Dừng miễn thuế với hàng nhập khẩu giá trị thấp: Tăng thu ngân sách, đảm bảo cạnh tranh công bằng

Theo Tổng cục hải quan, mỗi năm trị giá hàng nhập khẩu qua chuyển phát nhanh được miễn thuế lên đến 27.000 tỷ đồng. Dừng miễn thuế với hàng nhập khẩu giá trị thấp sẽ đảm bảo cạnh tranh công bằng và tăng thu ngân sách.

Theo Quy định số 01 của Thủ tướng Chính phủ, từ ngày 18/02/2025, tất cả hàng hóa nhập khẩu có giá trị dưới 1 triệu đồng qua chuyển phát nhanh phải nộp thuế giá trị gia tăng (VAT).

Liên quan tới câu chuyện thông quan hàng hoá, ngành hải quan đã triển khai thông quan điện tử trên hệ thống VNACCS/VCIS từ năm 2014 và tiếp tục nâng cấp hệ thống để hỗ trợ thông quan tự động.

Hiện nay, doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa giá trị nhỏ vẫn khai báo trên hệ thống tờ khai điện tử (tờ khai MIC). Trước đây, do hàng hóa này được miễn thuế giá trị gia tăng, hệ thống chưa được thiết kế để tính thuế, gây ra một số khó khăn khi triển khai thu thuế.

Ông Đặng Sơn Tùng – Phó Cục trưởng Cục Thuế xuất nhập khẩu, Tổng cục Hải quan chia sẻ thêm về cách triển khai với doanh nghiệp để tạo thuận lợi trong quá trình thông quan với hàng hoá giá trị dưới 1 triệu đồng:

"Không thay đổi mẫu tờ khai để doanh nghiệp không mất thời gian công sức điều chỉnh lại hệ thống cũng như hướng dẫn lại nhân viên khai báo hải quan. Thứ hai là khi phải kê khai nộp thuế thì chúng tôi cũng thực hiện bổ sung ngay các trường thông tin cần thiết để người khai hải quan có thể khai đầy đủ số thuế ngay. Khi nghĩa vụ thuế đầy đủ thì thực hiện giải phóng hàng ngay. Và chúng tôi tăng cường công tác thông quan kịp thời nhanh chóng và tăng cường công tác hậu kiểm để đảm bảo không có sự gian lận".

Thời gian qua, hàng ngày có khoảng từ 4 đến 5 triệu đơn hàng giá trị nhỏ được chuyển từ các nước về Việt Nam qua các sàn thương mại điện tử. Thực tế cho thấy, cùng một chủng loại hàng hoá, nhưng hàng sản xuất trong nước vẫn phải nộp thuế giá trị gia tăng nên việc miễn loại thuế này đối với hàng hoá nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh có giá trị dưới 1 triệu đồng vô hình chung đã tạo ra sự chênh lệch về giá và sức cạnh tranh với hàng sản xuất trong nước.

Chuyên gia kinh tế - PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhận định quy định mới của Chính phủ là một trong những nỗ lực tạo ra bình đẳng giữa những hàng hoá sản xuất trong nước và hàng hoá nhập khẩu dưới 1 triệu đồng:

"Đồng thời cũng đảm bảo khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa, đảm bảo tính công bằng bình đẳng trước pháp luật của nền kinh tế quốc dân. Vì thế, văn bản này tôi cho rằng đã được các doanh nghiệp mong chờ từ lâu để đảm bảo quyền lợi chính đáng, đáp ứng yêu cầu sản xuất kinh doanh phải chấp hành nghiêm luật thuế và đảm bảo nghĩa vụ thuế với nhà nước".

Còn PGS.TS Lê Xuân Trường - Trưởng khoa Thuế - Hải quan (Học viện Tài chính) cho rằng trước đây, việc nhiều đơn hàng nhập khẩu được xé lé thành những đơn hàng có giá trị nhỏ dưới 1 triệu đồng để né thuế cũng dẫn đến việc thất thu thuế rất lớn:

"Trong điều kiện hiện nay khi giao dịch TMĐT bùng nổ thì chúng ta thấy số lượng có thể đến hàng trăm đơn hàng một ngày với giá trị nhỏ mà sẽ dẫn đến không chỉ hàng của cá nhân, mà hàng của các đơn vị kinh doanh TMĐT bán mà có thể người ta chia nhỏ ra để tránh thuế. Điều đó dẫn đến khả năng thất thu thuế".

Ông Lưu Đức Huy – Phó Cục trưởng Cục quản lý, Giám sát chính sách Thuế, phí và lệ phí, Bộ Tài chính nhận định việc triển khai sẽ không ảnh hưởng tới thương mại điện tử bởi các cơ quan liên quan đã và đang hoàn thiện hệ thống, hỗ trợ doanh nghiệp:

"Triển khai quyết định này đảm bảo không ảnh hưởng đến thương mại điện tử vì hệ thống hải quan đã được thực hiện tự động, thứ hai là đảm bảo cạnh tranh công bằng giữa sản xuất kinh doanh hàng hoá trong nước và hàng hoá nhập khẩu đều phải thực hiện chính sách thuế giá trị gia tăng. Thứ 3 là phù hợp với xu hướng quốc tế, các nước trên thế giới đến nay đã bãi bỏ chính sách, quy định này. Thứ tư nữa là đảm bảo thực hiện công bằng và khuyến khích sản xuất kinh doanh, ổn định nguồn thu cho ngân sách".

Về việc đảm bảo thông quan nhanh chóng khi áp dụng quy định mới, Tổng cục Hải quan đã ban hành công văn hướng dẫn và tổ chức họp với các doanh nghiệp chuyển phát nhanh cùng chi cục hải quan địa phương để thống nhất phương thức thực hiện.

Nhân viên khai hải quan sẽ in bảng kê theo mẫu 02 theo Thông tư 191 và Thông tư 56 của Bộ Tài chính, giúp kiểm tra tổng lô hàng thay vì từng kiện riêng lẻ. Khi doanh nghiệp đã nộp hoặc bảo lãnh đủ thuế, hàng hóa sẽ được thông quan nhanh chóng.

Ông Đặng Sơn Tùng – Phó Cục trưởng Cục Thuế xuất nhập khẩu, Tổng cục Hải quan cho biết thêm: "Một trong những biện pháp chúng tôi áp dụng ngay là công tác quản lý thu, thực hiện chấp nhận biên lai điện tử thay biên lai giấy theo đúng nghị định 123. Đây cũng là bước triển khai kịp thời, mạnh dạn của ngành hải quan để các doanh nghiệp logictis có thể giảm rất nhiều thời gian, công sức trong việc đối chiếu số thu ngân sách".

Theo ước tính, nếu áp dụng thuế giá trị gia tăng 10% đối với hàng hóa nhập khẩu dưới 1 triệu đồng, ngân sách nhà nước có thể tăng khoảng 2.700 tỷ đồng. Chính sách này đồng bộ với xu hướng của nhiều quốc gia trên thế giới, tạo ra sự công bằng giữa hàng hóa trong nước và hàng nhập khẩu, đồng thời thúc đẩy sản xuất trong nước./.