Chàng trai hồi sinh dòng gốm Nam bộ xưa

Trong không khí tươi mới của những ngày đầu xuân, chúng tôi muốn mời quý vị một lần nữa nhấp một ngụm trà ấm, thưởng thức vị thơm ngọt của mứt tết và cùng lắng nghe câu chuyện về hành trình lập nghiệp của Anh Huỳnh Xuân Huỳnh- Founder của thương hiệu Nắng Ceramics, người đang nỗ lực hồi sinh một dòng gốm trứ danh của Nam bộ một thời.

Vườn Nhà Gốm, nơi lưu giữ hồn gốm Lái Thiêu

Máy sưởi gốm hay dầu: Chọn sao cho ấm, an toàn, tiết kiệm?

PV: Mối duyên nào đã đưa anh Huỳnh đến với nghề gốm Lái Thiêu và thương hiệu Nắng Ceramic ra đời như thế nào thưa Anh?

Anh Huỳnh Xuân Huỳnh: Ngày nhỏ, mẹ mình, bà mình dạy cho mình nấu rất nhiều những món ăn ngon, không chỉ ngon về hương vị mà còn ngon về phần nhìn. Tức là bà mình, mẹ mình có thói quen là trình bày món ăn đó trên những cái tô chén dĩa Lái Thiêu rất là đẹp.

Nhưng mà khi lớn lên, dần dần những sản phẩm Gốm Lái Thiêu đó được thay thế bằng những cái tô thủy tinh nè, rồi dĩa inox…. Lúc đó mình mới đặt một câu hỏi là những cái sản phẩm Gốm Lái Thiêu nó đi đâu? Tại sao ở những chợ quê ít bán dần sản phẩm đó và tới năm  mình học đại học, gần như là người ta không còn bán dòng sản phẩm đó nữa.

Qua tìm hiểu mới biết được là Gốm Lái Thiêu bắt nguồn từ Bình Dương cho nên mình quyết định đi xe buýt xuống Bình Dương để tìm những lò gốm, tìm mua những sản phẩm mà ngày trước gia đình mình dùng.

Khi đến Bình Dương thì mới phát hiện là mọi thứ nó không có như mình tưởng tượng. Không có một cái làng gốm mà có những lò gốm san sát nhau nữa. Cái dòng Gốm Lái Thiêu trứ danh của vùng đó được bán rất hạn chế và mình lân la tìm hiểu. Mình hỏi thăm những người chủ vựa thì được người ta giới thiệu đến khu vực còn một số lò gốm còn sót lại.

Khi mà xuống, mình thấy là những mẫu mã quá sơ sài. Nó không còn những mẫu đẹp ngày xưa nữa. Và mình mới có ý tưởng à hay là mình thử vẽ một bộ sản phẩm gốm để đem về sử dụng. Lúc đó mình có 500.000 đồng trong túi, mình cũng đặt 100 cái chén xong rồi mấy ngày sau mình xuống vẽ. Từ đó là có câu chuyện là mình bắt đầu đi làm gốm.

PV: Như anh Huỳnh có chia sẻ, thật ra trong đời sống thường nhật mình cũng sẽ có cơ hội để có thể tiếp cận được với rất nhiều những dòng gốm hoặc những sản phẩm hiện đại như ngày nay đang được ưa dùng. Vậy thì điều gì ở gốm Lái Thiêu đã tạo nên sức hút mạnh mẽ với anh Huỳnh như vậy?

Anh Huỳnh Xuân Huỳnh: Sản phẩm Gốm Lái Thiêu là dòng sản phẩm dân dụng cũng như là gia dụng. Tức là nó được phát triển sản phẩm dựa trên nhu cầu sử dụng thường ngày của người Nam Bộ, có những cái dĩa chuyên dùng để đựng thịt kho rệu nè, những cái tô chuyên sử dụng để đựng khổ qua nhồi thịt hay là những loại tô để ăn bún mắm, ăn canh chua. Rồi lại có những cái loại tô khác để ăn bún riêu. Rất nhiều những dòng sản phẩm mà họ thiết kế riêng cho nhu cầu sử dụng của người Nam Bộ.

Từ đó là mình thấy nó khá là hay và rất là phù hợp với lối sống thường nhật, công năng của nó cũng tốt. Mình thấy rất tiếc, tại sao một dòng gốm đẹp, có ý nghĩa về mặt sử dụng như vậy lại không được phổ biến mà đang bị dần mai một. 

Đối với mình, văn hóa là một dòng chảy và dòng chảy đó phải tiếp tục từ thế hệ này qua thế hệ khác. Và thời điểm đó, những năm 2016, 2017, trào lưu thứ nhất là bỏ phố về rừng, trào lưu thứ hai là khởi nghiệp. Mọi người loay hoay để tìm những con đường khởi nghiệp mới cho mình. Có người thì về quê, có người thì đi Đà Lạt. Nhưng mà mình nghĩ là có những công việc có sẵn, tại sao không có người tiếp nối mà chúng ta lại phải loay hoay đi tìm một con đường mới. Cho nên mình cứ theo mình tìm hiểu, mình nghiên cứu; càng làm càng hăng say, càng nghiên cứu, càng yêu thích. Từ đó thì mình gắn bó với nghề luôn.

