Cơ hội mở cho doanh nghiệp tư nhân đầu tư sân bay

MỞ CƠ HỘI ĐẦU TƯ CẢNG HÀNG KHÔNG CHO DOANH NGHIỆP TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC

Dự thảo Nghị định về cảng hàng không và bãi cất, hạ cánh do Bộ Xây dựng soạn thảo, gồm 9 chương, 75 điều, gồm: Những quy định chung; Quy hoạch về cảng hàng không; Đầu tư xây dựng tại cảng hàng không…

Cụ thể, về phạm vi điều chỉnh, ngoài các cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam; cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam, dự thảo nghị định cũng quy định đến các cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài trực tiếp tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động tại cảng hàng không, bãi cất, hạ cánh tại Việt Nam.

Tại dự thảo nghị định này, Ban soạn thảo cũng quy định, đối với việc đầu tư xây dựng cảng hàng không mới, trừ cảng hàng không chuyên dùng, thì căn cứ vào quy hoạch chi tiết cảng hàng không được phê duyệt, nhu cầu phát triển kinh tế- xã hội, Thủ tướng Chính phủ quyết định phương án đầu tư xây dựng cảng hàng không mới.

Đặc biệt, Nhà nước sẽ trực tiếp đầu tư hoặc giao doanh nghiệp nhà nước đầu tư với các cảng hàng không quốc tế quan trọng của quốc gia, đóng vai trò là đầu mối vận tải, trung chuyển hành khách, hàng hóa lớn để kết nối với mạng đường bay nội địa và quốc tế, có ảnh hưởng tới phát triển kinh tế - xã hội, vận tải đa phương thức của vùng, khu vực; hoặc cảng hàng không có yêu cầu quan trọng về an ninh, quốc phòng.

Với các cảng hàng không còn lại, dự thảo nghị định quy định: giao UBND cấp tỉnh nơi có cảng hàng không tổ chức lựa chọn nhà đầu tư theo phương thức đối tác công tư hoặc theo hình thức đầu tư kinh doanh. Theo cơ quan soạn thảo, quy định này đã mở ra cơ hội đầu tư cảng hàng không, bãi cất hạ cánh đối với tất cả các tổ chức, cá nhận trong và ngoài nước đầu tư vào cảng hàng không và bãi cất hạ cánh tại Việt Nam.

Về quy hoạch cảng hàng không, tại dự thảo nghị định này, Bộ Xây dựng đề xuất: Bộ Xây dựng là cơ quan tổ chức lập quy hoạch; Thẩm định và phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch; Trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc cũng như thẩm định và phê duyệt quy hoạch chi tiết cảng hàng không…

Dự thảo Nghị định về cảng hàng không và bãi cất, hạ cánh đã được Bộ Xây dựng lấy ý kiến rộng rãi các Bộ, ngành, địa phương và lấy ý kiến rộng rãi nhân dân. Dự kiến, dự thảo nghị định sẽ tiếp tục được Bộ Xây dựng chỉnh lý, hoàn thiện, trước khi gửi Bộ Tư pháp thẩm định và trình Chính phủ ban hành. 

ĐỀ XUẤT MỞ CƠ CHẾ CHO TƯ NHÂN ĐẦU TƯ CẢNG HÀNG KHÔNG

Vì sao Bộ Xây dựng đề xuất cơ chế mở cho doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư cảng hàng không, sân bay?

Phóng viên VOVGT đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Dương, Trưởng Phòng Quản lý cảng hàng không, sân bay, Cục Hàng không Việt Nam, Bộ Xây dựng – đơn vị chủ trì soạn thảo nghị định:

PV: Xin ông cho biết những điểm mới nổi bật của dự thảo nghị định này?

Ông Nguyễn Dương: Thứ nhất là quy định về các trình tự thủ tục phê duyệt quy hoạch cảng hàng không. Trong Luật Hàng không 2025 đưa ra 2 khái niệm là Cảng hàng không và Cảng hàng không chuyên dùng và bãi cất hạ cánh. Quy định về quy hoạch Cảng hàng không và hệ thống cảng hàng không chỉ áp dụng cho cảng hàng không và cảng hàng không chuyên dùng thì sẽ được các địa phương quy hoạch dựa theo các nhu cầu sử dụng đất tại địa phương.

Thứ hai là về đầu tư xây dựng cảng hàng không. Đây là một chính sách mới nhất đối với việc đầu tư xây dựng cảng hàng không, được đề cập trong Luật Hàng không 2025. Việc đầu tư xây dựng cảng hàng không hiện nay đã được quy định: nhà đầu tư cảng hàng không sẽ được tham gia đầu tư bình đẳng với tất cả các thành phần kinh tế khác.

