Bỏ Tết Nguyên đán, nhưng chỉ với họ mà thôi
Nhớ cách đây không lâu, và cho đến tận bây giờ vẫn có nhiều ý kiến cho rằng, nên bỏ tết Nguyên đán, và chúng ta chỉ nên đón một cái tết duy nhất là tết dương lịch, theo lịch phương Tây.
Những khoản phí ẩn sau vi phạm giao thông
Bị phạt giao thông là một trải nghiệm rất khó chịu, và cảm giác đó còn tệ hơn khi bạn biết mình sẽ phải trả bao nhiêu tiền. Điều mà nhiều người không nhận ra là trong số tiền phải nộp ấy có một loạt các khoản phí ẩn, trong đó có những khoản không hề liên quan đến giao thông.
Ảnh: CBS News
"Vậy là, chúng tôi đã thấy ánh đèn flash đó. Chúng tôi đã tận mắt chứng kiến. Thế là chúng tôi biết có chuyện chẳng lành rồi”, Kris Kahrs nói.
Ánh đèn flash đó là từ một camera phạt vượt đèn đỏ; nó đã ghi lại hình ảnh Kris Kahrs khi cô lái xe qua một giao lộ vào tháng 4 năm ngoái.
Kahrs nói: “Khi tôi đang chạy tới, tiến gần đến cột đèn giao thông này thì nó bắt đầu chuyển sang màu vàng. Tại thời điểm đó, tôi không tài nào dừng lại kịp nữa”.
Ngay sau đó, giấy phạt được gửi về qua đường bưu điện, trong đó ghi mức tiền phải nộp là 486 USD. Nhưng điều đáng nói là mức phạt gốc trong biên bản chỉ là 100 USD.
Ảnh: CBS News
Vậy tại sao cô ấy phải trả số tiền gấp hơn 4 lần mức đó? Nguyên nhân là do các khoản phí ẩn, vốn về mặt kỹ thuật là bất hợp pháp theo luật California, trừ khi được áp dụng bởi các cơ quan cấp bang.
Thực tế cho thấy, trong nhiều năm qua, các nhà lập pháp đã âm thầm cộng thêm gần một chục loại phí khác nhau vào tiền phạt giao thông. Một số khoản phí, như Quỹ Bảo tồn Cá và Động vật Hoang dã, hoàn toàn không liên quan gì đến vi phạm giao thông.
Kahrs bức xúc: “Cảm giác như họ đang cố che giấu điều gì đó”.
Khi vi phạm giao thông bị biến thành công cụ thu ngân sách
Các nhà lập pháp California đã âm thầm tận dụng vi phạm giao thông như một công cụ tạo ra doanh thu cho ngân sách bang, hoặc ít nhất là đã cố gắng làm như vậy. Tuy nh
iên, trong bối cảnh thâm hụt ngân sách hàng chục tỷ USD, dữ liệu của bang cho thấy nguồn thu từ tiền phạt đang giảm dần qua từng năm.
Gần một thập kỷ trước, Ủy ban Kiểm toán Lập pháp Liên bang California đã yêu cầu tiến hành một cuộc kiểm toán cấp bang. Kết luận kiểm toán cho thấy nhiều khoản phí và tiền phạt mang tính “tùy tiện”, không trực tiếp liên quan đến hành vi vi phạm và chủ yếu nhằm bù đắp ngân sách cho các chương trình khác. Kiểm toán viên đã kêu gọi các nhà lập pháp “xem xét lại toàn bộ cấu trúc tiền phạt và phí”.
Tám năm sau, kiểm toán viên cho biết ông vẫn đang chờ các nhà lập pháp hành động.
Brandon Greene, thuộc Trung tâm Luật và Nghèo đói miền Tây, cho rằng nhiều khoản phạt giao thông không được nộp một phần vì chúng tạo ra gánh nặng tài chính quá lớn, đặc biệt là đối với người lái xe thu nhập thấp:
"Cách làm này không hiệu quả vì nó thiếu tính thực tế. Người dân không thể trả những khoản tiền mà họ không có. Chúng ta phải thẳng thắn nhìn nhận xem ai đang là người chịu tác động”.
