Khởi nghiệp từ nghệ trắng: Hướng đi mới nâng giá trị nông sản địa phương

Từ ý tưởng tận dụng phế phẩm nông nghiệp, chị từng bước thử nghiệm và cho ra đời sản phẩm nhang từ nghệ trắng, hướng đến sự an toàn và đa dạng lựa chọn cho người sử dụng.

Hành trình làm nhang nghệ trắng an toàn cho sức khỏe

Từ lục bình miền sông nước đến giấc mơ khởi nghiệp

Ươm giá trị từ lá ổi miền Tây

Miền Tây làm mới mình, đánh thức hành trình du xuân 2026

Chàng trai hồi sinh dòng gốm Nam bộ xưa

PV: Cơ duyên nào đưa chị đến với ý tưởng làm nhang từ nghệ trắng?

Chị Sơn Thị Đa Ni: Hồi đó, khi làm luận văn thạc sĩ, tôi tìm ra cây nghệ trắng. Sau đó có người đặt mua củ nghệ trắng để chiết xuất làm mỹ phẩm. Tôi sử dụng phần củ, còn phần thân và lá thì bỏ vì lá dễ bị úng, có vi khuẩn.

Sau này, tôi nghĩ đến việc tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có, vừa giảm lãng phí, vừa bảo vệ môi trường, lại tạo ra sản phẩm an toàn. Khi nghiên cứu làm nhang từ củ nghệ, tôi nhận thấy nguyên liệu này không cháy nên phải bổ sung thêm bột để hỗ trợ cháy. Trong quá trình thử nghiệm, tôi phơi lá và phát hiện lá có mùi thơm, từ đó chuyển sang làm nhang từ lá nghệ.

PV: Lúc chị nghỉ việc để làm nhang, mọi người xung quanh có khuyên can gì không?

Chị Sơn Thị Đa Ni: Có chứ. Thời gian đầu mình làm trong phòng thí nghiệm, sau đó tạm dừng để phát triển sản phẩm rồi chuyển sang đi dạy. Dạy được khoảng 2 năm, mình nhận ra nếu vừa dạy vừa kinh doanh thì khó làm tốt cả hai, nên quyết định tập trung hẳn vào hướng này. Nhiều người cũng khuyên cân nhắc vì công việc giảng dạy có thu nhập ổn định và khá tốt.

PV: Quá trình nghiên cứu công thức nhang nghệ trắng của chị diễn ra như thế nào?

Chị Sơn Thị Đa Ni: Thực ra mất gần một tháng. Vì đây không phải nhang hóa chất nên quá trình làm phải thử nghiệm nhiều lần: canh thời gian cháy, điều chỉnh nguyên liệu, thêm bớt từng thành phần. Đặc biệt, do không sử dụng hóa chất nên việc hoàn thiện sản phẩm càng mất thời gian hơn, khoảng một tháng mới cho ra được sản phẩm đạt yêu cầu.

PV: Chị đã làm như thế nào để kiểm chứng độ an toàn của khói nhang nghệ trắng trước khi đưa ra thị trường?

Chị Sơn Thị Đa Ni: Sau khi làm xong nhang, mình mang sản phẩm đi kiểm định thành phần khói. Theo quy định, các chỉ số như NO, SO₂ phải dưới ngưỡng cho phép (ví dụ dưới 50), trong khi sản phẩm của mình chỉ ở mức 0,00 mấy, tức là rất thấp, gần như không đáng kể.

Ngoài ra, mình còn đưa mẫu khói sang bên Y Dược TP.HCM để thử nghiệm với vi khuẩn. Kết quả cho thấy khói có khả năng tiêu diệt tới 97,36% vi khuẩn gây viêm mũi và khoảng 75% vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm. Như vậy, khói không chỉ an toàn mà còn có lợi cho sức khỏe.

PV: Chị có lời khuyên nào cho những bạn đang ấp ủ ước mơ khởi nghiệp giống như mình?

Chị Sơn Thị Đa Ni: Thực ra mình cũng chưa đạt được gì lớn, nhưng qua quá trình đi bán, mình nhận ra nếu sản phẩm đủ tốt thì khách sẽ quay lại. Vì vậy, điều quan trọng nhất vẫn là chất lượng.

Đầu ra thì có thể tự tìm, nhưng nếu sản phẩm chưa đảm bảo mà đã vội khởi nghiệp thì chỉ bán được vài lần là khách không mua nữa. Nên trước hết phải làm cho sản phẩm thật sự tốt, rồi mới nghĩ đến chuyện phát triển lâu dài.

PV: Cảm ơn chị với những chia sẻ vừa rồi. Chúc sản phẩm nhang từ nghệ trắng của chị sẽ ngày càng phát triển và được nhiều người biết đến hơn trong thời gian tới.

Biến lá, thân bỏ đi thành nhang sạch, mở rộng thị trường toàn quốc

Theo lời chị Đa Ni, năm 2021, chị bắt đầu nghiên cứu quy trình và kỹ thuật làm nhang sạch. Ban đầu, việc thử nghiệm với bột củ nghệ trắng không đạt kết quả vì nhang khó bắt lửa. Sau đó, chị tiếp tục tìm tòi, rồi phối trộn các nguyên liệu theo tỷ lệ thích hợp. Nhờ vậy, nhang thành phẩm cháy ổn định, đạt yêu cầu.

