Công trường dự án cao tốc kết nối hai vùng phía Đông và Tây Nam Bộ này đang dần hoang phế, xuống cấp, đứng trước nguy cơ “đóng băng” nếu không sớm có những cơ chế, giải pháp tháo gỡ vướng mắc về nguồn vốn để tái khởi động.
Ghi nhận của phóng viên VOV Giao thông, trên công trường cao tốc Bến Lức – Long Thành đoạn giao với Quốc lộ 50, huyện Bình Chánh, TP.HCM, sau hơn 3 năm ngưng trệ, hàng trăm thiết bị máy móc đang trong tình trạng rỉ sét hư hỏng, cỏ dại phủ kín, 2 cầu dẫn nằm chỏng trơ.
Các đường gom qua khu dân cư chưa hoàn thiện rêu mốc bám đen, hình vẽ bậy lem nhem xung quanh. Những hình ảnh như thế này cho thấy sự lãng phí và nguy cơ xuống cấp dù công trình chưa hoàn thành.
Thạc sĩ Nguyễn Văn Tâm – Trường đại học Văn Lang, TP.HCM chia sẻ: "Việc chậm trễ hiện nay ảnh hưởng rất là lớn, đặc biệt là tổn thất rất lớn về mặt tài chính cho các đơn vị liên quan đặc biệt là nhà thầu. Dự án không được đẩy nhanh tiến độ thi công sẽ ảnh hưởng đến chất lượng công trình đặc biệt là về sắt thép hay là các công trình đã được thi công dang dở trong thời gian vừa qua. Khi chúng ta tái khởi động lại thì chắc chắn là phải có một giai đoạn đánh giá lại chất lượng công trình, sẽ tốn rất nhiều chi phí và đây là một trong những việc sẽ gây lảng phí."
Tình trạng công trình nằm đắp chiếu, thiết bị vật tư nằm phơi nắng mưa cũng diễn ra ở đoạn cao tốc qua huyện Cần Giờ TP.HCM. Cầu Phước Khánh một trong những hạng mục quan trọng nhất của dự án bắc qua sông Lòng Tàu nối huyện Cần Giờ vớ huyện Nhơn Trạch của tỉnh Đồng Nai cũng trong tình trạng dở dang.
Ông Phạm Hồng Quang – Tông giốc đốc công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam, chủ đầu tư dự án cao tốc Bến Lức – Long Thành, cho biết. "Dự án đường cao tốc này còn một khối lượng lớn nhất của nhà thấu Nhật Bản là nhà thấu J3 Sutomo đã tuyên bố chấm dứt hợp đồng. Đây là thi công nhịp chính của cầu Phước Khánh có nhịp dài 300m và ngoài ra là toàn bộ thi công phần mặt đường trên chính tuyến của hợp phần phía Tây các nhà thầu cũng tuyên bố chấm dứt hợp đồng không tiếp tục hoàn thiện dự án."
Trước những vấn đề cấp bách này, chiều 13/3, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cùng đoàn công tác Chính phủ đã đến kiểm tra, đồng thời chỉ đạo các bộ ngành, đơn vị liên quan phải nhanh chóng bố trí nguồn vốn, sớm đưa dự án thi công trở lại. Căn cứ tình hình tài chính hiện nay, chủ đầu tư khẳng định sau khi cân đối trả nợ các khoản vay theo đúng kỳ hạn đã cam kết, nguồn vốn hợp pháp của chủ đầu tư đảm bảo đủ để cân đối vốn cho các hạng mục của dự án.
"Hiện nay chúng tôi cũng đã đấu thầu lại một số những nhà thầu mà tuyên bố chấm dứt hợp đồng của ADB và kết quả lựa chọn nhà thầu đã được gửi qua nhà tải trợ để xem xét phê duyệt. Nếu trong tháng 3, Chính phủ có nghị quyết thông qua chấp thuận chủ trương để VEC bố trí nguồn vốn của mình tiếp tục thi công phần còn lại của dự án và bố trí cho công tác vốn đối ứng để gải phóng mặt bằng. Chúng tôi sẽ tận dụng hết khả năng của mình, để đến hết quý I 2024 thì toàn bộ phần đường bộ sẽ có thể thi công xong", Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nói.
Tại buổi kiểm tra, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh đây là dự án được nhà nước, người dân rất quan tâm, việc dự án ngưng thi công, gây ra sự lãng phí lớn. Phó Thủ tướng đề nghị các bộ ngành, các đơn vị liên quan, nhất là bộ Tài chính, cần nhanh chóng rà soát lại, sớm có giải pháp để cung ứng nguồn vốn cho dự án thi công trở lại:
"Bây giờ rõ ràng là vốn ODA Chính phủ vay cho VEC vay lại là không được, không được rồi thì phải có phương án. Những cơ chế nào đề ra thì bay giờ đề ra rõ đi, có 2 phương án một phương án là ta sẽ đàm phán với các đối tác phát triển, phương án thứ 2 là sử dụng ngân sách, cơ chế thế nào đề xuất thế nào thì hôm nay nói rõ. Và cái thứ 3 là phải đưa ra một giải pháp chung trên toàn tuyến, về giải pháp kỹ thuật để mình tăng tốc lên còn việc nào của Chính phủ, chính phủ sẽ lo việc nào của Bộ giao thông giao thông lo."
Dự án đường cao tốc Bến Lức – Long Thành dai gần 58km đi qua Long An – TP.HCM và Đồng Nai khi hoàn thành tuyến đường giúp liên kết 2 vùng Đông và Tây Nam Bộ, giảm ùn tắc giao thông cho TP.HCM. Dự án do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam làm chủ đầu tư được khởi công tháng 10/2014, với tổng mức đầu tư hơn 31.320 tỳ đồng.
Công trình dụ kiến hoàn thành sau 5 năm. Tuy nhiên đến nay toàn bộ 11 gói thầu mới đạt 81% khối lượng và đã tạm dừng thi công từ giữa năm 2019 do vướng mắc nguồn vốn./.