Phí logistics, điểm nghẽn của xuất nhập khẩu

Tại Toạ đàm giới thiệu về Triển lãm quốc tế Logistics Việt Nam 2025 vừa qua, nhiều ý kiến đánh giá logistics Việt Nam đang có nhiều tín hiệu tăng trưởng tích cực song cũng còn nhiều thách thức cần tháo gỡ. Trong đó tình trạng chi phí logistics Việt Nam vẫn ở mức cao hay điểm nghẽn về thủ tục hải quan chính là các nút thắt quan trọng cần được tháo gỡ.

PV VOV Giao thông đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Duy Minh – Phó chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA) về nội dung này.

PV: Xin chào ông Nguyễn Duy Minh, nhiều ý kiến nhận định chi phí logistics của Việt Nam vẫn còn cao so với nhiều quốc gia trong khu vực và thế giới. Theo ông thì nguyên nhân vì sao dẫn đến tình trạng này?

Ông Nguyễn Duy Minh: Việc chi phí ligistics chưa hiệu quả nằm ở nhiều mắt xích, trong đó đến từ giao thông vận tải như hạ tầng, thủ tục hải quan hay quản lý xuất nhập khẩu và từ chính các doanh nghiệp dịch vụ logistics.

Chính vì vậy, trong khuôn khổ Triển lãm logistics Việt Nam, chúng tôi đã tạo ra một flatform, một diễn đàn để các doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam có thể kết nối với nhau thông qua các giải pháp mới để cắt giảm chi phí logistics, từ đó tìm kiếm cơ hội với nhau thông qua các diễn đàn, hội thảo, gặp gỡ các cơ quan quản lý nhà nước để tháo gỡ các vấn đề về chính sách.

PV: Từ các nguyên nhân ông vừa nêu thì đâu là mắt xích quan trọng nhất cần tháo gỡ để hướng tới việc cắt giảm chi phí ligistics một cách hiệu quả trong thời gian tới?

Ông Nguyễn Duy Minh: Hiệp hội doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam đã có nhiều thảo luận về vấn đề này, trong đó có 2 mục tiêu lớn là việc cải cách nội tại chính các doanh nghiệp dịch vụ logistics và liên quan đến vấn đề chi phí thủ tục hải quan.

Đây là vấn đề chính sách đặt trong bối cảnh hiện nay Chính phủ đổi mới rất nhiều về cải cách thủ tục hành chính, tinh giản thủ tục, tôi cho rằng đây là cơ hội để hiệp hội chúng tôi có dịp nói lên tiếng nói cùng với các cơ quan quản lý nhà nước về xuất nhập khẩu, hải quan cùng nhau cắt giảm chi phí tại mắt xích này.

Các chi phí thủ tục hải quan hiện nay đang tăng vọt một cách đáng lo ngại, thứ hai là công tác kiểm tra xuất nhập khẩu chuyên ngành hiện nay đang bị lạm dụng rất nhiều cả tiền kiểm lẫn hậu kiểm gây ra chi phí lớn cho cách doanh nghiệp.

Đây chính là cái mà thông qua chính sách, thông qua tinh giảm thủ tục, cải cách hành chính để có thể cắt giảm ngay.

Một việc quan trọng khác là công nghệ thông tin, cụ thể là mạng một cửa quốc gia Việt Nam trong đó có hải quan, nộp thuế 24/7 hiện nay đang rất chập chờn khiến doanh nghiệp luôn bị chậm trễ. Đây là một rủi ro rất nguy hiểm có thể nổ ra bất kỳ khi nào nếu bị sập mạng, khi đó toàn bộ hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam sẽ bị dừng và các chi phí phát sinh như thế này không thể đo đếm được. Đây là vấn đề chúng tôi rất quan ngại.

Đặc biệt là theo chỉ đạo 63 của Thủ Tướng, hiện nay các công chức của hải quan, doanh nghiệp chưa được quan tâm nhiều nên chưa có nhiều chuyển biến. Khi nào có chuyển biến trong quá trình thực hiện thì mới hi vọng việc cắt giảm chi phí hiệu quả.

PV: Việc Đảng và Nhà nước ta có chủ trương sáp nhập tỉnh thành có tác động ra sao đến hoạt động của lĩnh vực logistics, thưa ông?

Ông Nguyễn Duy Minh: Từ góc nhìn của VLA, việc sáp nhập các tỉnh thành là một tín hiệu tốt vì liên quan đến công tác quy hoạch hạ tầng. Khi tổ chức quy hoạch ở địa bàn lớn hơn thì sẽ luôn có quy hoạch tối ưu hơn, tránh manh mún theo vùng miền.Các hành lang vận tải sẽ được xuyên suốt hơn hơn trên địa bàn lớn hơn.

Không chỉ có hành lang vận tải đường bộ, đường sắt, đường thuỷ mà còn cả các trung tâm logistics. Khi đó chúng ta không còn vướng các quy hoạch cục bộ cấp tỉnh như của TPHCM, Bình Duong hay Bà Rịa Vũng Tàu mà bây giờ sẽ là một trung tâm logistics của cả 3 địa phương đó, đó chắc chắn sẽ là quy hoạch tối ưu. Đó sẽ là tiền đề quan trọng để có được chi phí vận tải, chi phí logistics tối ưu.

PV: Xin cám ơn ông!