Triển khai vùng phát thải thấp, Hà Nội chuẩn bị ra sao?

PV VOV Giao thông đã có cuộc trao đổi với bà Lê Thanh Thủy – Phó Trưởng phòng Quản lý môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội về nội dung này:

PV: Nhiều thính giả băn khoăn về việc lựa chọn khu vực vành đai 1 để thực hiện vùng phát thải thấp. Xin bà lý giải về điều này?

Bà Lê Thanh Thủy: Thứ nhất, việc lựa chọn khu vực vành đai 1 để thực hiện phức hạ thấp được cân nhắc trên nhiều yếu tố. Đây là khu vực trung tâm đô thị lịch sử và có mật độ dân cư cao, các hoạt động thương mại về dịch vụ, du lịch và giao thông rất cao.

Đồng thời đây là nơi tập trung nhiều các cơ quan, trường học, bệnh viện, các di tích lịch sử, nhiều không gian công cộng, nhiều tuyến phố có lưu lượng phương tiện lớn, có khả năng phơi nhiễm không khí, ảnh hưởng đến sức khỏe của phần lớn người dân.

Do vậy, việc kiểm soát các phương tiện gây ô nhiễm không khí nói riêng và cho môi trường nói chung tại khu vực này có ý nghĩa trực tiếp trong công tác trong việc giảm phát thải và cải thiện chất lượng không khí để bảo vệ sức khỏe cho người dân.

Bên cạnh đó, vành đai 1 là khu vực có điều kiện phù hợp để triển khai thí điểm vì khu vực này có ranh giới tương đối rõ và thuận lợi cho việc tổ chức giao thông, tuyên truyền, giám sát, đánh giá tác động và từng bước để áp dụng các biện pháp quản lý phương tiện theo lộ trình.

Thành phố đã và đang phát triển hệ thống giao thông công cộng, không gian đi bộ, hạ tầng số và hệ thống camera giám sát tạo điều kiện để triển khai các giải pháp quản lý phù hợp. Vì vậy, vành đai 1 được lựa chọn đây là một khu vực trung tâm có áp lực giao thông và ô nhiễm cao, có ranh giới quản lý rõ, phù hợp thí điểm có kiểm soát. Qua đó, thành phố vừa cải thiện chất lượng không khí tại khu vực nhạy cảm, vừa có cơ sở thực tiễn để hoàn thành chính sách trước khi nhân rộng.

PV: Xin bà cho biết lộ trình thực hiện Vùng phát thải thấp của thành phố Hà Nội?

Bà Lê Thanh Thủy: Lộ trình thực hiện vùng phát thải thấp (LEZ) tại Hà Nội được chia làm ba giai đoạn chính với mục tiêu cải thiện chất lượng không khí và hạn chế các phương tiện giao thông gây ô nhiễm. Cụ thể như sau:

Giai đoạn 1: sẽ thực hiện thí điểm tại địa bàn phường Hoàn Kiếm từ ngày 01/07/2026 – 31/12/2026.

Khu vực này được chia thành hai vùng:

Vùng đệm (diện tích khoảng 1,65 km²): Bao quanh bởi các tuyến phố như Hàng Đậu, Phùng Hưng, Tràng Thi, Hàng Khay, Tràng Tiền, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật trở vào trong khu vực phố cổ

Vùng lõi (diện tích khoảng 0,5 km²): Bao quanh khoảng 11 tuyến phố như Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ.

Giai đoạn 2: Mở rộng thí điểm (01/01/2027 – 31/12/2027)

Giai đoạn này sẽ mở rộng phạm vi thí điểm tại sang phường Cửa Nam và tiếp tục tại phường Hoàn Kiếm, với tổng diện tích khoảng 3,6 km²

Vùng lõi mở rộng: Gồm 14 tuyến phố bao quanh như Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Tôn Thất Thiệp, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam và Lê Duẩn

Sau khi thực hiện 2 giai đoạn, vào 3 tháng cuối năm 2027, thành phố sẽ tiến hành đánh giá kết quả thực hiện của hai giai đoạn đầu để đưa ra phương án mở rộng tiếp theo

Giai đoạn 3: Thực hiện trên diện rộng (01/01/2028 – 31/12/2029)

Phạm vi thực hiện sẽ được mở rộng ra toàn bộ khu vực bên trong Vành đai 1 với diện tích khoảng 26,07 km²

Phạm vi này bao gồm 9 phường, được bao quanh bởi các tuyến đường: Hoàng Cầu, Đê La Thành, Ô Chợ Dừa, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Nguyễn Khoái, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Yên Phụ, Nghi Tàm, Âu Cơ, An Dương Vương, Lạc Long Quân, Bưởi, Cầu Giấy. 

KHÔNG CẤM ĐỒNG LOẠT PHƯƠNG TIỆN CÁ NHÂN TRONG GIAI ĐOẠN THÍ ĐIỂM

PV: Thưa bà, trong giai đoạn thí điểm, từ 1/7 đến hết năm 2026, những loại phương tiện nào sẽ bị hạn chế vào vùng phát thải thấp?

Bà Lê Thanh Thủy: Giai đoạn thí điểm từ 1/7/2026-31/12/2026 là giai đoạn chuẩn bị khởi động và thí điểm. Thành phố tuyên truyền để hướng dẫn người dân, rà soát để tổ chức giao thông, các biện pháp hỗ trợ để khuyến khích chuyển đổi phương tiện và thay đổi hành vi đi lại. Chúng tôi chuẩn bị hạ tầng, giám sát, đánh giá như hệ thống camera kết nối dữ liệu, cũng như hạ tầng kỹ thuật (các tiếp cận về giao thông công cộng). Đồng thời, chúng tôi đưa ra các phương án đánh giá tác động để thực hiện vùng phát thải thấp

Về phương tiện, trong giai đoạn đầu này thành phố không cấm đồng loạt phương tiện cá nhân trong giai đoạn đầu mà trước tiên sẽ chỉ hạn chế tập trung vào các phương tiện có nguy cơ phát thải cao như: xe tải trên 3,5 tấn hay các xe ô tô không đáp ứng quy chuẩn ở mức khí thải 4; Xe trên 16 chỗ hạn chế lưu thông theo khung giờ từ 6:00 – 9:00 sáng và 16:00 – 19:30 hàng ngày.

