Nghị định 81/2026 về an toàn đường sắt có hiệu lực: Mức phạt tăng, hết thời "nhờn luật"

Ngày 05/4, tàu hàng HH10 qua địa phận xã Tân Minh, tỉnh Lâm Đồng va phải xe ô tô vượt ẩu làm 3 người trên xe ô tô bị thương. Ngày 12/4, tàu SE9 khi qua khu vực xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk đã va chạm với xe công nông vượt lối đi tự mở, khiến 1 người tử vong, 2 người bị thương nặng. Nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt vẫn hiện hữu.

Nhưng từ hôm nay (15/5), những vi phạm trong lĩnh vực đường sắt sẽ được áp dụng mức phạt gấp 4-6 lần, theo Nghị định 81/2026 của chính phủ chính thức có hiệu lực từ hôm nay.

Ghi nhận của PV VOV Giao thông tại một số trạm gác chắn tuyến đường sắt Bắc Nam, khu vực Hà Nội, ngay trong ngày đầu Nghị định có hiệu lực.

Ngày đầu áp dụng mức phạt mới, nhiều người vi phạm nói “không biết luật”

"Tôi đang đứng tại trạm gác chắn Hoàng Liệt, km 6+495 – một trong những "điểm nóng" về giao cắt đường sắt trên trục Bắc - Nam. Lúc này là 11h30 ngày 15/5, ngày đầu tiên Nghị định 81/2026 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực. Từ sáng đến nay Đội CSGT số 14 thuộc phòng CSGT CA TP Hà Nội đã phối hợp cùng các nhân viên gác chắn để làm việc hết công suất.

Ngay bên cạnh tôi lúc này là Thiếu tá Phùng Đức Hiếu, thuộc Đội CSGT số 14, Phòng CSGT Công an TP Hà Nội đã có những ghi nhận cụ thể".

PV: Thưa đồng chí, tính từ sáng nay, tổ công tác đã phát hiện bao nhiêu trường hợp vi phạm? Các lỗi phổ biến nhất là gì, mức xử phạt theo Nghị định mới này được áp dụng cụ thể ra sao?

Thiếu tá Phùng Đức Hiếu: Từ đầu giờ sáng đến nay, chúng tôi đã kiểm tra được 05 trường hợp vi phạm, chủ yếu là lỗi vượt rào chắn đường ngang khi chắn đã dịch chuyện và khi đã có tín hiệu đèn đỏ.

Theo Nghị định 81/2026 của Chính phủ có hiệu lực từ hôm nay, mức phạt với hành vi này tăng rất cao, xe mô tô, xe máy từ 4-6 triệu, ô tô lên tới 20 triệu đồng.

Trong những ngày đầu tiên Nghị định 81 có hiệu lực, trong quá trình tuần tra kiểm soát và xử lý vi phạm, trước mắt chúng tôi tập trung vào công tác tuyên truyền cho người dân, đồng thời tuyên truyền cho hộ dân dọc tuyến đường sắt Bắc Nam để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Ngay tại thời điểm phóng viên ghi nhận, một người điều khiển xe máy cố tình lách qua khe hở rào chắn đã bị lực lượng chức năng dừng xe:

Người vi phạm: Thực sự mình không biết, nếu biết lại không đi vào. Lúc đấy căn bản là rào chưa chắn hẳn.

PV: Anh có nghe nói Nghị định 81 đã tăng nặng phức phạt với các vi phạm liên quan đến đường sắt không ạ?

Người vi phạm: Ở nhà cũng không hay theo dõi lắm trên mạng, đi làm lao động suốt nên cũng không để ý.

Sự hối hận của người đàn ông vừa rồi cũng là tâm lý chung của không ít người trong sáng nay khi đối mặt với khung hình phạt mới. Là người thường xuyên phải chứng kiến những tai nạn xảy ra bởi sự liều lĩnh của người tham gia giao thông, chị Trần Thị Thanh Nhàn, nhân viên gác chắn 20 năm tại trạm gác Kim Liên A, km 1+800, đội chắn Hà Nội kỳ vọng, mức phạt mới với chế tài mạnh sẽ mang đến sự bình an hơn trên những tuyến đường sắt:

"Gọi là ngã tư Đại Cồ Việt nhưng thực ra là 6 luồng ra vào phải nói là ý thức người tham gia giao thông kém. Có đường ngược chiều, xuôi chiều nhưng khi người ta cần thì luồng ngược cũng thành luồng xuôi. Phức tạp như vậy nhưng chúng tôi không đủ thẩm quyền, lắm khi cũng chịu ảnh hưởng, nếu người ta muốn qua mà không cho qua thì người ta còn chửi, đánh cũng có", chị Nhàn cho biết.

Đường sắt tăng cường camera giám sát, xử lý nguội hành vi vượt chắn

Nghị định 81/2026 của Chính phủ đã thiết lập một "hàng rào kinh tế" mạnh với mức phạt từ 18 đến 20 triệu đồng đối với ô tô và 4 đến 6 triệu đồng đối với xe máy khi vượt rào chắn. Đi kèm với đó là hình phạt bổ sung "treo bằng" từ 3 đến 5 tháng.

Nhìn nhận về mức phạt mới này, ông Đặng Hồng Bắc – Phó trưởng Ban An ninh - An toàn giao thông đường sắt, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho rằng, khi ý thức người tham gia giao thông chưa được cải thiện, việc siết chặt chế tài được xem là giải pháp cấp thiết.

Đáng chú ý, để đảm bảo tính công bằng và chính xác, ông Đặng Hồng Bắc cho biết ngành đường sắt sẽ tiếp tục phối hợp với lực lượng cảnh sát giao thông đồng bộ hệ thống camera giám sát tại các trạm gác trọng điểm:

"Hiện tại, chúng tôi cũng đang phối hợp với Cục CSGT để nghiên cứu, kết nối tích hợp các hệ thống camera giám sát tại các đường ngang về trung tâm chỉ huy giao thông của Cục CSGT để thuận tiện trong việc điều hành và xử lý vi phạm an toàn giao thông đường sắt", ông Bắc cho biết.

Điều này đồng nghĩa với việc, kể cả khi không có lực lượng chức năng tại hiện trường, mọi hành vi “lách rào, vượt ẩu” đều sẽ bị ghi lại và xử lý triệt để. Tuy nhiên, mức phạt 20 triệu đồng hay việc mất bằng lái nhiều tháng không phải là mục đích của việc ban hành các quy định xử phạt.

Mục đích duy nhất là để những chuyến tàu qua đi trong bình yên và không một ai phải đánh đổi tính mạng cho vài giây nôn nóng. Một môi trường giao thông đường sắt an toàn chỉ có được khi mỗi người dân tự xây dựng cho mình một "rào chắn" của sự tự giác./.