã hội, bác bỏ những tin đồn thất thiệt. Không phải vấn đề nào cũng có thể đưa lên mặt báo, mà đòi hỏi người làm báo cần có sự “nhạy cảm nghề nghiệp” trong chọn lựa, xử lý và cân nhắc liều lượng thông tin.

Ba là, trong môi trường thông tin đa chiều, báo chí cần “vun đắp” niềm tin cho công chúng bằng những tác phẩm có chất lượng, có chiều sâu, có sức thuyết phục.

Bốn là, để chiếm lĩnh và làm chủ “không gian” internet, sàng lọc và định hướng tốt thông tin, cần xây dựng đội ngũ chuyên trách hướng dẫn dư luận trên mạng xã hội, có khả năng phản ứng nhanh, phản biện sắc bén trước các thông tin xấu, độc.

2.6. Đầu tư hạ tầng công nghệ, đổi mới phương thức tác nghiệp trong môi trường số

Trong bối cảnh chuyển đổi số, Cơ quan cần đầu tư hạ tầng kỹ thuật, công nghệ phát thanh hiện đại, nền tảng nội dung số đa phương tiện để mở rộng phạm vi tiếp cận công chúng. Phát triển các sản phẩm báo chí phù hợp với xu hướng công chúng hiện đại như podcast, video ngắn, livestream, infographic; tích hợp các nền tảng mạng xã hội phổ biến để lan tỏa thông tin chính thống.

Đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong sản xuất, phân phối nội dung và phân tích phản hồi của công chúng; phát triển hệ thống cảnh báo sớm các luồng thông tin xấu, độc liên quan đến khu vực Đồng bằng sông Cửu Long để chủ động phản bác. Tăng cường hợp tác với các cơ quan báo chí, các đơn vị nghiệp vụ trong và ngoài Đài Tiếng nói Việt Nam, các cơ quan chức năng địa phương để hình thành thế trận thông tin chính thống mạnh mẽ, thống nhất trên địa bàn.

Đặc biệt, đối với các chương trình phát thanh tiếng Khmer, cần tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức theo hướng gần gũi, thiết thực với đời sống đồng bào dân tộc Khmer; chủ động đấu tranh phản bác các luận điệu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chống phá; góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và giữ vững ổn định chính trị, an ninh ở khu vực biên giới Tây Nam.

Bên cạnh đó, cần xây dựng mạng lưới cộng tác viên rộng khắp tại các tỉnh, thành phố trong khu vực, bao gồm các nhà nghiên cứu, chuyên gia, cán bộ lãnh đạo các cấp, các vị chức sắc tôn giáo có uy tín, các già làng, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là nguồn cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho Cơ quan, đồng thời là lực lượng hỗ trợ trong việc lan tỏa thông tin chính thống đến cơ sở. Mạng lưới này cũng giúp Cơ quan phát hiện sớm các điểm nóng, các vấn đề có nguy cơ bị các thế lực thù địch lợi dụng để có phương án xử lý phù hợp.

Việc xây dựng và bảo vệ thương hiệu báo chí cũng là một giải pháp quan trọng. Trong môi trường thông tin cạnh tranh khốc liệt như hiện nay, công chúng có xu hướng tin tưởng những thương hiệu báo chí uy tín, có lịch sử lâu đời và phong cách làm báo chuyên nghiệp. Cơ quan thường trú khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, với tư cách là đơn vị thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam - một thương hiệu báo chí lớn của quốc gia, cần phát huy lợi thế này, đồng thời không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm để bảo vệ và phát triển thương hiệu. Mỗi tác phẩm báo chí phải thể hiện tính khách quan, trung thực, có chiều sâu phân tích và mang dấu ấn riêng của Đài Tiếng nói Việt Nam.

Ngoài ra, cần đặc biệt chú trọng đến công tác bảo vệ chính trị nội bộ. Trong bối cảnh các thế lực thù địch tìm mọi cách xâm nhập, mua chuộc, lôi kéo cán bộ, phóng viên, biên tập viên, công tác bảo vệ chính trị nội bộ phải được tiến hành thường xuyên, nghiêm túc. Cần thực hiện tốt công tác đánh giá, phân loại cán bộ; phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII, XIII) của Đảng.

Một giải pháp không thể thiếu là tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả của các hoạt động phòng, chống “diễn biến hòa bình” tại Cơ quan. Cần xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá cụ thể, định lượng được, ví dụ như: số lượng và chất lượng tác phẩm đấu tranh phản bác; mức độ lan tỏa thông tin chính thống trên các nền tảng; phản hồi của công chúng; mức độ nhận diện thương hiệu; tốc độ phản ứng trước các thông tin xấu, độc. Trên cơ sở đó, định kỳ tổ chức sơ kết, tổng kết để rút kinh nghiệm, điều chỉnh phương thức hoạt động cho phù hợp với diễn biến mới của tình hình.

Cuối cùng, phải đặc biệt quan tâm đến công tác phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan trong hệ thống chính trị tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, bao gồm: các tỉnh ủy, thành ủy; ban tuyên giáo các cấp; lực lượng công an, quân đội; mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Sự phối hợp này giúp tạo ra sức mạnh tổng hợp, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền và đấu tranh phản bác, đồng thời đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ trong định hướng thông tin trên địa bàn.

KẾT LUẬN

Cơ quan thường trú khu vực Đồng bằng sông Cửu Long - Đài Tiếng nói Việt Nam, với tư cách là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa tại một địa bàn chiến lược, cần triển khai đồng bộ các giải pháp đã đề xuất: từ tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, xác định rõ nhiệm vụ và phương thức tiến hành, tuyên truyền sâu rộng trong nội bộ, xây dựng đội ngũ làm báo có bản lĩnh chính trị và chuyên môn vững vàng, đến nâng cao năng lực nhận diện - đấu tranh và đầu tư hạ tầng công nghệ, đổi mới phương thức tác nghiệp số.

Việc kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống” - vừa tích cực tuyên truyền những thành tựu của công cuộc đổi mới, những giá trị tốt đẹp của chế độ, vừa kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch - là phương châm xuyên suốt. Trong đó, lấy “xây” làm chính, lấy thông tin tích cực để lấn át thông tin tiêu cực, lấy cái tốt đẹp để đẩy lùi cái xấu xa. Đó cũng chính là tinh thần chỉ đạo của Đảng, Nhà nước đối với hoạt động báo chí trong giai đoạn hiện nay và là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Cơ quan thường trú khu vực Đồng bằng sông Cửu Long trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa từ sớm, từ xa./.