Lưu thông trên cao tốc: Tại sao đường càng đẹp, tai nạn lại càng nhiều?

Xung quanh vấn đề này, phóng viên VOV Giao thông đã có cuộc trao đổi với ông Đặng Văn Chung – Nguyên Phó Vụ trưởng Vụ An toàn giao thông, Tổng cục Đường bộ Việt Nam.

PV: Để tham gia giao thông an toàn, hạn chế tai nạn xảy ra, đặc biệt là trên những tuyến đường cao tốc, tài xế cần phải lưu ý những gì, thưa ông?

Ông Đặng Văn Chung: Điều cần lưu ý trên hết đó là ý thức chủ quan của con người. Muốn đổ lỗi cho ai thì đầu tiên phải nhìn lại mình, nhìn lại người lái xe. Bởi vì chúng ta thấy, khi đi trên đường, phải tuân thủ các quy tắc giao thông. Anh vào con đường này, thấy tình trạng như thế, thì phải đi chậm lại. Thế nhưng, anh lại cứ đòi đi nhanh, điều đó là không được, vì ý thức của người tham gia giao thông, đặc biệt là người lái xe.

Nếu không tuân thủ các quy định hiện hành, trước hết là các quy định của pháp luật giao thông đường bộ, đặc biệt là các quy tắc về giao thông và biển báo. Chúng ta thấy hệ thống biển báo như thế nào thì phải đi theo hướng dẫn trên biển báo đó. Người lái xe phải thuộc các biển báo và hiểu ý nghĩa của chúng.

Vấn đề thứ hai, có những tình huống không thể tuân thủ theo biển báo một cách cứng nhắc. Trong trường hợp này, người lái xe phải có kinh nghiệm và quan sát thực tế trên đường. Nếu đường đông xe, phải đi chậm lại, không thể cứ nghĩ rằng trên biển báo cho phép chạy tốc độ trên 70 km/h mà cứ đi nhanh. Cần phải tùy vào thực tế, vì nếu đường đông, việc vượt xe rất nguy hiểm.

Vì vậy, tôi khuyên người lái xe là đi đến đâu thì đi, đi vào đường nào thì đi, nhưng phải luôn tuân thủ các quy định và quy tắc giao thông. Tất cả những điều này đều thể hiện rõ trong các biển báo hiệu trên đường. Người lái xe cần có kiến thức khi học lái xe và qua công tác truyền thông, và quan trọng hơn là phải biết quan sát và điều chỉnh theo thực tế trên đường.

PV: Ông nghĩ như thế nào về việc lắp đặt các bảng quảng cáo cũng như các bảng chỉ dẫn có thông tin của đơn vị thi công trên một số tuyến đường cao tốc, phần nào gây mất tập trung cho người lái xe?

Ông Đặng Văn Chung: Thực ra trên đường không có quảng cáo. Khẳng định là không có quy định nào, và thực tế cũng không có ai dám quảng cáo trên đường cả, kể cả đường thường, huống chi là đường cao tốc, trừ một số quảng cáo mang tính chất tuyên truyền chính trị của các địa phương lắp trên các cổng chào ở đường thường. Còn đường cao tốc thì đương nhiên là không có.

Theo quy định, quảng cáo cũng không được lắp trong hành lang đường bộ, mà phải lắp ngoài, đặc biệt là các quảng cáo tấm lớn. Tuy nhiên, hiện nay một số đơn vị quản lý đường bộ, một số địa phương cũng nể nang và cho phép quảng cáo dưới hình thức xã hội hóa, tức là vừa có nội dung tuyên truyền an toàn giao thông, vừa có nội dung quảng cáo và tuyên truyền chính trị. Tôi nghĩ rằng, nếu có nội dung tuyên truyền chính trị, thì nên đặt ở các tuyến đường khu đô thị, nơi xe chạy chậm. Còn đối với các đường không bị hạn chế tốc độ, đặc biệt là cao tốc, thì không nên đặt biển quảng cáo, nếu có thì phải đặt xa.

Còn thông tin về đơn vị xây dựng đường, theo quy định, thông tin sẽ được đặt ở đầu tuyến, ví dụ như đầu một cây cầu. Cầu này do đơn vị A thi công, và anh được quyền đặt một biển ghi thông tin như khởi công ngày nào, hoàn thành ngày nào. Thực ra, với các đường bình thường thì điều này hợp lý, còn với đường cao tốc, việc đó không phải để lái xe đọc, vì khi chạy xe thì không thể đọc được. Mục đích chỉ là để ghi lại một dấu ấn lịch sử, để biết rằng cây cầu này hay đoạn đường này do đơn vị nào thi công.

PV: Hiện nay, có nhiều người cho rằng mặt đường cao tốc có độ ma sát cao, do vậy thường dẫn đến tình trạng nổ lốp xe. Ông nghĩ sao về vấn đề này? 

Ông Đặng Văn Chung: Việc nổ lốp xe khi tham gia giao thông trên đường cao tốc có nhiều nguyên nhân, nhưng chúng ta cần lưu ý một số yếu tố sau: Thứ nhất, đối với phương tiện, lái xe hoặc chủ xe trước khi cho xe khởi hành (tức là trước khi đưa xe ra khỏi nhà, chứ không phải khi vào đường cao tốc) cần phải kiểm tra xe.

Thông thường, khi đến đầu đường cao tốc hoặc đầu các đèo dốc cao, người ta thường khuyến cáo dừng lại để kiểm tra tình trạng xe, vì khi vào cao tốc, xe bắt đầu đi với tốc độ cao, và khi lên đèo dốc thì rất nguy hiểm. Cần kiểm tra các hệ thống như phanh, bánh xe, nước làm mát, và các bộ phận khác của xe. Đây là yếu tố chủ quan của người lái xe và chủ phương tiện.

Vấn đề thứ hai là như anh nói về ma sát trên đường cao tốc. Tuy nhiên, điều này là không đúng. Đường cao tốc cần có độ ma sát để tránh trơn trượt và đảm bảo an toàn khi lưu thông. Vì vậy, ma sát trên cao tốc không phải là nguyên nhân dẫn đến nổ lốp. Ngược lại, lốp xe kém chất lượng mới là yếu tố quyết định. Nếu lốp xe tốt thì không có vấn đề gì.

Một nguyên nhân khác là khi vào đường cao tốc mà không có trạm dừng nghỉ, xe cứ chạy liên tục. Khi đó, lốp xe đã được bơm căng và có áp suất nhất định, nhưng khi xe di chuyển liên tục, áp suất trong lốp sẽ tăng, đồng thời nhiệt độ cũng sẽ tăng theo. Khi xe chạy với tốc độ cao và ma sát nhiều, nhiệt độ mặt ngoài của lốp cũng tăng, cộng với áp lực từ hơi trong lốp, khiến lốp nóng lên. Nếu không cho xe nghỉ và cứ chạy liên tục hàng trăm cây số, lốp xe sẽ dễ bị nổ nếu chất lượng lốp không đảm bảo.

PV: Vâng, xin cảm ơn ông đã dành thời gian cho VOV Giao thông cuộc trao đổi này.