Trách nhiệm xã hội cần được lan tỏa

 Điều này rất cần được nhân rộng để cải thiện công tác đảm bảo ATGT.

Trong nhiều năm, câu chuyện bảo đảm TTATGT gần như được đặt trọn lên vai cơ quan quản lý nhà nước. Doanh nghiệp, kể cả những đơn vị trực tiếp khai thác hạ tầng, vận hành phương tiện phần lớn chỉ tham gia ở mức tuân thủ pháp luật, thực hiện theo yêu cầu.

Chính vì vậy, việc một doanh nghiệp gần đây chủ động cung cấp quyền truy cập vào hệ thống an toàn giao thông của mình cho cơ quan chức năng, cho thấy tư duy trách nhiệm xã hội đang có sự dịch chuyển rõ rệt.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp vận tải, logistics tại Việt Nam đã đầu tư bài bản vào hệ thống camera giám sát, thiết bị giám sát hành trình, trung tâm điều hành và các phần mềm phân tích hành vi lái xe. Những hệ thống này không chỉ ghi nhận vi phạm, mà còn phát hiện sớm các nguy cơ mất an toàn như chạy quá tốc độ, buồn ngủ, phanh gấp bất thường...

Khi dữ liệu này được doanh nghiệp chủ động chia sẻ, cơ quan quản lý có thêm “con mắt thứ hai” để giám sát giao thông theo thời gian thực, thay vì chỉ xử lý khi tai nạn đã xảy ra.

Đáng chú ý, trong một số đợt cao điểm vừa qua, việc kết nối dữ liệu từ hệ thống doanh nghiệp với lực lượng chức năng đã giúp xác minh nhanh các vụ việc phức tạp: từ tai nạn liên hoàn trên cao tốc, xe kinh doanh vận tải vi phạm quy định về thời gian lái xe, cho đến các tình huống phương tiện gặp sự cố nhưng không kịp phát tín hiệu cảnh báo. Những kết quả này cho thấy, nếu dữ liệu được chia sẻ đúng cách, an toàn giao thông không chỉ được “giữ” mà còn được “nâng”, nhờ khả năng phòng ngừa sớm và phản ứng nhanh.

Điều đáng nói là sự chủ động của doanh nghiệp đã phá vỡ tâm lý e ngại vốn tồn tại lâu nay. Không ít doanh nghiệp từng lo ngại rằng, chia sẻ hệ thống đồng nghĩa với “tự đưa mình vào thế bị kiểm soát chặt hơn”.

Nhưng thực tế chứng minh điều ngược lại: những doanh nghiệp minh bạch, hợp tác sớm lại giảm rủi ro, hạn chế tai nạn và củng cố niềm tin của xã hội. Khi đó, an toàn giao thông, không phải là chi phí, mà ngược lại, đem lại giá trị gia tăng cho thương hiệu và năng lực cạnh tranh.

Tuy nhiên, nếu sự chủ động này chỉ dừng ở vài doanh nghiệp tiên phong, hiệu quả sẽ khó lan tỏa. Để việc mở quyền truy cập hệ thống an toàn giao thông trở thành chuẩn mực, cần có khung pháp lý rõ ràng về chia sẻ dữ liệu, bảo vệ thông tin cá nhân và trách nhiệm sử dụng dữ liệu. Việc khai thác không nên chỉ nhằm phục vụ xử phạt, mà phải hướng tới phân tích xu hướng, cảnh báo điểm đen tai nạn, điều chỉnh tổ chức giao thông và nâng cao ý thức người tham gia giao thông.

Để thực hiện được điều này, cơ quan quản lý cũng cần thay đổi cách tiếp cận. Doanh nghiệp không chỉ là đối tượng quản lý, mà là đối tác trong bảo đảm an toàn giao thông. Khi dữ liệu được sử dụng minh bạch, đúng mục đích và mang lại lợi ích rõ ràng cho cộng đồng, sự hợp tác sẽ trở nên bền vững, thay vì mang tính phong trào hay đối phó.

Khi đó, việc doanh nghiệp tự động cung cấp quyền truy cập hệ thống an toàn giao thông là bước tiến đáng kể, đánh dấu sự chuyển dịch từ tư duy “làm đúng luật” sang “làm đúng trách nhiệm xã hội”.

Về lâu dài, mô hình này cần được khuyến khích, nhân rộng, thậm chí thể chế hóa bằng các cơ chế khuyến khích phù hợp, như ghi nhận trách nhiệm xã hội, ưu đãi nhất định hoặc đưa vào các tiêu chí đánh giá doanh nghiệp bền vững.

Khi doanh nghiệp coi việc chủ động chia sẻ hệ thống an toàn giao thông là chuẩn mực, chứ không phải ngoại lệ, thì mặt bằng an toàn giao thông của xã hội chắc chắn sẽ được nâng lên một bước – vững chắc và bền lâu hơn.