Những ‘ông Tây, bà Tây’ học vào bếp Việt

Với hương vị hài hòa, ít dầu mỡ, có sự kết hợp cân bằng giữa thịt, cá với các loại rau, củ, quả, ẩm thực Việt Nam từ lâu được xem là lành mạnh và tốt cho sức khỏe.

Trong giai đoạn hội nhập quốc tế, nhiều món ăn Việt đã xuất hiện tại các siêu thị, nhà hàng ở nước ngoài và được bạn bè quốc tế rất ưa chuộng. Nắm bắt nhu cầu muốn tìm hiểu về nét đặc sắc của văn hóa ẩm thực Việt Nam, nhiều tour du lịch trong nước đã xây dựng các chương trình dạy nấu ăn cho người nước ngoài, đặc biệt là những món ăn đã làm nên thương hiệu cho ẩm thực Việt Nam như phở, nem rán hay bún chả…

Đặc biệt hơn cả là sự sáng tạo, đam mê nấu ăn của những người Việt nam còn được truyền lửa để những người bạn nước ngoài khi trở về quê hương vẫn có thể chủ động nấu món ăn Việt mỗi khi nhớ về đất nước Việt Nam xinh đẹp, đáng yêu của chúng ta.

THÍCH THÚ TRẢI NGHIỆM ĐI CHỢ, VÀO BẾP

Có mặt tại khu chợ Ngọc Hà, quận Ba Đình, Hà Nội vào lúc 10h sáng, các vị khách nước ngoài tham gia lớp học nấu các món ăn truyền thống của Việt Nam.

Không chỉ cảm nhận được cảnh mua bán tấp nập, nhộn nhịp những ngày cuối năm, mà còn thấy sự đa dạng, phong phú của các loại thực phẩm từ thịt, cá cho đến, rau, củ, quả.

Lần đầu trải nghiệm ‘đi chợ’ truyền thống Việt Nam, không ít vị khách nước ngoài ngạc nhiên, thích thú vì vừa có cơ hội tìm hiểu về văn hóa, bản sắc, lối sống của người dân bản địa, vừa được giao lưu ngôn ngữ hay tự tay lựa chọn nguyên liệu làm các món ăn.

Anh Sain, đến từ Australia và chị Joly đến từ Hồng Kong háo hức chia sẻ:

“Đây là lần đầu tiên tôi đến Việt Nam và đi chợ như thế này. Tôi rất ấn tượng với sự náo nhiệt ở đây, nó khác rất nhiều so với Austraylia. Trò chuyện và tương tác trực tiếp với mọi người ở chợ cũng là điều tôi rất thích”.

“Lần đầu đi chợ truyền thống ở Việt Nam nhưng tôi có cảm giác khá quen thuộc bởi nó rất giống với trải nghiệm khi đi chợ ở Hong Kong. Tôi rất háo hức vì hôm nay chúng tôi sẽ làm các món ăn truyền thống của Việt Nam”.

Nhiều du khách nước ngoài đến Việt Nam không chỉ muốn thưởng thức các món ăn ngon mà họ còn muốn học, muốn đem nghệ thuật ẩm thực của Việt Nam giới thiệu về quê hương, đất nước của mình.

“Tôi biết đến ẩm thực của Việt Nam từ khi còn học cấp 3. Xung quanh chỗ tôi ở có rất nhiều nhà hàng Việt Nam bán mỳ, phở nên tôi thường đến đó ăn. Lúc đi làm, nhiều đồng nghiệp của tôi cũng là người Việt Nam nên chúng tôi hay đi ăn các món Việt”.

“Tôi rất thích món nem của Việt Nam bởi nó bao gồm nhiều nguyên liệu tươi, ngon. Dù món ăn này làm khá khó nhưng đây là một trải nghiệm rất thú vị”.

“Tôi thấy đồ ăn của Việt Nam rất tươi ngon. Đặc biệt sử dụng nhiều nguyên liệu như rau răm, rau thơm điều này rất khác với Philippines. Tôi cảm thấy thú vị khi tham gia lớp học nấu ăn này. Tôi đã biết cách chuẩn bị để nấu một món ăn truyền thống của Việt Nam là như thế nào. Qua trải nghiệm này tôi còn thấy con người Việt Nam rất hiền lành, tốt tính và luôn vui vẻ”.

