Hà Nội: Nước mưa rút nhanh hơn, nhưng nỗi lo ngập úng vẫn còn

Tuy nhiên, khác với nhiều năm trước, nước tại phần lớn các điểm ngập đã rút khá nhanh nhờ hệ thống thoát nước, hồ điều hòa và các trạm bơm vận hành liên tục. Từ thực tế này, có thể thấy những kết quả bước đầu của quá trình cải tạo hạ tầng chống ngập.

Dẫu vậy, việc một số điểm trũng thấp vẫn tái diễn ngập úng cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hệ thống thoát nước theo hướng đồng bộ và bền vững hơn.

Chiều muộn ngày 9/7, khi cơn mưa lớn trút xuống khu vực nội thành Hà Nội, nhiều tuyến phố trung tâm nhanh chóng bị ngập trong nước. Tại các nút giao Liên Trì - Nguyễn Gia Thiều, Quang Trung - Trần Quốc Toản hay Phan Bội Châu - Lý Thường Kiệt… dòng phương tiện phải di chuyển chậm qua những đoạn đường ngập cục bộ.

Tuy nhiên, chỉ ít phút sau khi mưa ngớt, nước tại nhiều điểm đã bắt đầu rút. Những hình ảnh ngập kéo dài hàng giờ như nhiều năm trước không còn xuất hiện phổ biến. Đây cũng là điều mà nhiều người dân sinh sống lâu năm tại các khu vực thường xuyên ngập úng cảm nhận rõ nhất.

Tại số 6 phố Nguyễn Gia Thiều, ông Vũ Trọng Hiền đã chứng kiến không biết bao nhiêu trận mưa lớn trong hàng chục năm qua. Với ông, chuyện ngập mỗi khi trời mưa từng là điều gần như mặc định. Nhờ lại chiều 9/7 vừa qua, nước tiếp tục tràn vào tuyến phố này. Dù vậy, ông Hiền thừa nhận thời gian ngập đã ngắn hơn trước rất nhiều nhờ hệ thống bơm và thoát nước được tăng cường.

"Lượng mưa này ít hơn mọi năm mà vẫn lụt, lụt khoảng độ 40 phân. Lụt hết cả vào các nhà. Cống to như thế này mà tại sao không thoát được? Thời gian thì thoát nước thì nó nhanh. Nếu mà mưa tạnh, tầm 1 tiếng là hết chứ nó không lâu dài như ngày xưa.

Năm ngoái cũng thoát nước nhanh, máy bơm to tướng hút đổ từ đường Quang Trung ra, như thế mới đẩy tống ra được. Ở đây thấp hơn Quang Trung nhiều, phải dùng máy bơm ở đây hút ra ngoài kia mới được.

Chứ ở đây thấp quá, so với mặt bằng thì thấp quá. Dự án cũng phải làm cái cống to như thế này từ kia vào thì nó mới hết được. Chứ cái cống vẫn như ngày xưa thế này, bé bằng cái rổ thì làm sao mà thoát được”.

Không xa phố Nguyễn Gia Thiều, khu vực đầu phố Trần Quốc Toản cũng là nơi thường xuyên chịu ảnh hưởng khi mưa lớn xảy ra. Sinh sống tại đây từ nhỏ, ông Nguyễn Văn Tường cho rằng nguyên nhân không chỉ nằm ở lượng mưa mà còn xuất phát từ sự chênh lệch địa hình và tính đồng bộ của hệ thống hạ tầng.

Theo ông Tưởng, nhiều tuyến phố đã được đầu tư hệ thống thoát nước mới nhưng các khu vực lân cận vẫn sử dụng hạ tầng cũ, khiến việc tiêu thoát nước chưa thực sự phát huy hiệu quả như mong muốn.

"Từ số nhà 45 cho đến tận ngã tư Quang Trung đấy là ngập, trũng là ở đấy. Cống rãnh là vẫn những cái thời từ ngày xưa. Cả một hệ thống nhưng mà đã đồng bộ đâu, đồng bộ là phải giải phóng luôn. Bởi cái cống to như thế thì làm sao mà mà mà mà ứ được.

Kết nối với hệ thống cống mới, chưa kết nối được thì nó vẫn còn bị úng ngập nếu mà kết nối rồi là mưa sẽ trôi ngay. Kết nối giữa các phố và cống chưa kết nối được. Cả một diện tích hai hồ chứa như thế, hồ 7 Mẫu, hồ Thiền Quang như thế thì làm sao mà úng ngập được".

