Rẽ phải trước đèn đỏ, nhân rộng để giảm ùn tắc và đồng nhất tổ chức

Điều này dễ gây nhầm lẫn trong lưu thông, vô tình vi phạm.

Phóng viên có mặt tại ngã tư Ngọc Hồi – Giải Phóng, một trong những nút giao có mật độ phương tiện đông đúc của Thành phố. Tại nút này, trên cơ sở kiến nghị của Đội CSGT số 14, Phòng CSGT, Công an TP, Hà Nội, Sở Xây dựng Hà Nội đã tiến hành phân luồng giao thông, cho các phương tiện rẽ phải liên tục ở cả 4 hướng, từ Ngọc Hồi rẽ sang Đỗ Mười, từ Đỗ Mười rẽ sang Giải Phóng, từ Giải Phóng rẽ sang đường Hoàng Liệt và từ đường Hoàng Liệt rẽ vào đường Ngọc Hồi.

Bởi vậy, dù đang là giờ cao điểm, tuy nhiên, tại các hướng cho phép phương tiện rẽ phải, khả năng lưu thoát khá tốt, không xảy ra tình trạng ùn ứ giao thông.

Một số người tham gia giao thông bày tỏ sự đồng tình đối với phương án tổ chức giao thông này:

"Chỗ này mà không cho rẽ phải thì nhiều khi nó cũng tắc. Mà ở đây thì giờ cao điểm thật sự là không đi được. Nếu mà không cho rẽ phải là không đi được".

"Đoạn nào mà nó nó rộng, nó thoáng thì theo em nghĩ là nên cho rẽ phải. Tại vì dừng lại hơi bất tiện. Nhiều khi nó ùn tắc giao thông nhiều hơn là mình cho rẽ.

"Theo em thấy nút giao được rẽ phải thì giao thông sẽ thoáng hơn, thuận tiện hơn".

Tại nhiều nút giao khác trên địa bàn phường Hoàng Liệt (TP. Hà Nội), việc cho phép phương tiện rẽ phải tài đèn đỏ đã góp phần giảm tình trạng phương tiện phải dừng chờ. Đại úy Trương Quang Huân, Đội CSGT số 14, Phòng CSGT, Công an TP. Hà Nội cho biết, tại một số nút giao cho phép phương tiện rẽ phải khi gặp đèn đỏ, đơn vị đã thực hiện đồng bộ, từ biển báo, vạch sơn, điều chỉnh chu kỳ đèn, có CSGT hướng dẫn giai đoạn đầu…

"Qua theo dõi và đánh giá việc thực hiện hướng dẫn, phân luồng các phương tiện đèn đỏ được phép rẽ phải đã phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần giảm xung đột giao thông, hạn chế tình trạng phương tiện dồn, chờ, ùn ứ, nhất là trong các khung giờ cao điểm, đồng thời không làm gia tăng tai nạn tại các nút giao đang tổ chức".

Theo thống kê, trong số hơn 560 nút giao thông có đèn tín hiệu, Sở Xây dựng Hà Nội đã cho phép rẽ phải liên tục tại 80 nút giao có đèn tín hiệu, chiếm 14% tổng số nút đèn tín hiệu. Trong đó, có 45 nút giao cho phép xe máy, xe thô sơ được rẽ phải liên tục; 35 nút giao cho phép tất cả các phương tiện được rẽ phải liên tục.

Ông Mai Xuân Anh, Phó trưởng Phòng Giám sát, duy tu đèn tín hiệu giao thông, Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông, Sở Xây dựng Hà Nội cho hay, qua thực tế theo dõi, tình hình giao thông tại các vị trí tổ chức cho phép rẽ phải khi có đèn đỏ đã giúp khả năng lưu thoát được tốt hơn, góp phần giảm tình trạng ùn ứ giao thông tại các nút giao và tạo thuận lợi cho người dân khi tham gia giao thông:

"Thời gian tới, Ban Duy tu sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan để khảo sát, nghiên cứu tổ chức thêm các nút đủ điều kiện cho phép rẽ phải liên tục. Tuy nhiên, cần phải khảo sát kỹ lưu lượng phương tiện di chuyển theo từng hướng, mặt cắt đường, xung đột giao thông và an toàn cho người đi bộ, làm cơ sở khoa học trước khi tổ chức thực hiện".

Chuyên gia giao thông Khương Kim Tạo cũng khẳng định, trên cơ sở kết quả thực tế tại các nút đèn tín hiệu cho phép rẽ phải khi đèn đỏ, việc nghiên cứu mở rộng phạm vi áp dụng phương pháp tổ chức giao thông này là cần thiết để góp phần giảm ùn tắc và đồng nhất phương án tổ chức giao thông:

"Chỉ có những trường hợp làn xe phía trước quá hẹp, không gian nút chật chội, nếu cho rẽ phải thì làn rẽ phải sẽ chèn ép dòng xe chính và gây ùn tắc giao thông, còn những chỗ có 2-3 làn xe thì chỗ rẽ phải sẽ ép vào một chút thì sẽ tạo điều kiện cho việc thông hành tại nút tốt hơn".

Chuyên gia giao thông Doãn Minh Tâm cũng tán thành với đề xuất này và cho rằng: "Tại địa phương cần đề xuất lên cơ quan quản lý chuyên ngành để nghiên cứu xem xét khả năng cho phép rẽ phải khi đèn đỏ. Còn trường hợp nút nào thật đặc biệt mới phải nghiên cứu thêm".