PV: Tôi cảm nhận được là với sức sáng tạo của một người trẻ không chỉ đang góp phần hồi sinh những dòng gốm xưa mà anh còn thổi vào các sản phẩm của mình những cảm hứng hiện đại. Anh đã làm mới các sản phẩm của mình như thế nào?

Anh Huỳnh Xuân Huỳnh: Trải qua quá trình tìm hiểu về họa tiết xưa, được tiếp xúc với những nhà sưu tập cổ vật, mình được coi những sản phẩm Gốm Lái Thiêu xưa, mình thấy là những sản phẩm này quá đẹp, về cả tạo hình lẫn họa tiết trang trí. Từ đó mình mới nghĩ trong đầu là thay vì mình đưa những họa tiết ngoại lai, những họa tiết có sẵn hoặc là những họa tiết mình nghĩ ra mà nó quá xa lạ với dòng gốm thì mình hãy bắt đầu nghiên cứu và hồi phục lại những kỹ thuật cũ, những họa tiết truyền thống đó.

Và khi mình hồi phục được tốt rồi, bắt đầu mình phát triển những họa tiết mới dựa trên nền tảng ban đầu mà mình nghiên cứu, để khi mình đưa một sản phẩm Gốm Lái Thiêu mới mà mình làm ra thì người mà đã từng sử dụng qua Gốm Lái Thiêu, đã từng biết Gốm Lái Thiêu, người ta nhìn có thể nhận diện được ngay "À đây chính là Gốm Lái Thiêu, đây chính là gốm Việt Nam".

Mình còn đem những sản phẩm gốm, những vật liệu gốm của mình đến các trường đại học để cho các bạn sinh viên, các bạn có thể thấy được có những vật liệu truyền thống mà mình có thể ứng dụng được trong đồ án của mình. Từ đó, bản thân mình cũng được học hỏi từ các bạn rất nhiều về những nhìn mới hơn.

Mình có lập những kênh mạng xã hội như là TikTok hoặc là Facebook. Kênh TikTok của mình không đơn giản là để quảng bá việc bán hàng của Nắng Ceramics mà nó là một kênh để lan tỏa ý niệm về việc sử dụng sản phẩm gốm đẹp để cho người ta thấy được là sản phẩm tiêu dùng của người Việt Nam  không chỉ đơn giản là cầm cái chén ăn cơm mà trên đó nó có cả một câu chuyện và nó là cả một tinh thần, một triết lý sống của người Việt.

PV: Năm mới thời điểm người ta vẫn thường hay nghĩ tới những khởi đầu mới, kế hoạch mới, từ kinh nghiệm, từ đam mê của mình, anh muốn gửi gắm điều gì tới những bạn trẻ vẫn còn đang phân vân trên hành trình lập thân lập nghiệp của mình?

Anh Huỳnh Xuân Huỳnh: Ban đầu khi mà khởi nghiệp, mình chỉ nghĩ đơn giản thôi, không phải là  làm một chuyện gì đó lớn lao mà là bắt đầu từ những cái nhỏ. Lúc trẻ thì mình có một quan niệm đó là liều ăn nhiều. Tức là bây giờ mình còn trẻ mà, thì mình cứ mình cứ làm hết sức của mình đi. Rủi như mà  có biến cố xảy ra, có những cái mà không như mình mong muốn hoặc là mình không thành công thì bây giờ mình vẫn còn trẻ, cho dù mình có té một cái thì mình cũng dễ dàng đứng lên được.

Đừng có chần chừ, làm những cái khác, cho tới khi mà mình già rồi mới quay lại thực hiện ước mơ. Nhiều khi lúc đó nó đã quá muộn rồi. Chỉ đơn giản là mình làm điều mình thích thật là tốt thì tiền sẽ tự đến với mình, công việc nó sẽ tự đến với mình.

PV: Khi nói tới năm con ngựa thì mọi người sẽ nghĩ tới một hình ảnh là những chú ngựa khỏe khoắn phi thật là nhanh, bứt tốc đi về phía trước để đạt được những mục tiêu của mình.

Với anh Huỳnh thì sao? Mong ước của anh trong năm mới Bính Ngọ 2026 là gì và liệu rằng anh còn đang ấp ủ những kế hoạch gì cho quá trình gắn bó, hồi sinh và thổi hơi thở hiện đại cho dòng Gốm Lái Thiêu?

Anh Huỳnh Xuân Huỳnh: Trước năm mới Bính Ngọ, mình cũng nhiều hy vọng cho một năm mới được tốt đẹp hơn, hành trình bảo tồn và phát triển văn hóa của mình gặt hái được nhiều thành công hơn. Năm nay, mình có những kế hoạch về cộng đồng nhiều hơn. Ví dụ như là mình sẽ làm lại những sản phẩm gốm cho những đình chùa trong thành phố Hồ Chí Minh, rồi mình đầu tư những sản phẩm gốm cho những dự án cộng đồng liên quan về văn hóa.

Ngoài ra, mình còn nghiên cứu và phát triển thêm nhiều những dòng gốm khác của Việt Nam chứ không chỉ đơn thuần là Gốm Lái Thiêu. Mình sẽ tìm cách để hồi phục lại hoặc là làm mới nó, mình làm cho nó đẹp hơn và sẽ có những chỗ đứng mới hơn trong cái thị trường hiện đại.

PV: Cảm ơn Anh. Chúc cho anh Huỳnh sẽ sớm đạt được những mong ước, những mục tiêu của mình!