Có cần thêm đội trật tự đô thị cấp xã?
Sở Xây dựng Hà Nội vừa đề xuất thành lập các Đội Quản lý trật tự xây dựng, đô thị cấp xã nhằm tăng hiệu quả giám sát, xử lý vi phạm ngay từ cơ sở, trong bối cảnh áp lực quản lý đô thị ngày càng lớn.
Các chuyên gia cảnh báo nếu giá nhiên liệu không hạ nhiệt, làn sóng cắt giảm đường bay sẽ tiếp tục tăng cao, gây ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch du lịch quốc tế.
Hủy 13.000 chuyến bay vì thiếu nhiên liệu, du khách lao đao
Theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng không Cirium, chỉ trong hai tuần qua, tổng lượng ghế cung ứng toàn cầu trong tháng 5 đã sụt giảm từ 132 triệu xuống còn 130 triệu. Trước tình trạng thiếu hụt nhiên liệu nghiêm trọng, các hãng hàng không đã hủy khoảng 13.000 chuyến bay, đồng thời thu hẹp quy mô hoạt động bằng cách sử dụng máy bay nhỏ hơn hoặc cắt bỏ hoàn toàn các tuyến bay ít khách, để ưu tiên duy trì những chặng bay trọng điểm với giá vé cao hơn.
Các hãng hàng không giá rẻ như Ryanair đang gặp nhiều khó khăn do giá nhiên liệu phản lực tăng cao. (Ảnh: Euronews)
Nhiều hành khách đi nghỉ đang buộc phải thay đổi kế hoạch của mình. Đó là trường hợp của bà Christelle Guillaume và những người bạn trong chuyến đi một tuần tại thành phố Marrakesh (Vương quốc Maroc). Chuyến bay khứ hồi của họ ban đầu dự kiến vào ngày 9/5 đã bị đẩy sớm lên ngày 7/5. Thay vì từ bỏ hai ngày nghỉ lễ, nữ giáo viên này đã chọn mua vé đắt hơn với giá €560 (khoảng 15 triệu VNĐ) từ một hãng hàng không khác.
Bà Christelle cho biết: "Tôi thực sự tức giận và cực kỳ khó chịu. Chúng tôi vẫn đang mòn mỏi chờ lấy lại 430 Euro tiền vé cũ, thế mà giờ lại phải bỏ tiền túi ra trả thêm 560 Euro cho chuyến bay mới. Tự dưng lại mất tiền oan ngay lúc đang căng thẳng tột độ như thế này”.
Bà Christelle không hề đơn độc. Nhiều du khách khác cũng lên mạng xã hội để bày tỏ sự thất vọng: "Chuyến bay ngày 2/6 đi Bari của chúng tôi đã bị hủy”, "Chuyến khởi hành cũng vừa bị hủy hôm qua."
Việc đóng cửa eo biển Hormuz đã khiến một lượng lớn nguồn cung dầu mỏ biến mất khỏi thị trường, đẩy giá nhiên liệu phản lực tăng vọt và làm dấy lên lo ngại về tình trạng thiếu hụt có thể buộc các hãng hàng không phải hủy chuyến hàng loạt.
Các hãng hàng không giá rẻ, hiện chiếm hơn 1/3 thị phần toàn cầu, là những đối tượng cảm nhận áp lực sớm nhất do đặc thù mô hình kinh doanh. Với mức giá vé rẻ, họ có ít dư địa hơn để hấp thụ mức tăng của chi phí nhiên liệu.
Dudley Shanley, nhà phân tích tài chính tại ngân hàng đầu tư Goodbody chia sẻ: “Việc các hãng điều chỉnh lịch trình vào thời điểm này trong năm không phải là điều lạ. Nếu giá nhiên liệu bay vẫn duy trì ở mức này, các hãng giá rẻ sẽ buộc phải cắt giảm mạnh tay hơn nữa.”
Đồng quan điểm, chuyên gia giao thông Arnaud Ayme chia sẻ: “Chi phí nhiên liệu đối với các hãng hàng không giá rẻ là khoản chi lớn nhất, vượt trên cả chi phí nhân sự. Trong khi đối với các hãng hàng không truyền thống, quỹ lương thường chiếm tỷ trọng lớn hơn trong ngân sách của họ”.
Nếu trước đây, các hãng hàng không có thể duy trì những chặng bay có lãi ít hoặc thậm chí thua lỗ, thì sự tăng vọt của giá nhiên liệu sẽ buộc họ phải đưa ra những lựa chọn khó khăn. Các chuyến bay trong tháng 5 và tháng 6 có khả năng bị ảnh hưởng nhiều hơn vì chúng ít lợi nhuận hơn so với các chuyến vào cao điểm mùa hè.
Dan Jorgensen, Ủy viên năng lượng của Liên minh châu Âu cho biết: “Thật không may, rất có thể kỳ nghỉ của nhiều người sẽ bị ảnh hưởng, hoặc do chuyến bay bị hủy, hoặc do giá vé tăng rất cao”.
Một số hành khách chia sẻ:
"Tôi buộc phải chấp nhận thôi. Chuyến bay đã bị hủy và tôi sẽ phải tìm cách khác để khởi hành."
