Giá xăng giảm hơn 1.000 đồng/lít
Từ 16h ngày 2/7, giá xăng E5 RON 92 giảm 1.055 đồng/lít, giá dầu diesel giảm 690 đồng/lít, dầu mazut giảm 977 đồng/lít.
Tại Hải Phòng, nơi có hàng trăm tàu cá đang hoạt động, ngư dân và các cảng cá đã bắt đầu làm quen với cách làm mới để chuẩn bị cho giai đoạn chuyển đổi số toàn diện của ngành thủy sản.
Sáng sớm ở cảng cá Ngọc Hải, Đồ Sơn, tiếng máy tàu vẫn rền vang như bao năm nay. Nhưng trên boong tàu của anh Trần Văn Thùy, bên cạnh lưới, dây neo và thùng cá, giờ xuất hiện thêm một chiếc điện thoại thông minh được dùng để cập nhật nhật ký khai thác điện tử.
Hơn hai mươi năm bám biển, anh Thùy từng quen với những cuốn sổ giấy dày cộp. Mỗi chuyến biển trở về, việc ghi chép sản lượng, tọa độ, thời gian đánh bắt nhiều khi trở thành nỗi ngại ngần của không ít ngư dân.
Anh Thùy kể, có hôm tay còn dính muối biển, chữ viết nguệch ngoạc, người ghi được, người ghi thiếu, lúc đối chiếu lại rất vất vả:
“Là người dân biển, từ ghi chép tay chuyển sang eCDT, mình thấy thuận tiện cho bà con. Vì bà con trình độ văn hoá bình thường mà tay chân trai sạn, ghi lên nhật ký khai thác chữ nguệch ngoạc, sử dụng eCDT bà con chỉ cần gõ lên điện thoại hay bàn phím thì thông tin chính xác và rất đầy đủ”.
Ảnh minh họa
Câu chuyện của anh Thùy cũng là tâm trạng chung của nhiều chủ tàu đang tập làm quen với cách quản lý mới. Từ ngày 1/7/2026, nhóm tàu cá từ 24 mét trở lên sẽ phải sử dụng nhật ký khai thác điện tử 100% theo quy định.
Điều đó đồng nghĩa, nếu không cập nhật được dữ liệu lên hệ thống điện tử, tàu có thể bị xem là vi phạm quy định về khai thác không báo cáo - một trong những hành vi bị kiểm soát rất chặt trong công tác chống IUU.
Tại cảng cá Trân Châu, nơi thường xuyên đón nhiều tàu khai thác xa bờ, cán bộ cảng không còn chỉ ngồi chờ tàu vào bến như trước. Mọi thông tin cập cảng, rời cảng đều được tiếp nhận trên hệ thống điện tử.
Ông Phạm Tiến Phú, quản lý cảng cá Trân Châu cho biết, từ đầu năm 2026, cảng đã đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn cho toàn bộ tàu thuyền ra vào cảng làm quen với eCDT:
“Đối với việc thực hiện eCDT, anh em ở cảng rất chủ động. Khi tàu thuyền có yêu cầu cập cảng, đăng ký cập, anh em có thể nhận được thông tin luôn và bố trí vị trí neo đậu, bốc dỡ, tàu làm dịch vụ hợp lý với cỡ tàu ra vào cảng.
Khi tàu rời cảng, anh em có thể kiểm tra trực tiếp luôn, khi tàu ra khơi đánh bắt vị trí toạ độ đều được xác định chính xác từng giây, tàu về cảng có thể kiểm tra, check thông tin tàu có đánh bắt đúng vùng hay không”.
Việc số hóa này giúp thay đổi khá nhiều công việc ở cảng. Trước đây, cán bộ phải kiểm tra từng cuốn sổ, đối chiếu bằng mắt, còn bây giờ nhiều dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực. Ở góc độ quản lý, Hải Phòng hiện có khoảng 788 tàu cá thuộc diện quản lý.
Toàn bộ tàu đã được đăng ký, đăng kiểm, cấp phép và cập nhật trên hệ thống quản lý nghề cá quốc gia VNFishbase. Các tàu thuộc diện bắt buộc đều đã được lắp thiết bị giám sát hành trình VMS.
Ảnh minh họa
Điều đáng chú ý là việc áp dụng nhật ký điện tử không triển khai đồng loạt cho tất cả các tàu cùng lúc. Theo lộ trình, từ 1/7/2026 áp dụng trước với nhóm tàu từ 24 mét trở lên - nhóm tàu có sản lượng lớn, hoạt động xa bờ và có nguy cơ vi phạm vùng biển nước ngoài cao hơn. Sau đó, dự kiến từ tháng 9/2026, quy định sẽ mở rộng đối với nhóm tàu từ 15 mét đến dưới 24 mét.
Lộ trình “cuốn chiếu” này giúp hệ thống công nghệ có thời gian vận hành, nâng cấp và xử lý các vướng mắc phát sinh, tránh tình trạng quá tải khi hàng chục nghìn tàu cá cùng cập nhật dữ liệu một lúc.