Thực tế ghi nhận cho thấy, nhiều dự án cải tạo thoát nước thời gian qua đã phát huy hiệu quả nhất định. Tuy nhiên, bài toán chống ngập của Hà Nội vốn không chỉ nằm ở một tuyến phố hay một công trình riêng lẻ. Đây là câu chuyện liên quan tới địa hình đô thị được hình thành qua nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau, với sự đan xen giữa hệ thống hạ tầng cũ và mới.

Tại phố Phan Bội Châu, nơi từng được xem là một trong những "điểm nóng" ngập úng của khu vực nội đô, anh Hà Văn Thu cũng ghi nhận những thay đổi tích cực sau quá trình cải tạo hạ tầng. Tuy nhiên, giống như nhiều người dân khác, anh Thu vẫn đặt kỳ vọng lớn hơn vào những giải pháp lâu dài.

"Nếu như cảm nhận chủ quan, đa phần mọi người đều có ý kiến là nước có rút nhanh hơn so với trước khi thi công dự án ngập lụt. Nhưng mà để đạt kỳ vọng thì theo cá nhân mình, nó chưa đạt đến kỳ vọng.

Cái mong muốn chung không của cá nhân ai cả, là hướng đến những mục tiêu dài hạn, chất lượng sống cao hơn. Cái đó là mục tiêu thành phố hướng đến lâu dài. Cải thiện được những vấn đề đó cũng sẽ góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống”.

Không chỉ người dân, các cơ quan chuyên môn cũng đang rà soát lại toàn bộ quá trình vận hành sau trận mưa vừa qua. Liên quan tới tình trạng ngập cục bộ tại phố Quang Trung, một trong những khu vực vừa hoàn thành các hạng mục cải tạo chống ngập, Sở Xây dựng Hà Nội đã yêu cầu kiểm tra hệ thống khớp nối tại các cống và công trình mới đưa vào vận hành nhằm xác định nguyên nhân cụ thể.

Theo ông Võ Phương Nam, Phó Trưởng phòng Công nghệ và Quản lý hệ thống, Trung tâm Hạ tầng kỹ thuật TP Hà Nội, trận mưa vào ngày 9/7 vừa qua cũng được xem là một phép thử thực tế đối với năng lực của hệ thống sau cải tạo.

Trong quá trình vận hành đã xảy ra sự chậm trễ ở khâu mở cửa xả theo quy trình, dẫn tới việc nước dâng lên tại một số khu vực. Tuy nhiên, sau khi hệ thống được vận hành đầy đủ, nước đã rút tương đối nhanh.

“Theo quy trình vận hành, khi mưa, để hòa tan nước thải trước khi chảy vào hồ thì 30 phút mở cửa xả. Có sự sơ suất nên công tác vận hành cửa xả bị chậm. Tuy nhiên, sau khi cửa xả được mở thì sau khoảng 20 tới 30 phút toàn bộ nước ngập ở trên tuyến phố Quang Trung đã được rút hết.

Qua trận mưa, đây cũng thấy là cái phép thử đối với sức chịu tải của hệ thống thoát nước, cho thấy là hệ thống thoát nước sau khi cải tạo ở tuyến phố Quang Trung là hoạt động tốt, đảm bảo theo yêu cầu của thiết kế, rút ngắn được thời gian thoát nước của hệ thống”.

Nhìn từ trận mưa vừa qua, có thể thấy công tác chống ngập của Hà Nội đã có những chuyển biến rõ rệt so với nhiều năm trước. Hệ thống trạm bơm, hồ điều hòa và mạng lưới thoát nước được nâng cấp đã giúp giảm đáng kể thời gian úng ngập tại nhiều khu vực.

Thực tế cũng cho thấy Hà Nội cần tiếp tục hoàn thiện các điểm kết nối hệ thống thoát nước nội đô, cùng với đó là tăng cường xử lý các khu vực trũng thấp và đồng bộ hạ tầng giữa các tuyến phố.

Từ những phản ánh của người dân trong những ngày qua chính là cơ sở quan trọng để các cơ quan chức năng tiếp tục hoàn thiện hệ thống thoát nước, hướng tới một Hà Nội chủ động hơn mỗi khi thời tiết cực đoan và hoàn thiện hơn trong quá trình đô thị hóa.