Theo anh Trần Văn Quang, người sáng lập Rose Kitchen, các lớp học chia sẻ về ẩm thực và văn hóa Việt Nam cho người nước ngoài, ẩm thực Việt Nam được du khách quốc tế đánh giá cao, bởi các nguyên liệu kết hợp với nhau một cách hài hòa tạo nên những nét rất đặc sắc của văn hóa bản địa

“Nhu cầu khách hàng tìm hiểu thêm về văn hóa, về ẩm thực của Việt Nam rất lớn, chính vì thế chúng tôi quyết định mở ra thương hiệu Rose Kitchen.

Chúng tôi không chỉ chia sẻ công thức nấu ăn các món truyền thống của Việt Nam, mà chúng tôi còn chia sẻ rất nhiều những câu chuyện văn hóa xoay quanh những món ăn đó để khách hàng hiểu hơn về văn hóa, về lịch sử và con người Việt Nam. Thông qua đó, chúng tôi cũng góp phần quảng bá được hình ảnh du lịch Việt Nam đến bạn bè quốc tế”.

Theo chị Nguyễn Yến Linh, người trực tiếp hướng dẫn du khách nước ngoài làm các món ăn truyền thống Việt Nam, ẩm thực là nét văn hóa tự nhiên hình thành trong cuộc sống. Đối với nhiều dân tộc, quốc gia, ẩm thực không chỉ là nét văn hóa về vật chất mà còn là văn hóa về tinh thần.

“Thực ra các bạn nước ngoài thấy rằng món ăn Việt Nam rất tốt cho sức khỏe vì nó chứa rất nhiều rau thơm và những nguyên liệu đó đều là nguyên liệu tươi. Khi tôi hỏi thì nhiều người nước ngoài cho biết, một trong những điều họ ấn tượng nhất với ẩm thực Việt Nam đó là kết hợp rất nhiều loại rau khác nhau nên rất tốt cho sức khỏe”. 

ĐỂ MÓN ĂN VIỆT THEO CHÂN DU KHÁCH VỀ QUÊ HƯƠNG

Có thể nói, mỗi khi nhắc đến đất nước Việt Nam xinh đẹp thì ẩm thực luôn là một đề tài thú vị. Dạy người nước ngoài nấu món ăn Việt Nam đang là chương trình du lịch hấp dẫn được các công ty lữ hành tại Hà Nội và nhiều địa phương trên cả nước đưa vào khai thác nhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch. 

Không đơn thuần chỉ là một sản phẩm du lịch hấp dẫn, du khách còn được biết thêm nhiều điều mới lạ về văn hóa, con người Việt Nam thông qua những lớp học này. Nhưng làm thế nào để những ấn tượng tốt đẹp, thú vị về các món ăn Việt Nam sẽ theo du khách trở về quê hương?

Đây là điều mà một người đam mê ẩm thực truyền thống như chị Nguyễn Thúy Hằng, người dân phố cổ Lương Ngọc Quyến luôn trăn trở và tìm cách sáng tạo qua mỗi lớp học dạy nấu ăn của mình.

Chúng ta cùng tìm hiểu xem chị Hằng sẽ chia sẻ những bí quyết gì để một người nước ngoài trở về quê hương mà vẫn có thể trổ tài nấu ăn những món truyền thống rất được yêu thích của Việt Nam như bún nem, bún chả, nộm hoa chuối… qua  cuộc trò chuyện sau đây với phóng viên của VOV Giao thông.

Chị Hằng thân mến, theo chị, khi dạy nấu ăn cho người nước ngoài thì tiêu chí nào quan trọng?

