Phi công Anh hùng Nguyễn Thành Trung và ký ức thành phố dưới cánh bay

Từ sân bay nghe tin chiến thắng

Nhắc đến phi công Nguyễn Thành Trung là nhắc đến 2 chuyến bay lịch sử góp phần làm nên chiến thắng 30/4/1975. Đó là chuyến bay ném bom Dinh Độc Lập ngày 8/4/1975 và chuyến bay ném bom sân bay Tân Sơn Nhất ngày 28/4/1975.

Phi công Nguyễn Thành Trung chia sẻ, ném bom vào đầu não tổng hành dinh của chính quyền Việt Nam Cộng hoà, đầu não sứ quán Mỹ là ý tưởng, ước muốn thôi thúc từ khi ông bắt đầu hiện thực hóa giấc mơ phi công. Ông nung nấu điều đó và quyết tâm thực hiện cho bằng được.

Sáng 8/4/1975, ông khi đó đang là phi công của Việt Nam Cộng hòa, nhận lệnh xuất kích từ sân bay Biên Hòa, lái máy bay F5-E ném bom ở Phan Thiết. Ông đã nghĩ ngay, đây là cơ hội để làm tròn nhiệm vụ Đảng và nhân dân giao phó và đã quyết định chớp nhoáng là tách phi đội.

 Theo quy định, máy bay sau phải cất cánh theo máy bay trước 5 giây, tối đa là 10 giây và Nguyễn Thành Trung đã dùng 10 giây này để đánh lạc hướng phi tuần trưởng, đài quan sát mặt đất.

Vừa cất cánh, Nguyễn Thành Trung không nhập đội bay đi Phan Thiết mà bay ngược về Sài Gòn, mang theo 4 trái bom và hướng đến Dinh Độc Lập. Dự định của ông là ném 2 trái bom xuống Dinh Độc Lập và 2 trái xuống Đại sứ quán Mỹ. Tuy nhiên, 2 trái bom đầu tiên không trúng mục tiêu nên ông tiếp tục dùng 2 trái còn lại ném vào Dinh Độc Lập.

Các quyết định, các cách xử lý tình huống của ông khi đó đều rất nhanh, rất chớp nhoáng nhưng là kết quả của cả quá trình chuẩn bị kỹ càng chứ không phải làm liều.

"Dinh Độc Lập nằm rất gần chợ Bến Thành, cách vài trăm mét thôi, ném trật Dinh mà lại trúng chợ thì không thể được. Nếu mình sơ suất, không cẩn thận, không kỹ trong lúc làm thì dễ sai sót và sai sót đó không sửa được, cho nên tôi quyết tâm phải làm cho chính xác.", ông Nguyễn Thành Trung chia sẻ.

20 ngày sau vụ ném bom vào Dinh Độc Lập, Nguyễn Thành Trung dẫn đầu phi đội Quyết Thắng ném bom sân bay Tân Sơn Nhất.

Ông kể, đầu tháng Tư năm ấy, khí thế cách mạng đã lên đến đỉnh điểm, người dân tràn đầy niềm tin về thời điểm giải phóng tới gần.

Ngày 27/4/1975, phi đội chiến đấu được thành lập lấy tên “Phi đội Quyết Thắng” và Nguyễn Thành Trung bay vị trí số 1, vừa chỉ huy, vừa dẫn đường.

Ngày 28/4, phi đội xuất phát từ sân bay Thành Sơn (Phan Rang) về Sài Gòn, ném bom sân bay Tân Sơn Nhất. Mục tiêu tấn công là khu vực để máy bay chiến đấu, đường băng, kho bom đạn của không quân Việt Nam Cộng hòa, góp phần làm gián đoạn kế hoạch di tản của quân đội Mỹ.

Ông cùng phi đội hoàn thành nhiệm vụ, bay trở về sân bay Thành Sơn (Phan Rang). 

"Ngày 28/4 tôi thực hiện phi vụ bay ném bom Tân Sơn Nhất. Ngày 29/4 và đêm 29/4 nằm tại sân bay ở Phan Rang, theo dõi thời cuộc qua radio. Nghe tin tức qua radio, tôi biết tình hình, lực lượng mình hiện nay như thế nào, biết là quân mình đang tiến vào Sài Gòn, đến ngày 30/4 thì nghe Sài Gòn được giải phóng êm ả", ông Trung kể.

