Đây không chỉ là yêu cầu về bảo đảm an ninh trật tự mà còn là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng tạo nền tảng phát triển bền vững cho TP.HCM trong giai đoạn mới.
Từ ngày 16/5/2026, Công an TP.HCM đã phát lệnh ra quân đồng loạt trên toàn TP.HCM thực hiện chiến dịch cao điểm 45 ngày đêm tổng rà soát, thống kê, phát hiện, đấu tranh, làm sạch địa bàn, tiến tới mục tiêu xây dựng TP.HCM không ma túy vào năm 2030. Đây không chỉ là một đợt ra quân cao điểm thông thường mà mang một phương châm hành động hoàn toàn mới, đánh thẳng vào bản chất của tội phạm: "Lần theo dòng chảy ma túy – không chỉ đánh khúc giữa, phải bắt cả đường dây, tóm gọn đối tượng cầm đầu và xử lý tận gốc đến người sử dụng".
Kết quả, sau hơn 1 tháng ra quân, Công an TP.HCM đã liên tục lập chiến công thần tốc khi triệt xóa, xử lý hàng trăm đối tượng, đồng thời chặn đứng hàng chục kg ma túy tổng hợp các loại tuồn vào thành phố tiêu thụ. Đặc biệt là thành công của chuyên án VA0126Đ, khi chỉ từ manh mối của 1 đối tượng nghiện ban đầu, Công an TP.HCM đã mở rộng điều tra và triệt phá đường dây ma túy quy mô lớn, trải dài từ khu vực Tây nguyên đến các tỉnh thành phía nam, khởi tố và đưa đi cai nghiện tổng cộng 140 người. Tang vật thu giữ gồm hơn 9 kg ma túy tổng hợp, 2 xe ô tô, 11 cân tiểu ly, 40 bộ dụng cụ sử dụng ma túy cùng nhiều tài liệu liên quan.
Trung tá Trà Thanh Khiết, Phó trưởng Đội 3, Phòng Cảnh sát Điều tra về ma túy, công an TP.HCM cho biết thêm: “Qua chuyên án, chúng tôi đã xâu chuỗi được và bắt được hầu như được tất cả các đối tượng cộm cán trên địa bàn tỉnh Bình Dương cũ. Và đây là 1 đường dây mắt xích lớn, chi phối đến nhiều địa bàn. Kết thúc giai đoạn 1 chúng tôi sẽ áp dụng tất cả các biện pháp nghiệp vụ để tiến tới giai đoạn 2, sẽ bắt triệt để, xử lý các con nghiện nhằm cảnh tỉnh và đánh động cho các tội phạm ma túy trên địa bàn.”
Đáng chú ý, trong số các đối tượng bị xử lý hình sự về tội "tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy" vừa qua, có những người vốn hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, thu hút lượng người theo dõi lớn trên mạng xã hội và có ảnh hưởng nhất định đến đời sống văn hóa của giới trẻ…Thiếu tá Nguyễn Đức Huy, Phòng Cảnh sát Điều tra về ma túy, Công an TP.HCM khẳng định:
“Bên cạnh tính răn đe, công tác đấu tranh phòng chống ma túy còn có ý nghĩa phòng ngừa xã hội rất lớn, góp phần cảnh tỉnh những người hoạt động trong môi trường nghệ thuật, về hậu quả pháp lý, tác hại của ma túy. Điều đó cũng thể hiện quyết tâm của công an TP.HCM với mục tiêu xây dựng thành phố an toàn, lành mạnh, không ma túy, giữ gìn môi trường văn hóa tích cực cho cộng đồng và cho thế hệ trẻ.”
TP.HCM phấn đấu trong năm 2026 sẽ có khoảng 30% địa bàn cấp xã và ít nhất 30% khu phố, ấp, khu dân cư đạt tiêu chí không ma túy; đồng thời bảo đảm 100% cơ sở giáo dục, cơ sở y tế, cơ quan, doanh nghiệp và tổ chức đoàn thể không có ma túy. Cùng với đó, Thành phố tăng cường kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy; tổ chức tập huấn, kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần; kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vận chuyển, mua bán ma túy trá hình dưới dạng thực phẩm chức năng, đồ uống…
Chia sẻ về mục tiêu đưa thành phố trở thành đô thị không ma tuý, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh:
"Vai trò quan trọng của việc phòng chống ma túy, trước tiên là bảo vệ giống nòi của chúng ta, con em của chúng ta, tiến tới một thế hệ có sức khỏe tốt để lao động tốt, để xây dựng đất nước phồn vinh, văn nh, hạnh phúc. Vì vai trò quan trọng như vậy thì TP.HCM cam kết bố trí đầy đủ các nguồn lực để làm tốt công tác phòng chống.”
Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch trung tâm trọng tài thương mại luật gia Việt Nam cho rằng, để xây dựng một thành phố không ma túy thì phải cần triển khai một cách đồng bộ nhiều giải pháp, từ phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh đến hỗ trợ cai nghiện và tái hòa nhập cộng đồng.
