"Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo không là khẩu hiệu hay bao cấp độc quyền"

Chiều 22/6, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật; cùng dự có Thủ tướng Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú. 

Phiên họp đã cho ý kiến về 4 nhóm nội dung: Các văn bản nền tảng hoạt động của Ban Chỉ đạo, bao gồm: Dự thảo Quy chế làm việc của Ban Chỉ đạo, dự thảo Quyết định phân công nhiệm vụ của các thành viên Ban Chỉ đạo, dự thảo Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo. Các báo cáo chuyên đề về cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng về phát triển kinh tế nhà nước; phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; xử lý ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn.

Báo cáo tình hình và giải pháp rà soát, sửa đổi, ban hành, bãi bỏ các quy định pháp luật để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh bất hợp lý trong năm 2026. Và Đề án "Nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới".

Kết luận phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự chủ động, nỗ lực của các cơ quan trong quá trình chuẩn bị các dự thảo văn bản, báo cáo, đề án trình tại phiên họp. Đồng thời, đề nghị các cơ quan tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến của các thành viên Ban Chỉ đạo và các đại biểu tham dự phiên họp để chỉnh lý, hoàn thiện các dự thảo văn bản, báo cáo, đề án, bảo đảm chất lượng, tiến độ theo yêu cầu.

 Cụ thể về báo cáo chuyên đề về cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hoá các chủ trương, định hướng về phát triển kinh tế Nhà nước theo Nghị quyết số 79 của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, tiếp tục quán triệt và thống nhất nhận thức mới về kinh tế nhà nước theo đó, kinh tế nhà nước phải là một chỉnh thể thống nhất bao gồm ngân sách nhà nước, tài sản công, đất đai, tài nguyên, kết cấu hạ tầng, dự trữ quốc gia, doanh nghiệp nhà nước, tổ chức tín dụng nhà nước, vốn nhà nước tại doanh nghiệp và đơn vị sự nghiệp công lập.  

Lấy hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước làm trung tâm của quá trình hoàn thiện thể chế; tập trung tháo gỡ điểm nghẽn đối với các nguồn lực chiến lược của quốc gia; tạo bước đột phá trong quản trị doanh nghiệp nhà nước.

"Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, không thể chỉ được khẳng định bằng khẩu hiệu mà càng không thể dựa vào bao cấp độc quyền, ưu đãi hành chính hoặc cơ chế xin - cho. Vai trò chủ đạo phải được thể hiện bằng năng lực dẫn dắt, điều tiết ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, chi phối lĩnh vực then chốt, thiết yếu của chiến lược, đồng thời cũng phải tuân thủ kỷ luật thị trường, kỷ luật tài chính và quản trị, trách nhiệm giải trình. Trọng tâm trong thời gian tới phải rà soát tổng thể hệ thống pháp luật liên quan đến KTNN”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo.

Về báo cáo chuyên đề cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hoá các chủ trương, định hướng của Đảng về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng, trọng tâm là xây dựng cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc thù, vượt trội, cạnh tranh, gắn với kết quả thực hiện và cam kết về công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực Việt Nam, tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước, phát triển nhà cung ứng nội địa, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam mua công nghệ, tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài. Xây dựng và vận hành Cổng một cửa đầu tư quốc gia. Xây dựng cơ chế lựa chọn, quản lý và giám sát nhà đầu tư chiến lược; cơ chế điều phối quốc gia và liên kết vùng trong thu hút đầu tư nước ngoài.

Riêng về báo cáo về cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hoá các chủ trương, định hướng của Đảng về xử lý ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng cho rằng, cần chuyển mạnh từ tư duy kiểm soát từng nguồn thải sang quản trị chất lượng môi trường không khí theo mục tiêu; phát triển hệ thống dữ liệu môi trường đồng bộ, hiện đại; xây dựng cơ chế theo dõi, đánh giá, cảnh báo sớm nguy cơ ô nhiễm; xác định rõ trách nhiệm của từng ngành, từng địa phương, từng nguồn phát thải.

Tại phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng cho ý kiến về báo cáo về tình hình và giải pháp rà soát, sửa đổi, ban hành, bãi bỏ các quy định pháp luật để cắt giảm, đơn giản hoá thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong năm 2026 và về Đề án "Nghiên cứu, đề xuất sửa đổi các Bộ luật quan trọng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, các bộ, cơ quan ngang bộ phải coi việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh bất hợp lý là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, không chỉ thực hiện trong các chiến dịch ngắn hạn; chuyển từ tư duy quản lý tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở quản trị rủi ro; kiểm soát chặt chẽ việc ban hành mới thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh.

Bên cạnh đó, việc sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự phải bảo đảm bộ luật thực sự là một trong những bộ luật nền tảng, giữ vị trí trung tâm trong hệ thông pháp luật về tư pháp; thể hiện rõ yêu cầu bảo vệ công lý, bảo vệ quyền công dân, kiểm soát quyền lực nhà nước, tăng cường trách nhiệm giải trình và bảo đảm tinh thần thượng tôn pháp luật. 

Dịp này Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo, trong phạm vi chức trách được giao, ưu tiên lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật theo Chương trình công tác năm 2026; trước mắt tập trung chuẩn bị kỹ lưỡng, bảo đảm chất lượng cao nhất các dự án luật, nghị quyết tại các kỳ họp từ nay đến cuối năm 2026.