Hòa bình dưới cánh bay

Giải phóng Sài Gòn, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ông Nguyễn Thành Trung hạnh phúc được gặp lại gia đình sau bao ngày lo lắng, sau khi trải qua sinh tử.Ông Trung nhớ lại, khi đó, chỉ cần nghĩ đến việc từ nay không còn phải lái máy bay để ném bom đạn nữa là đã vui đến nghẹn lời.

Niềm hạnh phúc đó như được nhân đôi khi thành phố gần như còn giữ được nguyên vẹn sau chiến tranh, người dân tràn ra đường đón bộ đội. Sài Gòn bình yên, nhà cửa, kho tàng, bến bãi, công trình vẹn nguyên. Cuộc chiến rất ác liệt, nhưng hậu chiến, người dân an toàn, hạnh phúc. 

"Thực ra trong chiến tranh, không ai nghĩ kết thúc cuộc chiến mà thành phố còn nguyên. Nhưng lịch sử, may mắn là đánh nhau dữ dội mà giải phóng Sài Gòn lại êm, mọi thứ gần như nguyên vẹn.", ông Nguyễn Thành Trung tâm sự.

Sau niềm vui ngày giải phóng, ông bắt tay ngay vào công việc. Ông về Trung đoàn không quân 935, đóng quân ở Biên Hòa. Ông cùng Trung đoàn tiếp nhận ngay khoảng 40-50 chiếc máy bay do Mỹ bỏ lại và lập tức tổ chức sửa chữa lại máy bay, đào tạo phi công. 

"Giải phóng xong, tôi quay ngay về Biên Hòa, tiếp nhận các máy bay F5 mà Mỹ bỏ lại, tổ chức học tập để chuyển loại bay cho phi công miền Bắc. Mấy ngày sau thì phi công ngoài Bắc vô, tôi, dạy cho họ và chuyển loại bay. Công việc thế thôi, nhẹ nhàng, không vấn đề gì. Cảm giác bay trên một đất nước hoàn toàn không có bom đạn rất nhẹ nhàng, thanh thản.", ông Trung cho biết.

Năm 1990, Đại tá Nguyễn Thành Trung rời không quân, chuyển sang bay dân sự cho Vietnam Airlines. Sau này ông còn tham gia làm trong đội ngũ lãnh đạo của hãng bay này nhưng vẫn gắn bó với bay cho đến năm 70 tuổi.

Giờ có thời gian, ông hay điểm lại những việc, những mong muốn mà mình chưa làm được và ông tin lớp trẻ kế cận sẽ làm được. Riêng với nghiệp bay, ông hài lòng với lớp phi công hiện nay, trong đó có con trai ông, làm chủ được những dòng máy bay mới, hiện đại.

"Trong lĩnh vực hàng không, người Việt Nam mình tiếp thu khoa học công nghệ tốt, làm được việc. Tôi hài lòng và hạnh phúc trong nghiệp bay của tôi, có lớp trẻ tiếp thu nhanh, học nhanh, những loại máy bay mới đều được sử dụng nhanh, làm chủ tốt, bay tốt.", ông Nguyễn Thành Trung nhận xét.

Đại tá Phi công- Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Thành Trung hiện đã ở tuổi xưa nay hiếm, sống yên bình trong căn nhà dưới tán cây xanh mát ở TP.HCM. Với số giờ bay vào khoảng 25.000 giờ và ông đã dừng bay từ khá lâu nhưng câu chuyện bay của ông mãi là những lát cắt được nghe đi nghe lại trong lịch sử giành độc lập của dân tộc.

Phi công Nguyễn Thành Trung sinh năm 1947, tên thật là Đinh Khắc Chung. Cha ông là ông Đinh Văn Dậu, nguyên Bí thư Huyện ủy Châu Thành, Bến Tre, hy sinh năm 1963. 

Một năm sau khi cha bị địch bắn chết, ông trở thành nhân viên của Ban Dân vận Trung ương Cục miền Nam. 

Năm 1964, ông trở thành điệp báo viên, hoạt động đơn tuyến trong mạng lưới tình báo Trung ương Cục miền Nam, do Bí thư Trung ương Cục Phạm Hùng trực tiếp lãnh đạo. Ông tham gia hoạt động nội thành Sài Gòn từ chiến dịch Mậu Thân, trước khi học để trở thành phi công theo yêu cầu. 

Hai cuộc không kích vào Dinh Độc Lập và Sân bay Tân Sơn Nhất do Nguyễn Thành Trung thực hiện có ý nghĩa rất lớn về mặt chiến lược, góp phần kết thúc cuộc chiến tranh, giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước. 

Năm 1994, phi công Nguyễn Thành Trung được phong tặng Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.