"Tôi sống ở Normandy. Vì vậy, nếu Transavia hủy chuyến, điều đó có nghĩa là tôi cũng phải đổi vé tàu hỏa. Đó sẽ là một vấn đề lớn đối với tôi."
Hàng không giá rẻ chật vật ứng phó “bão” nhiên liệu
Theo các chuyên gia, tốc độ phản ứng của các hãng phụ thuộc một phần vào mức độ họ đã chốt trước nguồn cung nhiên liệu ở mức giá cố định. Các hãng hàng không Châu Âu thường thực hiện việc này triệt để hơn so với các đối thủ ở các khu vực khác.
Các chuyên gia cảnh báo nếu giá nhiên liệu không hạ nhiệt, làn sóng cắt giảm đường bay sẽ tiếp tục tăng cao, gây ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch du lịch quốc tế. (Ảnh: Euronews)
Air Transat, một hãng hàng không giá rẻ của Canada, đã cắt giảm 6% lịch trình bay từ tháng 5 đến tháng 10. AirAsia X, hãng hàng không giá rẻ lớn nhất Đông Nam Á, cũng thông báo cắt giảm thêm nhiều chuyến bay và một số đường nối chuyến, dù không đưa ra con số tổng thể. Trước đó trong tháng 4 vừa qua, hãng bay giá rẻ có trụ sở tại Malaysia cho biết đã tăng giá vé lên tới 40% và khoảng 10% tổng số chuyến bay đã bị cắt giảm cho đến nay.
Ngược lại, Wizz Air của Hungary cho đến nay vẫn nỗ lực duy trì các chuyến bay. Tạp chí chuyên ngành Aviation Week dẫn lời Giám đốc điều hành Jozsef Varadi: “Chúng tôi không cắt giảm công suất, vì tôi nghĩ các đối thủ khác sẽ làm điều đó.”
Ông nói thêm một cách đầy ngụ ý: “Bạn không cần phải chạy nhanh hơn con gấu, bạn chỉ cần chạy nhanh hơn người bên cạnh mình.”
Có lẽ ông đang ám chỉ đến những đợt cắt giảm quy mô lớn nhất ngành của tập đoàn Lufthansa (Đức), đơn vị vừa thông báo cắt giảm 20.000 chuyến bay trong lịch trình đến hết tháng 10, đồng thời tạm dừng hoạt động của hãng hàng không khu vực CityLine.
Đối thủ châu Âu Air France-KLM cũng đã cắt giảm 2% số chuyến bay trong tháng 5 và tháng 6 tại công ty con giá rẻ Transavia. Hãng hàng không giá rẻ của Hà Lan này cho biết những hành khách bị ảnh hưởng có thể lựa chọn giữa phiếu giảm giá, hoàn tiền đầy đủ hoặc đặt lại vé miễn phí (sẽ được cung cấp trong vòng 24 giờ đối với đa số các chuyến bay bị hủy).
Hãng hàng không KLM duy trì mức hủy chuyến ở mức 1% đối với các chuyến bay nội châu Âu.
Trong khi đó, SunExpress (liên doanh giữa Turkish Airlines và Lufthansa) sẽ áp dụng mức "phụ phí nhiên liệu tạm thời" là 10 Euro đối với mỗi hành khách từ tháng 5, áp dụng cho tất cả các tuyến từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Châu Âu. Những hành khách đặt vé từ ngày 1/4 cho các chuyến bay khởi hành từ 1/5 trở đi sẽ phải chịu thêm khoản phí này.
Tương tự, giá nhiên liệu bay tăng vọt do xung đột Trung Đông và áp lực tại eo biển Hormuz cũng khiến các hãng hàng không Việt Nam buộc phải cắt giảm chuyến bay và điều chỉnh giá vé.
Từ tháng 4/2026, các hãng đã dừng hoặc giảm tần suất nhiều đường bay nội địa có hiệu suất thấp, đồng thời duy trì khung giá vé trong giới hạn của Nhà nước. Ví dụ, nhiều đường bay kết nối từ Hải Phòng hay các chặng đi Vân Đồn, Rạch Giá, Điện Biên đã bị tạm dừng để tập trung nguồn lực
Tùy kịch bản giá nhiên liệu 160–200 USD/thùng, các hãng dự kiến cắt giảm 10–20% tổng số chuyến trong quý II/2026, tương ứng hàng nghìn chuyến bay mỗi tháng.
Riêng đường bay quốc tế, các hãng đã áp dụng phụ thu nhiên liệu từ tháng 4/2026 để bù đắp chi phí tăng cao, với chi phí khai thác tăng gấp đôi so với trước.
Các hãng lớn như Vietnam Airlines, VietJet, Pacific Airlines và các hãng giá rẻ khác đều đang tối ưu hóa mạng lưới, sử dụng nhiên liệu dự trữ và các biện pháp kỹ thuật để giảm tiêu hao, nhưng vẫn cảnh báo nếu giá nhiên liệu không hạ, làn sóng cắt giảm chuyến bay và tăng giá vé sẽ tiếp tục, ảnh hưởng đến kế hoạch du lịch quốc tế và nội địa trong năm 2026.
