Ông Trần Đức Thắng làm Bí thư Thành ủy Hà Nội
Ông Trần Đức Thắng, Bộ trưởng Bộ Nông Nghiệp và Môi trường được bổ nhiệm giữ chức Bí thư Thành ủy Hà Nội.
Thực tế này đòi hỏi các giải pháp đồng bộ để kiểm soát chặt chẽ, ngăn chặn và xử lý nghiêm các vi phạm ra sao?
PV VOV Giao thông đối thoại cùng Tiến sĩ Kinh tế Nguyễn Minh Phong, nguyên Trưởng phòng Nghiên cứu kinh tế, Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế xã hội Hà Nội.
Tiến sĩ Kinh tế Nguyễn Minh Phong, nguyên Trưởng phòng Nghiên cứu kinh tế, Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế xã hội Hà Nội.
PV: Thưa ông, thời gian qua, diễn biến thị trường năng lượng toàn cầu biến động và chênh lệch giá xăng dầu với các nước láng giềng đã tạo kẽ hở cho các hành vi đầu cơ, găm hàng và gian lận thương mại phát sinh ra sao, thưa ông?
Tiến sĩ Kinh tế Nguyễn Minh Phong: Cả thế giới trong đó có Việt Nam và các nước trong khu vực đều trong bối cảnh có những biến động về nguồn cung và giá xăng dầu gắn liền với những căng thẳng ở vùng Trung Đông.
Trong bối cảnh đó, nhiều nước trong khu vực như Philippines đã phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng, một số nước khác ở gần biên giới Việt Nam có giá đắt hơn hẳn, thậm chí đắt gấp đôi so với giá tại Việt Nam như Lào, Campuchia.
Vì thế, tình trạng xuất lậu, thu gom xăng dầu tại Việt Nam rồi xuất sang các nước này là một vấn đề bức xúc, trong khi chúng ta đang khan hiếm nguồn cung, dự trữ có hạn và khả năng đảm bảo cung ứng cũng khiêm tốn trong khi đó lại xuất lậu qua biên giới sẽ làm gia tăng mất cân đối cung cầu, gây sức ép cho việc đảm bảo ổn định nguồn cung xăng dầu của Việt Nam và có thể làm tăng biến động giá trong bối cảnh hiện nay.
PV: Vâng, thường thì khi giá xăng dầu biến động mạnh, các hành vi trục lợi sẽ có xu hướng “nổi lên”. Điều này sẽ gây ra những tác động nào, thưa ông?
Tiến sĩ Kinh tế Nguyễn Minh Phong: An ninh năng lượng, đặc biệt là an ninh xăng dầu trong thời gian này phụ thuộc vào 3 yếu tố: khả năng dự trữ, tiềm năng khai thác tài nguyên trong nước để có thể tự đáp ứng; khả năng quản lý thị trường để đảm bảo dòng chảy của xăng dầu đi đúng hướng; phụ thuộc vào căng thẳng trên thế giới.
Điều quan trọng nhất hiện nay là chúng ta phải tăng cường khả năng tự chủ ở trong nước trên cơ sở khai thác hết công suất những nhà máy đang khai thác, đồng thời linh hoạt và đồng bộ các giải pháp để điều hành, đảm bảo an ninh xăng dầu, trong đó có việc chống xuất lậu.
Nếu tình hình xuất lậu không kiểm soát được sẽ làm gia tăng mất cân đối cung cầu, đặc biệt làm giảm nhanh nguồn cung xăng dầu trong nước gắn với đó là gia tăng giá cả và gây tâm lý lo lắng, đứt gãy, tích trữ, càng làm tăng lượng cầu ảo. Cùng với sự tích trữ quá mức trong nước cộng với việc xuất lậu ra bên ngoài sẽ gây ra tình trạng mất cân đối cung cầu cực kỳ mạnh.
Thứ hai là gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước bởi hiện nay chúng ta đang thực hiện chính sách xả quỹ bình ổn giá dựa trên tạm ứng ngân sách Nhà nước 8000 tỷ nên khi họ thu gom với giá mà chúng ta tài trợ rồi xuất sang nước khác thì họ ăn chênh lệch giá và cả tiền bình ổn giá khiến ngân sách bị thiệt hại. Đây là hành vi không thể chấp nhận được và cần phải ngăn chặn kiên quyết và hiệu quả.
Ảnh minh họa
PV: Để ngăn chặn tình trạng này, Văn phòng Chính phủ đã có công văn yêu cầu xử lý nghiêm hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép xăng dầu qua biên giới. Ông có đóng góp thêm những giải pháp nào cho vấn đề này?
Tiến sĩ Kinh tế Nguyễn Minh Phong: Để ngăn chặn thẩm lậu qua biên giới cần các giải pháp đồng bộ bao gồm hàng rào an ninh, hàng rào kiểm tra thị trường cũng như các chính sách có liên quan, đặc biệt là các chế tài phạt với các hành vi vi phạm.
Nếu chế tài quá nhẹ thì không đủ sức răn đe và các đối tượng vi phạm sẵn sàng trả tiền phạt để tiếp tục các hoạt động thu gom vì lợi nhuận cao hơn. Điều quan trọng trước mắt là phải tăng lực lượng, siết chặt các kẽ hở vận chuyển qua biên giới; tăng ý thức trách nhiệm của các đơn vị quản lý thị trường để nhận diện và ngăn chặn những cá nhân, tổ chức có hành vi buôn lậu như vậy.
Đồng thời, bổ sung kịp thời các chế tài xử phạt nghiêm cả về hành chính và hình sự để ngăn chặn tình trạng này, đặc biệt là các chế tài có tính răn đe cao. Bên cạnh đó là việc thông tin, tuyên truyền cho nhân dân và các đối tượng có liên quan có hiểu biết để tự giác thực hiện.
PV: Vâng, xin được cảm ơn ông!