Với chị, khi các bạn ấy học nấu ăn thì một trong các tiêu chí của chị mà tiếng anh gọi là practical tức là ứng dụng được với cuộc sống, cách thức nấu nướng, khẩu vị, tại quê hương của họ khi họ trở về quê hương sau chuyến du lịch. Điều đó làm cho họ nhớ lâu hơn nữa và trong lòng họ sẽ luôn nghĩ là à, ở Việt Nam có món ăn như thế này nhưng mà về đây mình có thể biến tấu đi một chút là mình có thể thay thế bằng nguyên liệu này, thế là tự nhiên họ nhớ được món ăn của mình, ẩm thực của mình mà họ vẫn rất là có điều kiện để có thể thực hành lại được. Cái câu chuyện đó rất dễ truyền miệng và sẽ lại càng kéo thêm nhiều người háo hức khám phá về thế giới Việt Nam hơn.

Món đầu tiên chị nghĩ ra cách sáng tạo, biến tấu đó là món gì, chị nhớ không?

Ví dụ như một trong những món chị thích là món nộm hoa chuối. Hoa chuối thì quá ư là dễ kiếm ở Việt Nam, nhưng với các bạn ở nước ngoài đâu phải lúc nào cũng có được hoa chuối đâu. Nếu không, họ sẽ chỉ làm được ở đây thôi, khi về họ không thể làm lại được.

Điều quan trọng nhất trong làm nộm hoa chuối thì lại không phải nằm ở mỗi hoa chuối không mà là ở cách pha nước mắm theo kiểu Việt Nam để họ có thể áp dụng lại được với các nguyên liệu trong gia đình họ.

Hoa chuối có thể thay thế bằng các nguyên liệu khác tương tự, như chị gợi ý cho các bạn có thể thay bằng bắp cải tím chẳng hạn, cái cách mình thái thì cũng phải thái thật mỏng như thế, thế là các bạn bảo ừ đúng rồi nhỉ, chuẩn quá

Cũng có rất nhiều cái hay vì gia vị của mình rất phong phú, riêng nước mắm cũng có nhiều loại rồi.

Đúng rồi, pha nước mắm mình cũng có nhiều công thức, nước mắm pha ngon hay không ngon nó lại còn do loại nước mắm, nên họ phải phân biệt được để với mỗi loại thì nó ra như thế nào…Nên nếu mà không kỹ thì họ có thể mua đại 1 chai nước mắm và pha theo tỉ lệ cố định như thế thì có thể nó ngon, có thể không ngon hoặc không giống tí nào so với nước mắm họ đã được ăn ở Việt Nam.

Điều quan trọng nữa là hướng dẫn họ cách điều chỉnh, tức là họ cân bằng được cái vị, khi họ nếm thử thì họ biết cách nếu nước mắm quá chua thì cho thêm cái gì để chữa, hoặc nước mắm quá mặn thì mình phải cho cái gì, thì nó sẽ chi tiết ở mức như thế thì họ về họ sẽ thích hơn

Vậy khi về nước, họ thực hiện được thành công thì họ có khoe với chị không ?

Các bạn rất thích, đặc biệt những món phù hợp với văn hoá của các bạn ấy, ví dụ như món salad chẳng hạn, các bạn hay dùng giấm táo, dầu oliu chẳng hạn, còn mình dùng dầu mè, giấm gạo, chanh này, mình biến tấu một chút đi thôi,

Các bạn hay ăn thịt nướng chẳng hạn, như ở Úc các bạn rất thích ăn BBQ thì kiểu ướp bún chả của Việt Nam là cái rất hợp và vẫn có style kiểu rất Việt Nam mà vẫn đúng văn hoá Úc chẳng hạn.

Vâng, rất nhiều điều mới mẻ đúng không ạ? Đặc biệt là với ẩm thực mọi người đều tìm được tiếng nói chung.

Chị làm việc này từ năm 2011, đến năm nay là 14 năm rồi nhưng mình làm vì vui nên cũng không chia sẻ quá nhiều. Các bạn khách đến rất thích vì trong không gian của một ngôi nhà lâu đời, qua nhiều thế hệ, có những câu chuyện từ đời ông bà, bố mẹ, những thay đổi trong phố cổ Hà Nội đã dịch chuyển như thế nào. Mọi người lắng nghe và chia sẻ cuộc sống của chính họ nữa….

