Cần Thơ siết quản lý rác thải: Từ xử lý ô nhiễm đến “đồng quản lý” cùng người dân

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, việc TP Cần Thơ tăng cường xử lý rác, kiên quyết không để ô nhiễm len lỏi vào khu dân cư cho thấy quyết tâm xây dựng thành phố văn minh, đáng sống. Đặc biệt, từ ngày 2/2 năm nay, người dân được trực tiếp tham gia đánh giá chất lượng phục vụ và góp ý về giá dịch vụ thu gom rác, một bước chuyển trong tư duy quản lý đô thị. 

Thời gian qua, chính quyền TP. Cần Thơ đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm kéo giảm ô nhiễm môi trường đô thị. Dễ nhận thấy nhất là việc xóa bỏ điểm tạm trung chuyển rác tồn tại nhiều năm trước Bệnh viện Y học Cổ truyền Cần Thơ, qua đó cải thiện đáng kể mỹ quan và môi trường khu vực.

Còn tại khu dân cư Thới Nhựt 2, phường Tân An nơi từng chịu áp lực ô nhiễm do điểm trung chuyển rác phục vụ quận Ninh Kiều cũ, chính quyền địa phương đã phối hợp ngành chức năng kiểm tra, chấn chỉnh toàn diện sau khi tiếp nhận phản ánh của người dân.

Ông Nguyễn Thái Bảo, Phó Chủ tịch UBND phường Tân An cho hay, kể từ ngày 1/1/2026, rác thải của phường An Bình sẽ được xử lý tại địa bàn phường An Bình; rác thải của phường Ninh Kiều sẽ được vận chuyển trực tiếp bằng xe ép kín đến nhà máy xử lý, không trung chuyển qua Thới Nhựt 2 nhằm giảm áp lực cho khu dân cư này. Ngoài ra, phường Tân An sẽ triển khai nhận diện các phương tiện thu gom rác được cấp phép hoạt động trên địa bàn:

"Phòng Kinh tế Hạ tầng Đô thị phải làm logo nhận diện các xe kéo tay, xe ép rác thùng kính, xe container vận chuyển rác đến nhà máy rác mà thu gom rác trên địa bàn phường Tân An, để chúng tôi nhận diện những xe nào mà được cấp phép và những xe đó đi ra bên ngoài thì đảm bảo sạch sẽ, đảm bảo nước rỉ rác và rác không được rơi vãi trên đường, đó là tuyệt đối. Ngoài ra, giao cho Công an phường giám sát, kiểm tra vấn đề chấp hành của các phương tiện, thu gom, vận chuyển rác. Phương tiện nào để rác và nước rỉ rác rơi vãi trên đường phải xử lý triệt để."

Hướng tới, TP Cần Thơ cho phép phường Tân An đặt hàng dịch vụ thu gom rác từ ngày 1/1 đến ngày 31/3/2026 để hoàn tất thủ tục đấu thầu. Dự kiến từ ngày 1/4/2026, phường sẽ tổ chức đấu thầu thu gom rác trong thời hạn 3 năm với các tiêu chí chặt chẽ hơn. Trong đó yêu cầu phương tiện thu gom phải có nắp đậy kín, có thiết bị hứng nước rỉ rác và vận chuyển thẳng về nhà máy xử lý.

UBND TP Cần Thơ cũng đã ban hành Quyết định quy định về tuyến đường và thời gian vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường, chất thải nguy hại trên địa bàn thành phố. Theo đó, kể từ ngày 2/2/2026, các phương tiện vận chuyển rác thải sinh hoạt và rác thải công nghiệp thông thường đảm bảo quy định của Luật Bảo vệ môi trường sẽ được phép di chuyển trên các tuyến đường trên địa bàn thành phố. Đáng chú ý, các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có quyền được tham gia đánh giá chất lượng phục vụ của các cơ sở thu gom, vận chuyển rác thải, đồng thời, các ý kiến về giá dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý rác và kiến nghị, phản ánh đến UBND cấp xã để xử lý. Những đổi mới này nhận được sự đồng tình của nhiều hộ dân.

Chị Lâm Thị Hồng Gấm, ở phường Vị Tân bày tỏ kỳ vọng việc siết chặt quản lý và minh bạch dịch vụ sẽ giúp môi trường sống ngày càng cải thiện:

"Hiện nay, tôi thấy việc gom rác ở đây tốt. Mình có quyền giám sát, gom rác thấy gọn, mỗi ngày 2 lần; 5 giờ sáng và 6 giờ chiều. Đóng 17.500 đồng/tháng, tiền thu gom rác."

Thành phố Cần Thơ hiện có 2 nhà máy điện rác là Nhà máy EB công suất 400 tấn/ngày và Nhà máy điện rác Hậu Giang công suất 600 tấn/ngày, các lò đốt rác thủ công và chôn lấp kết hợp ủ vi sinh đảm bảo đáp ứng nhu cầu xử lý rác phát sinh. Thành phố cũng đang kêu gọi đầu tư các nhà máy rác với công nghệ thân thiện môi trường để dần thay thế các hình thức đốt thủ công và chôn lấp. Bà Nguyễn Thị Thùy Nhi, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Cần Thơ cho biết:

"Về chất thải rắn sinh hoạt, thành phố đã tập trung ban hành các quy định liên quan đến quản lý chất thải rắn sinh hoạt địa phương, nâng cao năng lực thu gom, vận chuyển xử lý chất thải rắn sinh hoạt, từng bước thực hiện lộ trình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt theo quy định đạt 85,8% được xử lý bằng phương pháp đốt, đốt phát điện và chôn lấp hợp vệ sinh kết hợp với ủ phân vi sinh."

Có thể thấy, từ xóa điểm nóng ô nhiễm, siết quản lý phương tiện đến trao quyền giám sát cho người dân, Cần Thơ đang từng bước thay đổi cách quản lý rác thải theo hướng minh bạch, bền vững. Khi chính quyền quyết liệt và người dân đồng hành, mục tiêu xây dựng đô thị xanh – sạch – văn minh sẽ không còn là kỳ vọng, mà dần trở thành hiện thực.