Ông cho rằng các nhà lập pháp thà tiếp tục loay hoay trong việc thu tiền phạt còn hơn là mạo hiểm làm phật lòng các nhóm lợi ích quyền lực hoặc cử tri có tiếng nói, bằng cách áp đặt các loại thuế mới: “Những người chúng ta đang nói tới không phải là những người có thể gửi email hay gọi điện đến văn phòng lập pháp để khiến các quan chức phải lo sợ về chiếc ghế của mình”.
Các nhà lập pháp California đã âm thầm tận dụng vi phạm giao thông như một công cụ tạo ra doanh thu cho ngân sách bang.
Vì vậy, hiện tại, bất chấp gần một thập kỷ dữ liệu cho thấy nguồn thu sụt giảm và những khuyến nghị rõ ràng từ cuộc kiểm toán mà chính người dân đã trả tiền, người dân vẫn đang chật vật.
Có vẻ như các nhà lập pháp sẽ tiếp tục làm điều cũ và hy vọng cho ra một kết quả khác.
Bà Kahrs bày tỏ: "Tôi không nghĩ điều đó là công bằng, và tôi cũng không nghĩ nó còn hiệu quả nữa”.
Cuối cùng, Kahrs đã tránh được việc phải nộp khoản phạt bằng cách thuê Ticket Snipers, một trong số ngày càng nhiều công ty chuyên giúp tài xế tranh tụng vé phạt giao thông tại tòa án. Chi phí cho dịch vụ này là 179 USD.
Khi được hỏi về việc liệu có kế hoạch giải quyết các khoản phí ẩn này hay không, văn phòng Thống đốc Gavin Newsom không trả lời trực tiếp câu hỏi, nhưng bà Kimberly Erickson, đại diện Cơ quan Giao thông Bang California, cho biết:
“Bang cho rằng các khoản phí liên quan đến giao thông cần phải phù hợp, minh bạch và khuyến khích việc lái xe an toàn, có trách nhiệm. Mọi người dân California đều xứng đáng được đi lại trên những con đường an toàn và trong một hệ thống trách nhiệm công bằng.
Chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan lập pháp, tòa án và các đối tác địa phương để bảo đảm các hình phạt vừa nâng cao an toàn công cộng, vừa duy trì khả năng tiếp cận giao thông với chi phí hợp lý cho tất cả người dân California.”
Dù giới chức California nói muốn xây dựng hệ thống công bằng và minh bạch, thực tế cho thấy một lỗi giao thông nhỏ vẫn có thể biến thành gánh nặng tài chính lớn, đặc biệt với những người ít khả năng chi trả nhất.
Trong khi đó, ở Việt Nam hiện không tồn tại các khoản “phí ẩn” không liên quan đến giao thông như một số khoản thu đặc thù ở nước ngoài. Các khoản xử phạt vi phạm giao thông đều được áp dụng minh bạch, thống nhất theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 1/1/2025), trong đó tiền phạt chủ yếu là mức phạt gốc theo quy định, kèm theo các khoản xử phạt bổ sung nếu có vi phạm liên quan, tất cả đều được công khai rõ ràng.
Khoản cộng thêm phổ biến nhất là xử phạt riêng đối với hành vi không có hoặc không mang theo bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc, với mức 200.000–300.000 đồng đối với xe máy và 400.000–600.000 đồng đối với ô tô theo Điều 18 Nghị định 168. Đây là hành vi vi phạm giao thông hợp pháp, không phải khoản thu “ẩn”.
Một số khoản khác có thể phát sinh như tiền chậm nộp phạt (0,05%/ngày) hoặc các biện pháp cưỡng chế khấu trừ từ năm 2026, tuy nhiên tất cả đều được thể hiện đầy đủ, chi tiết trên hóa đơn điện tử.
