Hàng hải, đường thủy: Từ “giảm giấy phép” đến tăng sức hút đầu tư

Cải cách thủ tục hành chính đang trở thành một trong những giải pháp trọng tâm nhằm cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển. Riêng trong lĩnh vực hàng hải và đường thủy, sau khi hợp nhất hai cơ quan quản lý chuyên ngành, nhiều thủ tục đã được cắt giảm, đơn giản hóa và đẩy mạnh số hóa.

Theo thống kê của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, đã có 24 thủ tục hành chính được bãi bỏ, 80 thủ tục được sửa đổi, bổ sung; hơn 76% quy định liên quan hoạt động sản xuất kinh doanh được cắt giảm, giúp giảm trên 5.000 tỷ đồng chi phí tuân thủ và rút ngắn hơn 55% thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Hiện 107 trên 116 thủ tục đã được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Những thay đổi này đang tác động ra sao tới doanh nghiệp vận tải, cảng biển và logistics? Việc phân cấp mạnh hơn cho địa phương sẽ giúp môi trường đầu tư thông thoáng như thế nào? PV VOV Giao thông có cuộc trao đổi với bà Vũ Quỳnh Anh, Trưởng phòng Pháp chế, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam.

PV: Thưa bà, sau khi hợp nhất Cục Hàng hải Việt Nam và Cục Đường thủy nội địa Việt Nam, công tác cải cách thủ tục hành chính của Cục đã có những chuyển biến nổi bật như thế nào, đặc biệt là trong việc cắt giảm đơn giản hóa và số hóa thủ tục hành chính của ngành?

Bà Vũ Quỳnh Anh: Sau khi hợp nhất, Cục đã thực hiện rà soát 137 thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh và xây dựng phương án cắt giảm theo chỉ đạo của Chính phủ. Đến nay, Cục đã bãi bỏ 24 thủ tục và sửa đổi, bổ sung 80 thủ tục, tập trung vào việc giảm thời gian thực hiện, thành phần hồ sơ và tái sử dụng dữ liệu sẵn có.

Số lượng ngành, nghề đầu tư kinh doanh được phê duyệt cắt giảm 7/9 ngành nghề, hiện chỉ còn 2 ngành nghề kinh doanh. Số điều kiện kinh doanh được cắt giảm là 83/93 điều kiện.

Bà Vũ Quỳnh Anh, Trưởng phòng Pháp chế, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam

Thời gian giải quyết thủ tục cũng được cắt giảm 386/699 ngày (đạt 55%), vượt chỉ tiêu 50% của Chính phủ. Cắt giảm tổng chi phí tuân thủ trên 5.000/9.000 tỷ đồng, cắt giảm được 50,1%. Cục báo cáo đề xuất Bộ Tài chính giảm 20% phí, lệ phí cho tàu thuyền ra vào cảng biển, cảng thủy nội địa.

Ngoài ra, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đã đề xuất phương án cắt giảm thủ tục cho phương tiện thủy nội địa mang cấp VR-SI, VR-SII, VR-SIII vào, rời cảng biển, cảng thủy nội địa, bến thủy nội địa, khu neo đậu.

Về số hóa, Cục cung cấp 116 thủ tục trên hệ thống dịch vụ công tập trung và 13 thủ tục trên cổng thông tin một cửa quốc gia. Trong đó, có 107/116 thủ tục đạt dịch vụ công trực tuyến toàn trình và 13/13 thủ tục qua cổng một cửa quốc gia cũng đạt mức độ toàn trình.

PV: Thưa bà, một trong những nội dung được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là việc phân quyền, phân cấp thủ tục hành chính từ Trung ương về địa phương. Trong lĩnh vực hàng hải và đường thủy, việc này đã tạo ra những thay đổi gì cho doanh nghiệp và nhà đầu tư?

Bà Vũ Quỳnh Anh: Thực hiện chủ trương này, Cục đã rà soát sửa đổi 15 văn bản quy phạm pháp luật tương ứng với 24 nhiệm vụ quan trọng. Điển hình là việc chuyển thẩm quyền đăng ký, đăng ký lại phương tiện thủy nội địa và công bố hoạt động bến thủy nội địa về cho Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện.

Ảnh nh họa

Việc đẩy mạnh phân cấp giúp giảm đáng kể các khâu trung gian. Thay vì phải thực hiện tại cơ quan Trung ương và xin ý kiến nhiều cấp như trước, nay thẩm quyền được giao trực tiếp cho chính quyền địa phương, đảm bảo tính "gần dân, sát dân". Điều này giúp doanh nghiệp giảm chi phí đi lại và thời gian chờ đợi.

Đồng thời, các địa phương cũng chủ động, linh hoạt hơn trong quản lý nhờ nắm sát tình hình thực tế về vận tải và nhu cầu doanh nghiệp trên địa bàn, từ đó tạo lập môi trường đầu tư nh bạch và thuận lợi hơn.

PV: Theo đánh giá của Cục, việc cắt giảm hơn 76% quy định và giảm trên 50% chi phí, thời gian đã hỗ trợ cụ thể ra sao cho doanh nghiệp logistics và tác động thế nào đến môi trường đầu tư?

Bà Vũ Quỳnh Anh: Việc đơn giản hóa này giúp giảm đáng kể chi phí vận hành, lưu kho bãi, thời gian tàu chờ tại cảng và các chi phí phát sinh khác của doanh nghiệp vận tải, khai thác cảng và logistics. Nó còn thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản trị và hạn chế tình trạng chồng chéo trong quản lý nhà nước.

Về môi trường đầu tư, cải cách đã nâng cao tính nh bạch, khả năng dự đoán và tính ổn định của hệ thống pháp luật. Điều này củng cố niềm tin cho các nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài. Việc chuyển mạnh từ cơ chế "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin là bước đi phù hợp với yêu cầu hiện đại hóa quản lý nhà nước hiện nay.

Ảnh nh họa

PV: Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 24/NQ-CP ngày 29/4/2026 và Nghị quyết số 66.18/2026 với yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh phân quyền, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đang xây dựng lộ trình như thế nào, và thời gian tới sẽ tiếp tục rà soát, phân cấp hoặc cắt giảm những nhóm thủ tục hành chính nào để tạo thuận lợi hơn nữa cho người dân và doanh nghiệp?

Bà Vũ Quỳnh Anh: Tại Nghị quyết số 24/2026 của Chính phủ cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh có hiệu lực thi hành từ ngày 29/4/2026 đến trước ngày 01/03/2027 đã bãi bỏ 12 thủ tục,  sửa đổi bổ sung 27 thủ tục, cắt giảm 3/58 điều kiện kinh doanh và phân cấp thêm 3 thủ tục.

Tại nghị Nghị quyết số 66.18/2026 của Chính phủ cắt giảm, sửa đổi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 đến trước ngày 28/2/2027 quy định cắt giảm 07/9 ngành, nghề và 45 điều kiện của ngành nghề đầu tư có điều kiện.

Hiện nay, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đang thực hiện xây dựng Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (trên cơ sở hợp nhất Bộ luật Hàng hải Việt Nam và Luật Giao thông đường thủy nội địa) sẽ trình Quốc hội thông qua vào tháng 10/2026. Thời gian tới, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam sẽ tiếp tục rà soát tổng thể các TTHC, nhiệm vụ để nghiên cứu đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo hướng thuận lợi hơn, bảo đảm cải cách thực chất, trao quyền và kiến tạo phát triển.

PV: Vâng xin cảm ơn bà đã chia sẻ cùng VOVGT.