Tầm quan trọng của thu hút FDI sạch và FDI công nghệ cao

Chuyến công tác Hoa Kỳ mới đây của Tổng Bí thư Tô Lâm không chỉ mang về các thỏa thuận trị giá 37,2 tỷ USD mà còn định vị lại định nghĩa về đầu tư tại Việt Nam, từ gia công giá rẻ sang công nghệ lõi và bền vững.

Tăng tốc thu hút FDI sạch, tham gia khâu giá trị cao của chuỗi toàn cầu

Khái niệm FDI sạch (Clean FDI) đã trở thành từ khóa chủ đạo trong các buổi làm việc của Tổng Bí thư tại Mỹ vừa qua với các tập đoàn như Rosen Partners và Meta. Khác với dòng vốn truyền thống, FDI sạch năm 2026 tập trung vào các dự án có hàm lượng tri thức cao, phát thải thấp và tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị).

Ông Nguyễn Văn Toàn là Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, cho biết: “Rõ ràng cần ưu tiên chất lượng, giá trị gia tăng, khả năng lan tỏa công nghệ và kết nối với doanh nghiệp trong nước – điều mà trước đây chưa được đặt ra mạnh mẽ. Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới tự chủ chiến lược, đây là vấn đề đặc biệt quan trọng. Chẳng hạn, trong phát triển công nghiệp hỗ trợ, các tập đoàn kinh tế lớn của Việt Nam – với tiềm lực tài chính, công nghệ, năng lực quản lý và thương hiệu – hoàn toàn có thể đứng ra hợp tác với doanh nghiệp FDI để cùng sản xuất sản phẩm. Cách làm này rất cần thiết và hiệu quả để nâng cao chất lượng thu hút FDI".

Các thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực y tế và dược phẩm sinh học ký kết ngay trong chuyến thăm Mỹ của Tổng Bí thư Tô Lâm cho thấy Việt Nam dần tham gia vào những công đoạn có giá trị gia tăng cao nhất của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việc ký kết mua hệ thống xạ trị ung thư Proton Mevion S250-FIT giúp Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên tại châu Á sở hữu công nghệ này, mở ra triển vọng về kinh tế y tế, thu hút du khách điều trị. Từ đó thúc đẩy một trong những lĩnh vực quan trọng thu hút du khách quốc tế đến Việt Nam.

TS. Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch, Hiệp hội Du lịch Việt Nam, nhận định: “Đây là một loại hình du lịch trong điểm của Việt Nam cùng với các loại hình khác để thúc đẩy ngành du lịch thực sự trở thành ngành công nghiệp mũi nhọn của đất nước. Vì trong nhiều loại tiềm năng thì đây là tiềm năng rất lớn chúng ta cần khai thác, phát huy trong bối cảnh quốc tế ngày càng quan tâm đến loại hình du lịch này”…

Mở khóa công nghệ cao, nâng tầm vị thế Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu

Điểm nhấn đột phá trong chuyến thăm Mỹ của Tổng Bí thư Tô Lâm là các cam kết về khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI). Sự hiện diện của các tập đoàn công nghệ lớn như Nvidia hay Meta giúp Việt Nam xây dựng các "nhà máy AI", giải quyết bài toán chủ quyền dữ liệu đồng thời giúp doanh nghiệp nội địa tối ưu hóa chi phí sản xuất thông qua trí tuệ nhân tạo.

Theo ông Cao Anh Tuấn, đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Genetica, cơ hội dành cho chúng ta rất nhiều nhờ vào những đặc tính của người Việt Nam: “Ở Việt Nam bây giờ cơ hội rất là nhiều rồi khi mà các công ty bắt đầu tìm đến những nước có nền tảng khoa học kỹ thuật rất vững như Việt Nam, quốc gia rất ham học hỏi, rất mong muốn xây dựng được một cái gì đó vĩ đại”…

Lợi ích kinh tế lớn nhất từ chuyến thăm còn nằm ở việc tháo gỡ các "nút thắt" pháp lý khi chuyến đi của Tổng Bí thư Tô Lâm thúc đẩy phía Mỹ xem xét đưa Việt Nam ra khỏi danh sách hạn chế xuất khẩu công nghệ. Việc nới lỏng các rào cản này cho phép doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu máy móc, thiết bị tiên tiến nhất từ Mỹ để phục vụ sản xuất bán dẫn cũng như hàng không. Điểm nhấn lớn nhất trong chuyến đi chính là việc ký kết các thỏa thuận hợp tác với tổng giá trị kỷ lục.

Ông Đào Trọng Khoa, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ ASEAN Cargo Gateway, chia sẻ: “Logictics của Việt Nam có mức độ tăng trưởng từ 16 đến 18% còn đối với air cargo hay vận tải hàng không thì con số này thậm chí cao hơn. Khi chúng ta có thể thiết kế những đường bay chuyên dụng, chuyên nghiệp thì chúng ta có thể nâng cao khả năng tiếp cận thị trường của các doanh nghiệp”…

Việc Tổng Bí thư Tô Lâm tham dự Hội đồng Hòa bình về Gaza theo lời mời của Tổng thống Mỹ cho thấy vị thế quốc tế của Việt Nam đã được nâng lên một tầm cao mới. Trong kinh tế, "vị thế" đồng nghĩa với "ưu đãi", chuyến đi này tạo tiền đề để Việt Nam cùng với Mỹ sớm hoàn tất đàm phán về thuế đối ứng và các tiêu chuẩn kiểm dịch, giúp nông sản Việt thâm nhập sâu hơn vào thị trường Mỹ.

Lợi ích từ FDI sạch và công nghệ cao giúp Việt Nam nâng cao năng suất lao động, bảo vệ môi trường qua đó khẳng định bản lĩnh của một quốc gia tự cường trong kỷ nguyên mới./.