Lớp học trải nghiệm tại làng nghề sơn mài Hạ Thái

Ghé một trong những ngôi nhà ở đây bạn sẽ thấy sự tỉ mỉ cẩn thận của những người thợ lành nghề. Không những vậy, bạn sẽ được trải nghiệm làm một người thợ trong không gian làng nghề.

Thuỳ Linh đang ngồi đây tập làm nghệ nhân sơn mài với công đoạn thứ 6 trong cách để tạo ra một sản phẩm sơn mài là gắn trứng ạ. Công đoạn này rất cần sự tỉ mỉ khéo tay của người thợ, nếu chúng ta không khéo thì phần gắn trứng không được đẹp…chắc chắn với bạn nào yêu nghệ thuật thì đến với sơn mài Hạ Thái sẽ được trải nghiệm như Thuỳ Linh đang làm đây)

- Thông thường lớp học của mình chi phí như thế nào ạ?

- Cái này là 300 nghìn 1 bức cầm về luôn. Có sản phẩm mang về. Bọn anh hay gọi vui là vui chơi ra sản phẩm. Có ông nào gắn xấu cáu không cầm về thì ký gửi.

- Đây là những cái các anh làm sẵn đúng không?

- Bên anh làm đủ, 12 con giáp, phong cảnh Hội An, Hồ Gươm, cung mạng

Làng Hạ Thái (Thường Tín, Hà Nội) vốn nổi tiếng với nghề sơn mài, nhưng không dừng ở một làng nghề thủ công mỹ nghệ sản xuất hàng loạt, giờ đây làng có khá đông gương mặt hoạ sĩ chuyên nghiệp được đào tạo ở các trường đại học ngành mỹ thuật

Họ trở về làng quê, mở xưởng vẽ và nuôi sống cảm hứng nghề giữa dòng chảy truyền thống. Du khách đến Hạ Thái giờ đây có thể thăm những studio nghệ thuật kết hợp trưng bày gần cận nhau. Xưởng tranh sơn mài Dũng Dị của hoạ sĩ Trần Công Dũng là một trong những nơi thu hút du khách trong những năm qua:

"Lớp học trải nghiệm của anh thì đây là 10 bước để làm ra 1 bức sơn mài. Mình phải gắn lên như thế này để người ta hiểu được từng công đoạn một. Đầu tiên chỉ là miếng gỗ, bước thứ 2 là làm lớp vải màn lên, bước thứ 3 là màu nâu nâu là sơn trộn với đất phù sa, bước thứ 4 gọi là lớp thí đấy – tức là người ta phủ lớp đen không; bước thứ 5 là phải khoét lõm phần để gắn trứng xuống; bước 6 là gắn vỏ trứng lên; tiếp theo là các bước lên màu rồi dán bạc hoàn thiện.

Ở đây khách du lịch lạ nhất là bước thứ 6 kia kìa. Là gắn vỏ trứng lên. Trong lúc gắn lại dùng búa gõ gõ vừa tạo ra âm thanh. Vì làm cho du lịch thì bọn anh phải làm tắt, phải hoàn thiện hết các khâu chỉ chừa lại phần trứng này thôi, để người ta gắn xong phần trứng là có sản phẩm cầm về luôn"

Xưởng của anh thỉnh thoảng cũng đón khách đến “học sáng tác”, chủ yếu là người nước ngoài để họ hiểu hơn về nghề truyền thống sơn mài. Anh tận tình hướng dẫn cho khách từ khảm vỏ trứng và các vật liệu khác và làm ra những tác phẩm nho nhỏ ngay tại xưởng.

Điều anh mong nhất là: "Mong muốn nhà nào cũng có 1 lớp trải nghiệm cho đông vui, mình anh làm không xuể. Không nói cả làng mà độ vài nhà thì cũng khác rồi. Bọn anh cũng k hẳn lôi kéo nhưng cũng có những người theo mình. Có bạn anh bắt đầu mở galerry phía ngoài. Mấy anh bạn cùng học Mỹ thuật về đây mua nhà dựng xưởng. Bọn anh học mỹ thuật thì mới nghĩ mấy trò này".