Thứ ba là quy định về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp cảng hàng không và người khai thác cảng hàng không, đặc biệt là về doanh nghiệp cảng hàng không. Nghị định này cũng đã làm rõ quyền của doanh nghiệp cảng hàng không hiện nay là có quyền rất lớn trong việc kinh doanh cảng hàng không. Đó là việc có thể tổ chức trực tiếp cung cấp hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ hàng không tại cảng hàng không sân bay.

Đây là một điểm rất mới vì trước đây thì các doanh nghiệp cả hàng không thì họ chỉ cung cấp một số dịch vụ thôi và hiện nay thì luật đã trao cho họ và nghị định cũng đã trao cho họ cái quyền được tổ chức cung cấp trực tiếp hoặc tổ chức cung cấp tất cả các loại dịch vụ hàng không tại cảng công sân bay.

PV: Như ông vừa đề cập, một trong những điểm mới nổi bật của dự thảo nghị định lần này là tạo cơ chế rất lớn cho doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư cảng hàng không. Ông có thể giải thích rõ hơn về chính sách này?

Ông Nguyễn Dương: Tại Chương 3 về đầu tư xây dựng cảng hàng không đã quy định rất rõ về đầu tư xây dựng cảng hàng không mới. Nghị định quy định rằng, trừ những cảng hàng không đặc biệt quan trọng đối với quốc gia, hoặc đóng vai trò đầu mối vận tải trung chuyển, hoặc là các cảng không trọng yếu về an ninh quốc phòng thì Nhà nước sẽ trực tiếp đầu tư hoặc giao doanh nghiệp nhà nước đầu tư.

Còn tất cả các cảng hàng không còn lại thì sẽ giao cho UBND cấp tỉnh nơi có cảng hàng không để tổ chức lựa chọn nhà đầu tư theo phương thức đối tác công - tư, hoặc theo các hình thức đầu tư kinh doanh. Đấy là điểm rất mới và đã mở ra cơ hội tham gia đầu tư cảng hàng không đối với các thành phần kinh tế ngoài Nhà nước.

PV: Ban soạn thảo kỳ vọng gì và dữ thảo nghị định này?

Ông Nguyễn Dương: Vì nghị định này đã cụ thể hóa những chính sách trong Luật Hàng không 2025 và cũng sẽ có những hướng dẫn cụ thể về công tác quy hoạch cảng không, về các nội dung của quy hoạch cảng không, để đảm bảo quy hoạch mang tính khả thi và đáp ứng những yêu cầu phát triển kinh tế trong tình hình mới.

Đặc biệt, với sự phát triển của khoa học công nghệ nói chung và khoa học công nghệ trong lĩnh vực khai thác cảng không sơn bay nói riêng, thì nghị định này cũng đã cụ thể hóa những việc đó, làm cơ sở cho quá trình thực hiện quy hoạch cảng không mang tính khoa học và phù hợp với thực tiện phát triển của ngành hàng không dân dụng nói riêng và phát triển kinh tế nói chung.

PV: Xin cảm ơn ông.

HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC XÃ HỘI PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG HÀNG KHÔNG 

Các đề xuất mới về việc huy động nguồn vốn xã hội đầu tư vào cảng hàng không, sân bay, nếu được ban hành sẽ có những tác động xã hội như thế nào?

Phóng viên VOVGT đã có cuộc trao đổi với ông Lê Việt Trường, Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng- An ninh của Quốc hội về nội dung này:

PV: Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về sự cần thiết ban hành nghị định này?

Ông Lê Việt Trường: Nghị định này là rất cần thiết, bởi các yêu cầu về mặt cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn. Thứ nhất là về cơ sở chính trị, thì các nghị quyết của Đảng, đặc biệt là nghị quyết Đại hội XIV đều nhấn mạnh yếu tố đột phá về lĩnh vực hạ tầng, mà cảng hàng không và bãi cất hạ cánh là rất quan trọng. Nó là yếu tố cơ bản, cốt lõi của hạ tầng ngành hàng không. Đây là một việc nằm trong chương trình hành động của Chính phủ để thực hiện nghị quyết Đại hội. Đấy là cái cơ sở chính trị.

Cơ sở pháp lý thì Luật Hàng không đã được Quốc hội khóa XV thông qua rồi, Quốc hội đã giao lại cho Chính phủ rất nhiều điều trong luật này, cho nên nghị định về cả hàng không và bãi cất hạ cánh ra đời là để thực hiện yêu cầu, nhiệm vụ mà Quốc hội giao lại cho Chính phủ.