Việc đó làm cho mình rất vui và thấy là niềm vui của mình nó không chỉ ở trong buổi hướng dẫn đó mà niềm vui đó là niềm vui lâu dài, làm cho mình thấy rằng cái tình cảm, sự gắn bó giữa con người với con người, con người với thực phẩm, con người với thức ăn trở nên hài hoà hơn, nó ở một cái trạng thái cảm xúc hạnh phúc chứ nó cũng không phải chỉ là một niềm vui trong chốc lát.

Cảm ơn chị đã chia sẻ cùng thính giả của VOV Giao thông câu chuyện rất thú vị hôm nay! Kính chúc chị và gia đình năm mới thật nhiều sức khoẻ, niềm vui và ngày càng lan toả tình yêu ẩm thực Việt Nam tới nhiều du khách, bạn bè quốc tế hơn nữa!

TRUYỀN TẢI VỀ VĂN HÓA QUA NHỮNG MÓN ĂN

Chung một tình yêu với ẩm thực truyền thống của Việt Nam, bạn trẻ Mầu Thị Phương Thảo, với tên gọi trên mạng xã hội là Thảo Mầu, hiện đang làm việc trong một nhà hàng của khách sạn tại Cộng hòa liên bang Đức... tìm thấy nhiều sự hứng khởi và đam mê khi gắn kết các món ăn Việt Nam với bạn bè quốc tế thông qua vô vàn những câu chuyện kể thú vị:

"Người nước ngoài khi họ ăn món ăn của mình thì họ không biết gì về món ăn đó cả. Vậy để họ có một cảm giác gì đó với món ăn mình phục vụ họ thì mình phải kể câu chuyện liên quan đến món ăn đấy. Ví dụ như em từng làm món bún chả ăn với thịt nướng và nem, thì khi làm món ăn thế mình kể chuyện gì.

Thứ nhất là nguyên liệu, bánh đa nem của tôi là làm bằng bột gạo, còn đi vào một nhà hàng Trung Quốc bạn sẽ thấy họ dùng vỏ cuốn đó từ bột mỳ, thế là đã khác nhau rồi… Từ những nguyên liệu của món ăn ở trước mặt họ thì mình tả được về đất nước Việt Nam của mình…"

Phương Thảo đã từng say sưa kể về đất nước Việt Nam với nền nông nghiệp lúa nước, kể về hạt gạo Việt Nam không chỉ làm ra vỏ bánh đa nem, mà còn làm ra bún, bánh phở hay đường bờ biển dài Việt Nam mang đến cho những món chấm từ nước mắm của Việt Nam sự phong phú và khác biệt như thế nào…

Thảo vẫn dâng đầy cảm xúc và niềm vui khi lần đầu tiên tổ chức một sự kiện nhỏ vào tháng 5/2023 để giới thiệu các món ăn của Việt Nam khi kết hợp cùng rượu vang, đã mang đến những trải nghiệm mới mẻ, ấn tượng với bạn bè nơi Thảo đang sinh sống và làm việc:

"Món chính là nem rán ăn với bún chả, món tráng miệng là em cho bánh trôi mà em đứng em ngâm bài Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương nha, xong rồi em ngâm thơ bằng tiếng Việt, xong sau đó em dịch lại bằng tiếng Đức cho họ. Em lợi dụng bài thơ của Hồ Xuân Hương để tả món tráng miệng đấy là ngay lập tức họ chẳng bao giờ quên được, là à, có 1 món tráng miệng ở Việt Nam như thế, cái món đó ở Đức mọi người sẽ rất quen với 1 món na ná như vậy là món Mochi của Nhật Bản vì đều dùng bột nếp".

Ẩm thực hay văn hoá của cả một quốc gia, dân tộc không phải là vấn đề nào quá xa xôi, to lớn, mà đơn giản chỉ là cách mà những người như anh Quang, chị Linh, chị Hằng, bạn Phương Thảo, Những ‘ông Tây, bà Tây’ học vào bếp Việt hay chính mỗi chúng ta cảm nhận, đón nhận và kết nối qua những món ăn, những câu chuyện gần gũi như thế…