Cùng với sự cần mẫn tạo ra các sản phẩm sơn mài thương mại, những lớp học trải nghiệm như Dũng Dị Studio đang là một trong những điểm kết nối mọi người với nghệ thuật truyền thống. Đó là cách các nghệ nhân và những người thợ lành nghề đang làm để giữ gìn và lan toả tình yêu với nghề sơn mài.

Bánh mì Hà Nội

Ở Hà Nội bây giờ, bạn có thể tìm thấy đủ loại bánh mì Hội An, bánh mì que Hải Phòng, bánh mì kiểu Doner Kebab... Nhưng lạ một điều rằng, dù nhiều như thế, từ vỉa hè đến nhà hàng đâu đâu cũng có nhưng lại... không hề dễ nếu bạn muốn thưởng thức một chiếc bánh mì đúng kiểu Hà Nội như ngày xưa: Chỉ có bơ thơm, pate gan, xúc xích dăm bông, thêm chút tương ớt tăng hương vị.

Hãy cùng Người quen ở phố hôm nay chuyện trò với ông chủ tiệm bánh mỳ Vĩnh Lợi – Hàng Gà, Hà Nội để hiểu rõ hơn cách người Hà Nội biến tấu món ăn pháp thành món ăn Việt thế nào:

Ngày xưa các cụ thời xưa được chuyên gia người Pháp dạy cách làm đồ nguội. Đồ nguội tức là pate, xúc xích, dăm bông. Nhưng mình không làm hoàn toàn hương vị người Tây. Mình lai sang hương vị của người Việt. Cái thời kỳ năm 49 khi các cụ bán thì quân đội Pháp trong thành cửa Đông hằng tuần họ đặt hàng rất nhiều pate, dăm bông mang về cho quân đội Pháp. Họ rất thích.

Vĩnh Lợi là một trong không nhiều hàng bánh mì xuất hiện ở Hà Nội từ những năm 40 của thế kỷ 20. Khách của Vĩnh Lợi chủ yếu là người hàng phố và khách hàng quen. Bánh mì Vĩnh Lợi bán đồ nguội, bánh mì ăn kèm xúc xích dăm bông pate, được làm theo lối riêng, theo kiểu gia truyền. Bữa ăn của người Hà Nội bao lâu nay có thêm hương vị của chiếc bánh mì như thế này.

Ông Tuấn chia sẻ thêm: 79 chúng tôi mở lại cho đến bây giờ. Pate xúc xích dăm bông tự tay tôi làm. Vất vả  nhưng khi phục vụ khách không được vừa ý không vui thì mình cũng rất áy náy. Bao giờ mình cũng luôn có gắng làm đẹp lòng khách. Mẻ hàng nào không đạt ý mình thì trăn trở bực mình lắm, mình cứ tự dằn vặt mình:

Những chiếc bánh được làm từ bột mì lên men, qua nhiệt trở thành những chiếc bánh màu vàng đẹp mắt, vỏ giòn và thơm. Người Pháp đưa hương vị bánh mì vào Hà Nội, nhưng người HN lại tạo cho bánh mì những khẩu vị ấn tượng. Một chiếc bánh mì không đơn thuần là bữa ăn mà với nhiều người Hà Nội nó đã trở thành hương vị Hà thành, là văn hoá phố cổ:

Sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, sau này đi làm theoe chồng nhiều, nhưng mỗi lần về Hà Nội thì muốn ăn ở đây để thửng thức hương vị rất cổ truyền, chỉ có HN mới có mùi vị như vậy

Cái vị ngon, nhất là dăm bông rất ít nơi có hương vị này. Rất nhiều lần tôi nói ông chủ quán là nhà tôi có người ở nc ngoài hay gửi dăm bông về tôi bảo k thích bằng ăn dăm bông ở đây

Nó cũng là cái hồn cốt chứ còn bảo tại sao mình không nói chuyện ngon thơm vì nó vô cùng lắm. Nhưng nó là cái đắp đổi hoài niệm kí ức. Từ bé các cụ dắt ra đây ăn các cụ đã yêu mến, cái nhà hàng này ngon phong vị thế này lúc ấy mình k biết gì. Dần dần nó đắp đổi thì khó quên.