Về cơ sở thực tiễn thì thực tiễn đang đòi hỏi, bởi vì chúng ta muốn phát triển và nghị định khẳng hàng không và bãi cất hạ cánh ra đời là rất là cần thiết.

Một yếu tố nữa,  là phải có hành lang pháp lý để chúng ta huy động các nguồn lực khác trong dân và các nhà đầu tư, nhất là đầu tư nước ngoài có điều kiện, có khả năng.

PV: Một trong những điểm mới nổi bật của dự thảo nghị định lần này là việc khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư vào cảng hàng không, sân bay. Theo ông điều này mở ra cơ hội cho doanh nghiệp tư nhân như thế nào trong việc tham gia đầu tư và cảng không sân bệnh?

Ông Lê Việt Trường: Trong phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng cũng đã xác định rõ, tức là áp dụng cả với cá nhân, tổ chức nước ngoài có hoạt động liên quan đến cảng hàng không và bãi cất hạ cánh của Việt Nam. Đối tượng lần này là không có giới hạn. Đấy là điều kiện quan trọng nhất, đã cụ thể hóa quan điểm của Quốc hội đã được thông qua tại các Điều như, điều từ 11, Điều 18 cho đến Điều 31, 32, 33, xoay quanh chuyện xây dựng cảng hàng không và bãi cất hạ cánh.

Đây là hành lang pháp lý rất quan trọng, thể hiện thiện chí, nhất quán của chúng ta, coi kinh tế tư nhân là động lực phát triển kinh tế của đất nước. Tức là đây là Chính phủ cụ thể hóa Luật Hàng không dân dụng mà Quốc hội thông qua, thể chế hóa cái quan điểm của Đảng, đó là thu hút tất cả các nguồn lực trong nước, nước ngoài để phát triển và tạo điều kiện tối đa để cho kinh tế tư nhân cùng với lại kinh tế nhà nước cùng nhau phát triển.

PV: Theo ông, nếu dự thảo nghị định được ban hành sẽ có tác động xã hội như thế nào?

Ông Lê Việt Trường: Thứ nhất là có nghị định này thì mới bảo đảm Luật Hàng không dân dụng đi vào cuộc sống. Đây là điều kiện tốt để chúng ta tập trung tất cả các nguồn lực trong nước và ngoài nước chúng ta phát triển hệ thống hạ tầng cảng hạ không và bãi cất hạ cánh.

Thứ hai, khi hàng không dân dụng phát triển thì nó kéo theo liên kết vùng và cái liên kết giữa nhu cầu phát triển hàng không dân dụng với lại các loại hình vận tải và các loại hình phát triển kinh tế khác, để bảo đảm logistic ấy sẽ thu hút đầu tư trong nước và nước ngoài tốt nhất.

Thứ ba là nó sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa bởi vì ngành hàng không phát triển, vận hành các cảng hàng không và các bãi các hạ cánh thì cần năng nhân lực, tạo công ăn việc làm cho người lao động. Cái hiệu quả tổng hợp nó rất là lớn.

PV: Xin cảm ơn ông!

Theo Bộ Xây dựng, Nghị quyết số 29 năm 2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã xác định rõ nhiệm vụ, giải pháp: “Ðẩy nhanh xây dựng danh mục các dự án kêu gọi đầu tư hạ tầng giao thông giai đoạn 2021-2030, trong đó yêu cầu tăng cường xã hội hóa đầu tư hạ tầng giao thông hàng không, đa dạng hóa nguồn lực, huy động tối đa nguồn lực từ quỹ đất trong đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng."

Bên cạnh đó, Luật Hàng không dân dụng VN được Quốc hội thông qua năm 2025, sẽ có hiệu lực vào 1/7/2026, do đó, việc ban hành nghị định để hoàn thiện cơ chế, chính sách trong lĩnh vực cảng hàng không và bãi cất, hạ cánh là cần thiết.

Bạn kỳ vọng gì vào những đề xuất mới của dự thảo nghị định? Nếu được ban hành, các quy định mới của dự thảo luật sẽ có những tác động xã hội như thế nào?

Mời các bạn cùng chia sẻ ý kiến, đóng góp cho Dự thảo qua hotline 02437.91.91.91, qua fanpage VOVGT, hoặc có thể góp ý trực tiếp trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Xây dựng.

----

Đừng quên đón nghe và tương tác với “Dự thảo trên tay” trên các kênh phát thanh của Ban VOV Giao thông Quốc gia, trên website: vovgiaothong.vn, hoặc trên các nền tảng podcasts dành cho di động.