Ông Lê Khả Tạo, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y Hải Phòng nhận định, đây là bước ngoặt lớn của ngành thủy sản:
“Hệ thống phần mềm truy suất nguồn gốc thuỷ sản, nhật ký khai thác điện tử và hệ thống giám sát tàu cá ở Hải Phòng đã tạo ra bước ngoặt lớn, chuyển từ quản lý thủ công sang tự động hoá hoàn toàn. Trước đây, việc ghi chép nhật ký bằng giấy thường chậm và dễ sai.
Sau khi được số hoá mọi thông tin tại các cảng cá từ sản lượng đến toạ độ đánh bắt được cập nhật theo thời gian thực, giúp cơ quan quản lý kiểm soát ngay từ khi tàu chưa cập bến. Qua đó nhằm đảm bảo sự minh bạch nguồn gốc của sản phẩm được khai thác”.
Với ngư dân, thay đổi nào ban đầu cũng có chút bỡ ngỡ. Nhưng nhiều người đã bắt đầu nhìn thấy lợi ích của cách làm mới: giảm giấy tờ, giảm sai sót, dễ chứng minh nguồn gốc thủy sản và thuận lợi hơn khi tiêu thụ sản phẩm.
Ở các cảng cá Hải Phòng, những buổi hướng dẫn sử dụng eCDT vẫn đang diễn ra gần như mỗi tuần. Người biết dùng điện thoại thì chỉ cho người chưa quen. Cán bộ cảng hỗ trợ từng thao tác, từ đăng nhập đến gửi dữ liệu.
Biển vẫn vậy, những chuyến tàu vẫn ra khơi mỗi ngày. Chỉ khác rằng, cùng với lưới và máy tàu, giờ đây mỗi chuyến biển còn mang theo một “cuốn nhật ký điện tử” - dấu hiệu cho thấy nghề cá Việt Nam đang bước vào một chặng đường mới: minh bạch hơn, hiện đại hơn và có trách nhiệm hơn với chính ngư trường của mình.
Bước sang tháng 7 năm 2026, các quy định kiểm soát và chế tài liên quan đến khai thác thủy sản đã chính thức bước vào một giai đoạn siết chặt mang tính bước ngoặt. Để những chuyến vươn khơi luôn an toàn, đúng luật và bảo vệ được tài sản, sinh kế của gia đình, bà con cần đặc biệt ghi nhớ và tuyệt đối tuân thủ các quy định mới nhất sau đây:
Kể từ ngày 1/7/2026, hệ thống nhật ký điện tử E-logbook đã chính thức được áp dụng, thay thế hoàn toàn cho việc ghi chép nhật ký hành trình bằng giấy truyền thống đối với nhóm tàu cá có chiều dài từ 24 mét trở lên. Bà con chủ tàu và thuyền trưởng thuộc diện này bắt buộc phải cập nhật dữ liệu mẻ lưới, tọa độ trực tiếp qua ứng dụng kỹ thuật số theo thời gian thực. Mọi hành vi cố tình trốn tránh, không ghi chép hoặc không đồng bộ dữ liệu điện tử khi tàu hoạt động trên biển đều là vi phạm pháp luật.
Một tin vui về mặt thủ tục hành chính cho bà con là từ ngày 1/7/2026, Bộ Xây dựng chính thức cho phép tàu cá, tàu cứu hộ và một số phương tiện thủy nội địa được miễn các thủ tục vào, rời cảng. Quy định mới này giúp bà con tiết kiệm thời gian, giảm bớt các thủ tục giấy tờ rườm rà khi neo đậu và xuất bến.
Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định số 246/2026 quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản. Theo khung pháp lý mới này, các hành vi vi phạm nghiêm trọng – đặc biệt là hành vi khai thác thủy sản trái phép, tàu "3 không" (không phép, không đăng ký, không đăng kiểm) - sẽ phải đối mặt với mức phạt tiền kịch trần lên tới 1 tỷ đồng đối với chủ tàu cá vi phạm nghiêm trọng.
Bên cạnh mức phạt tiền rất cao, Nghị định mới ban hành cũng quy định rõ: tùy vào tính chất và mức độ vi phạm, tổ chức và cá nhân vi phạm IUU sẽ lập tức bị áp dụng các hình thức phạt bổ sung vô cùng khắt khe như: tước quyền sử dụng giấy phép khai thác, đình chỉ hoạt động của tàu, hoặc tịch thu hoàn toàn tang vật, phương tiện vi phạm.
Việc số hóa nhật ký từ ngày 1/7 giúp nghề cá của chúng ta minh bạch hơn, nhưng đi kèm với đó là các chế tài xử phạt mới đối với các hành vi cố tình vi phạm cũng đã tăng lên mức tối đa.
Đừng vì một chút chủ quan, lười cập nhật công nghệ hay cố tình đối phó mà khiến con tàu bị đình chỉ, tịch thu, rơi vào cảnh mất sinh kế.
