Chuyên gia lý giải nắng nóng gay gắt tại các tỉnh Bắc Bộ

Do ảnh hưởng của hoàn lưu vùng thấp nóng phía Tây, kết hợp với hiệu ứng gióp hơn hoạt động mạnh, nên từ ngày 22-27/5 ở Bắc Bộ và các tỉnh miền Trung đã xảy ra nắng nóng trên diện rộng; khoảng thời gian từ ngày 24/5 ở khu vực trung du, vùng đồng bằng Bắc Bộ (trong đó có thủ đô Hà Nội), khu vực miền Trung từ Thanh Hóa trở vào đến Tp. Huế đã xảy ra nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt với mức nhiệt cao nhất trong ngày ở ngưỡng 38-40 độ, cục bộ có nơi cao trên 40 độ; một số nơi đã có nhiệt độ phá vỡ kỉ lục của tháng 5 như tại trạm Uông Bí (Quảng Ninh) ngày 25/5 có nhiệt độ cao nhất ngày là 38.0 độ, vượt giá trị lịch sử 37.5 độ ngày 16/5/2013; trạm Hiệp Hòa (Bắc Ninh) có nhiệt độ cao nhất ngày là 39.7 độ, vượt giá trị lịch sử 39 độ 19/5/2019.

Tại thủ đô Hà Nội là một trong những vùng tâm điểm của nắng nóng lần này, nhiệt độ cao nhất trong ngày thường xuyên ở mức cao từ 39-40 độ; tại Hà Nội (lấy trạm Hà Đông) nhiệt độ cao nhất trong tháng 5 từng ghi nhận là 41.3 độ năm 2019.

Ngày 26/5/2026 là 41.1 là đứng thứ 2; tại trạm Láng nhiệt độ cao nhất từng nghi nhận là 41.8 ngày 4/6/2017; còn ở Hà Nội nhiệt độ cao nhất tuyệt đối của năm (lấy tại Hà Đông) là 42.5 cũng ngày 4/6/2017.

Nguyên nhân Hà Nội là một trong những tâm điểm của nắng nóng là do ngoài tác động của thấp nóng, gió phơn, thì Hà Nội còn chịu ảnh hưởng của hiệu ứng đảo nhiệt đô thị, với mật độ bê tông hóa cao, mức nhiệt quan trắc ở Hà Nội thường xuyên cao hơn các khu vực lân cận từ 1-2 độ.

Chuyên gia thời tiết Huy Nguyễn cho rằng: "Nền nhiệt cao ở Hà Nội xuất phát từ rất nhiều yếu tố, trong đó yếu tố về khí áp là một yếu tố rất là quan trọng. Yếu tố khác là điều kiện nó sẽ tạo ra một nền nhiệt kỷ lục là hạ tầng xây dựng quá là dày, mật độ dân số đông, số lượng của các thiết bị tiêu thụ điện lớn cũng sẽ thải ra ngoài môi trường một lượng nhiệt rất lớn và nó sẽ tạo ra hiện tượng đảo nhiệt đô thị, tạo ra một nền nhiệt rất nóng".

Theo các chuyên gia khí tượng, những đợt nắng nóng gay gắt xuất hiện trên diện rộng này không phải hiện tượng bất thường đơn lẻ, mà là dấu hiệu cho thấy thời tiết đang ngày càng cực đoan hơn dưới tác động của biến đổi khí hậu. Các chuyên gia cũng cảnh báo, đây không phải là đợt nắng nóng cực đoan duy nhất. Những đợt nắng nóng khốc liệt khác được dự báo sẽ còn tiếp diễn trong năm nay khi xuất hiện dấu hiệu chuyển pha dần sang El Nino, thậm chí khả năng xảy ra El Nino mạnh vào cuối năm nay.

Ông Hoàng Đức Cường, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định: "Năm 2026 này đặc biệt phải lưu ý đến nắng nóng. Nắng nóng sẽ tăng hơn so với nhiều năm và khi nắng nóng thì kèm theo đó là hiện tượng dông, lốc mà bây giờ chưa thể đánh giá được là cao hơn hay nhiều hơn trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, hiện tượng nắng nóng nhiều hơn thì khả năng cuối các đợt nắng nóng sẽ xuất hiện tình trạng sét, dông, lốc sẽ là nguy hiểm".

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn quốc gia, đợt nắng nóng lần này sẽ kết thúc khi ngày mai (28/5) do có tác động của khối không khí mát yếu từ lục địa Trung Quốc di chuyển xuống, làm cho vùng thấp nóng phía Tây suy yếu bớt, nắng nóng ở miền Bắc sẽ thu hẹp lại chỉ còn xảy ra ở khu vực trung du và đồng bằng Bắc Bộ./.