Trước hết cần phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về phòng, chống ma túy ngay trong chính trường học, khu dân cư, cơ quan, doanh nghiệp bằng rất nhiều hình thức sinh động để làm sao phù hợp với từng nhóm đối tượng, đặc biệt là thanh thiếu niên:
“Việc nâng cao nhận thức cho người dân để hiểu rõ tác hại về ma túy, các lực lượng chức năng cũng cần tăng cường đấu tranh triệt phá các đường dây buôn bán, vận chuyển, tàng trữ trái phép chất ma túy và tập trung kiểm tra, giám sát địa bàn, cơ sở kinh doanh có điều kiện như quán bar, karaoke, vũ trường, nhà nghỉ, khách sạn.
Đồng thời, cần ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong công tác quản lý, giám sát không gian mạng để nhằm ngăn chặn hoạt động mua bán, quảng bá ma túy trên nền tảng trực tuyến. Một giải pháp quan trọng khác là nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện và quản lý người sau cai. Thành phố cần đầu tư những cơ sở vật chất để nâng cao chất lượng ở các cơ sở cai nghiện và đồng thời tạo điều kiện cho người sau cai nghiện học nghề, tìm kiếm việc làm, ổn định cuộc sống để hạn chế nguy cơ tái nghiện.”
TP.HCM và cuộc chiến không khoan nhượng với ma túy
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và tốc độ đô thị hóa chóng mặt, TP.HCM không chỉ là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước mà còn là nơi hội tụ nhiều thách thức xã hội phức tạp. Một trong những thách thức ấy chính là vấn nạn ma túy – căn bệnh xã hội gặm nhấm sức khỏe cộng đồng, phá hoại gia đình, làm suy yếu nguồn nhân lực và tiềm ẩn vô số nguy cơ bất ổn an ninh trật tự. Chính vì vậy, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo hết sức cụ thể nhưng cũng rất quyết liệt tại Đại hội Đảng bộ TP.HCM rằng đến năm 2030 thành phố này phải trở thành “đô thị không ma túy” là một định hướng mang tính lịch sử, thể hiện tầm nhìn chiến lược và ý chí chính trị mạnh mẽ.
Phải khẳng định rằng ma túy chính là “kẻ thù giấu mặt” của sự phát triển xã hội. Nó không chỉ hủy hoại sức khỏe cá nhân, bẻ gãy vòng kết nối cộng đồng để trực tiếp tạo ra vòng xoáy tội phạm, kéo theo trộm cắp, bạo lực, thậm chí giết người. Nếu không giải quyết tận gốc vấn nạn này, mọi nỗ lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội sẽ bị bào mòn, thậm chí có nguy cơ đổ vỡ. Do vậy, việc TP.HCM đặt mục tiêu trở thành “đô thị không ma túy” vào năm 2030 không phải là khẩu hiệu suông, mà là lời tuyên chiến đanh thép với một vấn nạn đã tồn tại dai dẳng nhiều năm qua.
Điểm đáng chú ý trong cuộc chiến lần này chính là sự đồng bộ trong chỉ đạo từ Trung ương đến Thành phố, từ nghị quyết đến kế hoạch hành động và các chiến dịch, chuyên án cụ thể. Đây không chỉ là trách nhiệm của lực lượng công an, mà còn là sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các tổ chức xã hội, trường học, doanh nghiệp và từng gia đình. Muốn “nói không với ma túy” phải có chiến lược tổng thể, chặt chẽ nhưng cũng rất khoa học từ ngăn chặn nguồn cung, triệt phá đường dây phân phối nhưng cũng đồng thời giảm cầu bằng công tác giáo dục, tuyên truyền, hỗ trợ cai nghiện và tái hòa nhập cộng đồng.
TP.HCM là đô thị lớn, cửa ngõ giao thương quốc tế, nên vì thế nguy cơ ma túy thẩm lậu là rất cao. Thách thức đặt ra là vừa phải kiểm soát chặt chẽ biên giới, cảng biển, sân bay, vừa phải quản lý tốt đời sống xã hội trong lòng đô thị. Giải pháp do vậy không thể chỉ dừng ở việc bắt giữ, mà phải kết hợp công nghệ hiện đại, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo để giám sát, cảnh báo sớm. Song song đó, cần xây dựng văn hóa “nói không với ma túy” trong giới trẻ thậm chí là rất trẻ nhằm biến sự từ chối ma túy thành chuẩn mực xã hội.
Một thành phố không ma túy không chỉ là nơi an toàn để sống, mà còn là môi trường hấp dẫn để đầu tư, sáng tạo và phát triển. Đó là hình ảnh một đô thị văn nh, nơi con người được bảo vệ khỏi những cám dỗ chết người, nơi sự phát triển kinh tế gắn liền với sự lành mạnh của xã hội. Mục tiêu đưa TP.HCM đến năm 2030 trở thành đô thị không ma tuý vì thế mang ý nghĩa biểu tượng nhằm khẳng định bản lĩnh của một thành phố đi đầu, dám đối diện và chiến thắng những thách thức khó khăn nhất, phức tạp nhất.
Cuộc chiến chống ma túy trên thực tế chưa bao giờ dễ dàng, nhưng với quyết tâm chính trị, sự đồng lòng của nhân dân và sự kiên trì trong hành động, TP.HCM hoàn toàn có thể biến mục tiêu “không ma túy” trở thành hiện thực bên cạnh các mục tiêu quan trọng khác như không còn ùn tắc giao thông, ngập nước và ô nhiễm môi trường.