Giá xăng tăng, dầu giảm còn hơn 27.000 đồng/lít
Bộ Công Thương vừa phát thông báo về việc điều hành giá xăng dầu áp dụng từ 15h ngày 7/5.
Trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động khó lường, bài toán kinh tế giữa việc đánh thuế bằng 0 với duy trì giá cao để bảo toàn nguồn thu ngân sách thu hút mối quan tâm của nhiều người.
Ảnh minh hoạ
Giảm thuế xăng dầu: Hạ nhiệt giá cả nhưng tạo áp lực lớn lên ngân sách
Khi các loại thuế này về 0, giá xăng trong nước đã ghi nhận mức giảm kỷ lục, có loại giảm tới gần 8.000 đồng/lít. Điều này giúp kiềm chế lạm phát (CPI) ngay lập tức, giảm áp lực lên rổ hàng hóa thiết yếu.
Ngoài ra, xăng dầu cũng chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí đầu vào của các ngành vận tải và sản xuất, việc đưa thuế về 0% giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí logistics, từ đó duy trì sức cạnh tranh và kích cầu tiêu dùng nội địa. Vì xăng dầu chiếm tỷ trọng lớn trong rổ hàng hóa tính chỉ số giá tiêu dùng (CPI), việc giảm thuế về 0% giúp hạ nhiệt giá bán lẻ hàng hóa ngay lập tức, từ đó ngăn chặn hiệu ứng lạm phát kỳ vọng, duy trì sự ổn định tâm lý của người dân.
“Nếu mà xăng lên thì các mặt hàng khác cũng lên, mình lên rồi thì nhà nước bình ổn giá, 25.000 cũng là chuyện bình thường, vì các nước xung quanh mình nó còn tăng hơn mình nhiều mà”…
“Giá xăng dầu như này thì hợp lý rồi, xăng giảm thế này thì giá mọi hàng hóa cũng giảm đi nhiều”…
Ngược lại, nếu áp dụng đồng loạt tất cả các loại thuế về 0%, ngân sách quốc gia sẽ đối mặt với áp lực thâm hụt lớn, ước tính vào khoảng 7.200 tỷ đồng mỗi tháng. Điều này làm hạn chế nguồn lực cho đầu tư công, tác động không nhỏ đến nhiều chính sách an sinh xã hội. Bên cạnh đó, chi phí sản xuất đắt đỏ khiến hàng hóa nội địa mất đi lợi thế cạnh tranh, tiêu dùng sụt giảm, dẫn đến nguy cơ suy thoái kinh tế. Lúc này, số thuế thu được từ xăng dầu chưa chắc bù đắp nổi thiệt hại do GDP tăng trưởng chậm lại.
Chuyên gia kinh tế, TS. Vũ Đình Ánh, cho biết: “Xăng dầu trong nước hiện nay đã ở mức cao kỷ lục chính vì vậy việc hạn chế, kiểm soát mức độ ảnh hưởng của việc tăng giá xăng dầu đến toàn bộ nền kinh tế, đến doanh nghiệp, thậm chí đến từng cá nhân là rất cần thiết. Trong đó việc chúng ta cần nhắc giảm khoản thu ngân sách từ thuế, phí cũng là một việc quan trọng, phù hợp với yêu cầu hạn chế mức tăng giá xăng dầu cũng phù hợp với cách thức các quốc gia thế giới thực hiện”…
Bài toán cân bằng giữa kiềm chế lạm phát và giữ nguồn thu
Cũng theo các chuyên gia, giá xăng dầu tăng tác động đến toàn bộ nền kinh tế nên việc giảm thuế bằng 0 tác động tích cực đến nền kinh tế.
Chuyên gia kinh tế, PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng, nhận định: “Theo tôi nghĩ đây là yếu tố rất quan trọng bởi vì chúng ta chủ yếu vẫn nhập khẩu xăng dầu và xăng dầu ảnh hưởng đến chi phí vận tải, chi phí logictics và rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến cái này nên điều đó làm cho chỉ số CPI tăng lên”…
Trên thực tế, bài toán lựa chọn giữa thu ngân sách hay kiểm soát lạm phát không thể giải theo cách được ăn cả, ngã về không nên Chính phủ thường lựa chọn giải pháp ở giữa thông qua các công cụ điều tiết.
Đầu tiên là giảm thuế có chọn lọc và thời hạn, thay vì đưa tất cả về 0, việc điều chỉnh linh hoạt thuế Bảo vệ môi trường hoặc thuế tiêu thụ đặc biệt dựa trên ngưỡng giá thế giới, qua đó cân bằng giữa hỗ trợ dân sinh với bảo vệ ngân sách. Thêm nữa là vai trò của quỹ bình ổn giá, giúp giá xăng trong nước không tăng đột ngột theo thế giới, từ đó giữ cho nền kinh tế không bị sốc nhiệt trước khi các chính sách thuế kịp có hiệu lực.
Theo bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Ban Thống kê dịch vụ và giá, Cục Thống kê, các cơ quan chức năng cần có giải pháp điều hành chính sách linh hoạt hơn: “Việc đầu tiên đó là cần theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu thế giới cũng như giá xăng dầu trong nước để có những chỉ đạo điều hành phù hợp. Bên cạnh đó, cũng cần ổn định nguồn cung xăng dầu trong nước, đặc biệt đối với công tác quản lý thị trường, tránh tình trạng tăng giá, gây áp lực lạm phát lên nền kinh tế”…
Đánh thuế xăng dầu bằng 0 ở thời điểm này nhằm hai mục đích, kiềm chế lạm phát, hỗ trợ sản xuất kinh doanh, giá tiếp thúc đẩy tiêu dùng nhưng đổi lại, chúng ta phải chấp nhận giảm thu thu ngân sách. Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, điểm rơi tối ưu không nằm ở những con số cực đoan, mà nằm ở sự nhạy bén của các nhà hoạch định chính sách trong việc điều chỉnh thuế đúng lúc, đúng lượng để mạch máu kinh tế luôn được thông suốt./.
