Khi giá nhiên liệu “neo cao”: Hàng không, du lịch xoay trục

Từ những chuyến bay phải tính lại hiệu quả khai thác đến làn sóng hủy phòng khách sạn từ các thị trường xa, bức tranh ngành đang cho thấy áp lực rõ rệt, nhưng cũng mở ra yêu cầu cấp thiết về thích ứng và tái cấu trúc.

Chỉ trong ít tuần, những tín hiệu chững lại đã xuất hiện rõ: chuyến bay thưa dần, hàng nghìn phòng khách sạn bị hủy. Nguyên nhân đến từ một biến số quen thuộc nhưng đầy sức nặng – giá nhiên liệu tăng mạnh theo biến động toàn cầu.

Với hàng không, nhiên liệu không chỉ là chi phí, mà là “trục xoay” của toàn bộ bài toán tài chính. Khi giá Jet A1 leo thang, mỗi chuyến bay buộc phải tính toán lại hiệu quả khai thác. Không ít hãng phải cắt giảm tần suất, tối ưu đường bay, thậm chí chấp nhận thu hẹp sản lượng để giữ cân bằng chi phí.

Ông Đặng Anh Tuấn, Phó Tổng giám đốc Hãng hàng không quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) cho biết thêm: "Giá trung bình tháng 3 của nhiên liệu Jet A1 rơi vào khoảng 194 USD/thùng, cao gấp 3 lần so với giá mà các hãng hàng không Việt Nam lập kế hoạch cho năm 2026. Đối với Vietnam Airlines, theo tính toán, cứ mỗi 1 USD giá dầu tăng lên so với kế hoạch, chúng tôi phải chi thêm khoảng hơn 300 tỷ đồng một năm. Từ giá 85 USD/thùng lên đến hơn 242 USD/thùng, với tần suất quy mô tàu bay như hiện nay chi phí phát sinh ước tính có thể vượt 30.000 tỷ đồng/năm."

Ở quy mô nhỏ hơn, sức ép càng rõ nét. Có những giai đoạn, càng bay càng lỗ, nhưng vẫn phải duy trì để giữ thị trường, đặc biệt trong dịp cao điểm. Ông Lê Tiến Dũng, Phó Tổng giám đốc Vietravel Airlines chia sẻ: "Đối với Vietravel mặc dù số lượng tàu bay nhỏ nhưng ảnh hưởng cũng rất lớn, chi phí tăng lên đâu đó khoảng 20 tỷ đồng/tháng/tàu.

Hầu hết các chuyến bay của Vietravel Airlines trong tháng Tư càng bay càng lỗ, thậm chí lỗ trên cả đỉnh phí. Giai đoạn sắp tới, từ đầu tháng Tư đến ngày 23/4, Vietravel Airlines sẽ cắt giảm và giãn tần suất chuyến bay không hiệu quả. Tuy nhiên, dịp lễ 30/4, Vietravel Airlines cam kết sẽ tăng các chuyến bay để phục vụ nhân dân đi lại trong dịp cao điểm."

Tác động không dừng lại ở bầu trời. Ở mặt đất, ngành du lịch cũng đang chứng kiến những biến động đáng lo ngại. Làn sóng hủy phòng từ các thị trường xa xuất hiện chỉ trong thời gian ngắn, phản ánh sự nhạy cảm của nhu cầu du lịch trước biến động chi phí như chia sẻ của nà Trần Nguyện, Phó Tổng Giám đốc Khối giải trí nghỉ dưỡng Sun Group:

Băng: Chỉ trong vòng 2 tuần, từ lúc giá xăng dầu tăng cao, các khách sạn thuộc hệ thống của chúng tôi trên mọi miền đất nước đã nhận hàng loạt những làn sóng huỷ đặt dịch vụ (booking) từ thị trường xa, bao gồm cả thị trường Trung Đông và thị trường lân cận. Con số huỷ booking đã lên tới mấy nghìn phòng rồi và nó vẫn đang tiếp tục.

Riêng đối với hệ thống vui chơi, giải trí thường được đặt sát ngày nên chưa thống kê được. Nhưng hầu như tất cả những đối tác lớn của chúng tôi ở quốc tế cũng đang rất lo lắng.

Chi phí tăng kéo theo xu hướng thắt chặt chi tiêu, khiến cầu du lịch đối mặt nguy cơ thu hẹp. Tuy vậy, thị trường vẫn còn dư địa ở những khu vực an toàn và gần hơn. Nhận định của ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam:

Băng: Tác động từ Trung Đông có thể khiến lượng khách sụt giảm, đặc biệt ở các thị trường chịu ảnh hưởng trực tiếp. Tuy nhiên, cơ hội lại mở ra ở các thị trường an toàn hơn như Đông Bắc Á, Nga, Trung Á, Úc và Ấn Độ. Định hướng của ngành là giữ vững niềm tin của du khách, đảm bảo chất lượng dịch vụ, tối ưu vận hành và phát huy lợi thế để mở rộng thị trường mới và sản phẩm mới có lợi thế của Việt Nam.

Giá nhiên liệu tăng là một “cú hãm phanh” bất ngờ. Nhưng cũng từ đây, bài toán tái cấu trúc, tiết giảm chi phí và tìm kiếm thị trường mới đang được đặt ra rõ ràng hơn bao giờ hết./.