Thực tế cho thấy tại các nút giao được tổ chức giao thông cho phép phương tiện rẽ phải khi đèn đỏ, lượng phương tiện lưu thoát tốt hơn đáng kể. Bởi vậy, một số ý kiến cho rằng, cần mạnh dạn nhân rộng hơn nữa mô hình này để góp phần giảm ùn tắc và đồng nhất phương án tổ chức giao thông

Đây cũng là góc nhìn của VOV Giao thông qua bài bình luận: “Mắt xích nhỏ”, ý nghĩa lớn.

Trong bối cảnh áp lực giao thông đô thị ngày càng gia tăng, câu chuyện ùn tắc đã trở thành “bệnh mãn tính”. Giữa nhiều giải pháp hạ tầng và quản lý giao thông cần thời gian dài để phát huy hiệu quả, việc cho phép rẽ phải trước đèn đỏ nổi lên như một giải pháp tổ chức giao thông chi phí thấp, tác động nhanh, nhưng đến nay vẫn chưa được áp dụng một cách đồng bộ, nhất quán.

Trên thực tế, rẽ phải trước đèn đỏ không phải là điều mới mẻ. Quy định pháp luật hiện hành đã cho phép phương tiện rẽ phải khi có biển báo hoặc đèn tín hiệu. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ: việc cho phép này đang được triển khai khá dè dặt và mang tính “thí điểm kéo dài”, khiến người tham gia giao thông lúng túng, thậm chí có tâm lý e ngại, sợ vi phạm.

Ở nhiều nút giao, cùng một loại hình giao cắt, có nơi cho phép rẽ phải, có nơi không. Hệ quả là dòng phương tiện rẽ phải - vốn có thể tách ra khỏi dòng chờ đèn - lại phải đứng yên, chiếm dụng làn đường, làm gia tăng ùn ứ không cần thiết. Trong khi đó, thực tiễn áp dụng tại một số nút giao cho thấy, nếu được tổ chức hợp lý, rẽ phải trước đèn đỏ không làm tăng nguy cơ tai nạn, mà ngược lại còn giúp giảm xung đột và cải thiện năng lực thông hành tại nút giao.

Vấn đề cốt lõi ở đây là tư duy quản lý. Chúng ta đang quá thiên về “an toàn tuyệt đối trên giấy”, trong khi chưa khai thác hết dư địa của tổ chức giao thông linh hoạt. Bởi vậy, cho phép rẽ phải khi đèn đỏ không nên chỉ được xem là “ưu tiên”, mà cần được coi là một giải pháp quản lý giao thông chính thức, có tính phổ quát ở những nơi đủ điều kiện.

Để làm được điều đó, trước hết cần đồng nhất phương án tổ chức giao thông. Thay vì mỗi địa phương, mỗi nút giao một cách làm, cần có hướng dẫn rõ ràng ở tầm quốc gia: tiêu chí nào thì được phép rẽ phải khi đèn đỏ, tổ chức làn ra sao, bố trí biển báo và vạch sơn thế nào. Việc ban hành các quy tắc chung theo hướng: chỉ quy định với các trường hợp không được rẽ phải, còn lại cho rẽ, là phù hợp, vì cách làm như hiện nay gắn biển phụ, biển bé, nhiều chữ, trong khi xe thì to, tài xế nhiều khi không quan sát được. Khi quy định đã rõ ràng và thống nhất, người tham gia giao thông sẽ dễ hình thành thói quen, giảm tâm lý e ngại như hiện nay.

Thứ hai, cần mạnh dạn mở rộng phạm vi cho phép, đặc biệt tại các nút giao có bán kính cong lớn, tầm nhìn tốt, mật độ người đi bộ thấp. Ở những vị trí này, việc buộc phương tiện dừng chờ đèn đỏ cho hướng rẽ phải là không hợp lý, thậm chí phản khoa học.

Song song với mở rộng cho phép, cần nâng cao kỷ luật và ý thức tham gia giao thông. Rẽ phải khi đèn đỏ không đồng nghĩa với “muốn đi thế nào cũng được”. Người điều khiển phương tiện vẫn phải nhường đường cho người đi bộ, xe thô sơ và các hướng ưu tiên khác. Công tác tuyên truyền cần đi trước một bước, làm rõ quyền và nghĩa vụ, tránh việc biến một chủ trương đúng thành nguồn cơn của xung đột giao thông mới.

Ngoài ra, không thể thiếu vai trò của ứng dụng công nghệ và giám sát. Camera AI, hệ thống đèn tín hiệu thông minh hoàn toàn có thể hỗ trợ điều chỉnh linh hoạt theo thời gian thực để cải thiện năng lực thông xe. Nơi nào làm được thì nên làm ngay, nhất là các nút ở các khu vực dân cư, khu phố cổ có tốc độ thấp, lượng xe không quá đông, ít xung đột, nên mạnh dạn nhân rộng cho rẽ phải.

Có thể nói, cho phép rẽ phải khi đèn đỏ là một “mắt xích nhỏ”, nhưng lại có ý nghĩa lớn trong bức tranh tổng thể của quản lý giao thông đô thị. Đã đến lúc cần mạnh dạn hơn trong tổ chức giao thông khoa học, đồng bộ và lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo. Khi quy định rõ ràng, cách làm thống nhất và thói quen được hình thành, lợi ích không chỉ nằm ở việc giảm ùn tắc, mà còn ở một môi trường giao thông trật tự, văn minh và dễ dự đoán hơn cho tất cả mọi người.