Khi sản phẩm thử nghiệm thành công, năm 2023, chị Đa Ni quyết định rời công việc ổn định để tập trung phát triển mô hình sản xuất nhang từ thân và lá nghệ trắng. Thời gian đầu, chị vừa làm vừa học hỏi, để làm sao giữ vững chất lượng sản phẩm mà đầu ra cũng phải ổn định. Để chủ động nguồn nguyên liệu, chị Đa Ni đầu tư trồng nghệ trắng tại vườn nhà, vừa thu hoạch củ, vừa tận dụng thân, lá làm nhang. Quy trình chế biến cũng được chính tay vợ chồng chị thực hiện thủ công, từ thu hoạch, phơi sấy đến nghiền bột nguyên liệu:

"Mình tự trồng khoảng 5.000 m² (tương đương 5 công). Nghệ được trồng từ cuối tháng 5, đến khoảng tháng 12 thì bắt đầu thu hoạch lá. Sau khi cắt, mình tách phần thân và phần lá riêng; lá sẽ được phơi khô rồi đóng gói bảo quản. Khi cần làm nhang, mình lấy ra sấy, phơi lại cho đạt độ khô phù hợp rồi đem nghiền".

Từ nguồn nguyên liệu này, chị Đa Ni phát triển hai dòng sản phẩm chính với mùi hương khác nhau, hướng đến nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng. Sản phẩm không chỉ chú trọng mùi hương tự nhiên mà còn đảm bảo tiêu chí an toàn cho sức khỏe.

"Hiện tại mình có hai dòng sản phẩm: nhang nghệ và nhang gừng nghệ. Nhang nghệ có mùi thơm dịu, hơi ngọt và cảm giác mát; còn nhang gừng nghệ thì thơm ngọt như kẹo gừng, mang lại cảm giác ấm. Cả hai đều an toàn, không độc hại. Giá bán lẻ hiện khoảng 55.000 đồng cho một bịch 100 gram. Sản phẩm nhang nghệ đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao năm 2023 và cũng giành giải Ba cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp của tỉnh Trà Vinh cùng năm".

Sau khi được công nhận chất lượng, với sự hỗ trợ của địa phương, sản phẩm nhang nghệ của chị Đa Ni bắt đầu xuất hiện tại các hội chợ, chương trình xúc tiến thương mại. Từ những lần giới thiệu trực tiếp, thị trường tiêu thụ dần mở rộng ra nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Không chỉ nhang nghệ, hiện chị sản xuất nhiều sản phẩm từ củ nghệ trắng như: nhang nụ đuổi muỗi, bột nghệ, viên nghệ trắng mật ong, xà bông. Không chỉ tạo đầu ra cho sản phẩm địa phương, mô hình nhang nghệ còn nhận được phản hồi tích cực từ người sử dụng nhờ mùi thơm dịu và cảm giác dễ chịu khi đốt:

"Nhang có mùi thơm tự nhiên, không sử dụng hóa chất. Trước đây, khi chưa dùng sản phẩm này, mình thường bị dị ứng, viêm mũi; nhưng sau khi sử dụng thì tình trạng giảm hẳn. Tuy nhiên, đây không phải là thuốc, mà do khói nhang có khả năng ức chế vi khuẩn gây viêm mũi".

"Hiện sản phẩm được hỗ trợ đưa đi giới thiệu, bán tại các hội chợ thông qua chương trình khuyến công, nên khách hàng đã mở rộng trên phạm vi toàn quốc. Đồng thời, cũng đã có các mối đặt hàng với số lượng lớn".

Không chỉ có chị Đa Ni, chồng chị là anh Trần Del cũng luôn đồng hành trong quá trình phát triển mô hình nhang nghệ. Từ chuẩn bị nguyên liệu đến các công đoạn sản xuất, anh cùng vợ san sẻ công việc, góp phần duy trì hoạt động và từng bước mở rộng đầu ra cho sản phẩm.

"Cái nào cũng phụ được hết á: từ trồng, chăm sóc cây rồi thu hoạch rồi làm nhang, se nhang nói chung cái nào công đoạn nào cũng có làm. Khoảng tháng 12 mình bắt đầu thu hoạch lá, chuẩn bị lá, phơi lá, làm đóng gói cất sẵn. Rồi tới lúc mình cần làm mình đem đi nghiền, nghiền xong thì mình mới tính tỉ lệ rồi mình mới trộn rồi mình mới se. Nó nhiều thời gian lắm. Mình bây giờ cứ đi tiếp thị, cứ đi quảng bá hoài đó, muốn mong muốn thì cho sản phẩm đầu ra được nhiều, tại mình cũng trồng nhiều rồi cũng muốn để phát triển hơn nữa".

"Mình tham gia tất cả các công đoạn: từ trồng, chăm sóc, thu hoạch đến làm nhang, se nhang… Gần như khâu nào cũng trực tiếp làm. Khoảng tháng 12 bắt đầu thu hoạch lá, sau đó sơ chế, phơi khô và đóng gói để bảo quản. Khi cần sản xuất, mình đem đi nghiền, tính toán tỉ lệ, trộn nguyên liệu rồi mới se nhang. Quy trình khá tốn thời gian. Hiện tại, mình tập trung đi tiếp thị, quảng bá sản phẩm, mong mở rộng đầu ra vì đã chủ động được nguồn nguyên liệu và muốn phát triển quy mô lớn hơn".

Từ những thân và lá nghệ trắng tưởng chừng bỏ đi, gia đình chị Đa Ni đã tạo nên sản phẩm nhang sạch mang hương thơm tự nhiên. Không chỉ ra mở hướng phát triển kinh tế cho gia đình, mô hình còn góp phần nâng giá trị cây nghệ trắng, tạo việc làm cho lao động địa phương, đồng thời mang đến thêm lựa chọn thân thiện với môi trường cho người tiêu dùng.