Đối với xe máy cá nhân, việc áp dụng sẽ được nghiên cứu theo lộ trình gắn với quy định về kiểm định khí thải, dữ liệu quản lý phương tiện và chính sách hỗ trợ người dân. Có nghĩa rằng, đối với các phương tiện xe máy cá nhân sẽ chỉ hạn chế hoặc là sẽ cấm lưu hành trong vùng phát thải thấp khi mà chúng ta đã có đầy đủ các quy định về lộ trình, các quy định về kiểm định khí thải và các dữ liệu về quản lý phương tiện giao thông, các chính sách hỗ trợ cho người dân .

PV: Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại của người dân khi triển khai thực hiện thí điểm vùng phát thải thấp, thành phố đã có sự chuẩn bị như thế nào thưa bà?

Thành phố cũng đã có những sự chuẩn bị về hệ sinh thái công cộng để giúp cho người dân để chuyển đổi phương tiện trong quá trình đi lại

Về hạ tầng bãi đỗ, Sở Xây dựng cũng đã rà soát, bước đầu là có khoảng 210 vị trí với tổng diện tích khoảng gần 24.000 m² trong vành đai 1 để bố trí các bãi đỗ, điểm trung chuyển để phục vụ người dân, gửi xe cá nhân và chuyển sang phương tiện công cộng

Trong đó, vùng lõi Hoàn kiếm sẽ có khoảng 10 vị trí. Khu vực Hoàn Kiếm - Cửa Nam có khoảng 157 vị trí và các khu vực trong vành đai 1 có khoảng 46 vị trí sẽ được cấp phép trông giữ phương tiện.

Về các phương tiện giao thông công cộng, như xe buýt. Đến tháng 4/2026, thành phố đã chuyển đổi 28/128 tuyến xe buýt sang xe điện với tổng số lượng xe buýt điện là khoảng 490 xe và 139 xe buýt CNG. Tổng số xe buýt sử dụng điện năng lượng xanh đạt 629 xe, chiếm khoảng 32,7% tổng lượng phương tiện xe buýt.

Dự kiến đến năm 2026, số lượng các phương tiện sử dụng năng lượng sạch sẽ chiếm khoảng 42,96%, tương ứng khoảng 827 trên gần 2000 xe. Đối với đề án này, chúng tôi cũng đã định hướng là đến ngày 1/7/2026, 100% các xe buýt hoạt động trong khu vực thí điểm phát thải thấp sử dụng năng lượng xanh.

Đồng thời, chúng tôi đề xuất mở mới 2 -3 ba tuyến mini buýt trong giai đoạn đầu và khoảng 12 - 15 tuyến mini buýt với khoảng 150 - 200 xe khi mở rộng toàn vành đai 1.

Còn đối với xe đạp công cộng,  thành phố cũng hiện có khoảng 130 trạm với khoảng 1800 xe đạp công cộng trong đó 300 xe đạp điện và dự kiến sẽ bổ sung 79 vị trí mới trong vành đai 1 với khoảng 1000 xe đạp điện.

Riêng khu vực lõi Hoàn Kiếm Cửa Nam, hiện có khoảng 13 điểm trạm với 210 xe. Chúng tôi dự kiến sẽ bổ sung thêm 25 đến 30 trạm, nâng tổng số phương tiện khu vực này lên khoảng 400- 500 xe.

Cùng với đó, kết quả khảo sát cho thấy có khoảng 180 vị trí phù hợp để lắp đặt các tủ đổi pin trong vành đai 1 và 44 vị trí phù hợp lắp đặt trạm sạc ô tô (Khu vực vùng lõi có 13 vị trí).

Và có thể thấy rằng, thành phố đang rất nỗ lực để đưa ra các phương án về mặt hạ tầng như là các bãi đỗ xe, phương tiện vận chuyển công cộng như là xe buýt, xe mini buýt, xe đạp công cộng, những cái hạ tầng về mặt kỹ thuật. khác như là các cái trạm sạc và tủ đổi pin.

Chúng tôi hy vọng, với sự chuẩn bị này cũng sẽ tạo điều kiện để giúp cho người dân sẽ có những sự thay đổi hành vi về mặt sử dụng phương tiện giao thông .

Chính sách vùng phát thải thấp là chính sách được thực hiện đầu tiên tại Việt Nam và thủ đô Hà Nội đang là một thủ đô tiên phong. Vì vậy, cùng với sự đầu tư chỉn chu, đồng bộ; các chính sách phù hợp mang tính bền vững, sự quyết tâm cao của chính quyền thành phố , cùng với sự tham gia và đồng thuận của người dân sẽ thực hiện thành công vùng phát thải thấp, thể hiện sự cam kết rất mạnh của Việt Nam đối với quốc tế trong việc giảm thiểu cacbon hướng đến một nền kinh tế Net zero một cách bền vững.

PV: Vâng. Xin cảm ơn bà!

Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp từ 1/7: Hiểu đúng để tránh lo lắng không cần thiết

Hà Nội công bố các điểm đỗ xe để thực hiện vùng phát thải thấp từ 1/7

Vùng phát thải thấp: Thử thách và cơ hội cho một Hà Nội “dễ thở” hơn

Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 từ 01/7, không triển khai đồng loạt