Ưu - Nhược điểm của xe Hybrid và thách thức tại Việt Nam

Xe “Hybrid” là gì?

Xe hybrid hay còn gọi là xe “lai”. Sở dĩ chúng có tên như vậy vì loại xe này sử dụng 2 công nghệ động cơ khác nhau. Một động cơ chạy xăng và một động cơ chạy điện. Ý tưởng ra đời của loại xe này là để tạo ra một chiếc xe thân thiện với môi trường với mức khí thải tốt hơn và lượng phát thải thấp hơn so với xe chạy xăng truyền thống.

Tuy nhiên có khá nhiều người nhầm lẫn xe hybrid với xe điện nhưng chúng rất khác nhau. Động cơ lai được hỗ trợ bởi động cơ điện nhưng nó vẫn chủ yếu là một chiếc xe chạy bằng xăng đốt trong.

Một chiếc BMW i8 sử dụng động cơ “lai”

Xe “lai” (hybrid) có ưu điểm gì?

Ưu điểm đầu tiên của xe hybrid là thân thiện với môi trường. Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ, một chiếc xe lai thường sử dụng ít hơn 30-60% nhiên liệu so với xe chạy xăng truyền thống. Ít xăng có nghĩa là làm giảm lượng khí CO2 và không khí sạch hơn.

Xe “lai” thân thiện hơn với môi trường

Ưu điểm thứ hai của xe hybrid là tiết kiệm nhiên liệu. Tiết kiệm nhiên liệu cũng đồng nghĩa với việc tiết kiệm khoản chi phí cho xăng dầu, đặc biệt đối với người thường xuyên sử dụng xe để đi làm hàng ngày.

Xe lai tiết kiệm nhiên liệu hơn so với xe chạy xăng truyền thống

Một số quốc gia phát triển có chính sách khuyến khích mọi người sử dụng xe lai. Các ưu đãi có thể bao gồm giảm phí đăng ký xe, giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và giảm thuế thu nhập.

Ưu điểm thứ tư là xe lai thường có một động cơ xăng nhỏ gọn hơn so với các loại xe chạy xăng thông thường vì chúng đã có động cơ điện hỗ trợ. Điều đó có nghĩa là phạm vi hoạt động của xe lai cũng lớn hơn xe chạy xăng truyền thống.

Phạm vi hoạt động của xe “lai” sẽ lớn hơn xe chạy xăng thông thường

Ưu điểm cuối cùng là khi bán lại những chiếc xe lai thường ít bị mất giá hơn vì mọi người dần nhận ra giá trị của chúng theo thời gian, một chiếc xe mới lại quá đắt. Khi đó, họ sẽ tìm mua những chiếc xe hybrid đã qua sử dụng.

Khi bán lại, những chiếc xe “lai” ít mất giá hơn

Vậy còn nhược điểm của những chiếc xe hybrid?

Nhược điểm thứ nhất của những chiếc xe hybrid là giá ban đầu thường cao. Mặc dù người lái có thể tiết kiệm xăng nhưng giá mua của một chiếc hybrid thường cao hơn một chiếc xe truyền thống, một phần do công nghệ của nó, những lợi ích về tiết kiệm nhiên liệu và được bán ra như một chiếc xe thân thiện với môi trường.

Giá mua ban đầu của xe hybrid thường cao

Nhược điểm thứ hai của xe hybrid là chi phí bảo dưỡng cao. Một phần vì động cơ của xe lai phức tạp hơn xe chạy xăng thông thường, một phần vì không phải ga-ra nào cũng có đủ trình độ và thiết bị để đảm nhận công việc này. Thường thì chủ xe sẽ phải mang chiếc xe hybrid của mình vào hãng để bảo dưỡng.

Xe hybrid có mức phí bảo dưỡng cao

Động cơ nhỏ gọn của xe Hybrid và trọng lượng nhẹ giúp tối đa hóa hiệu quả sử dụng nhiên liệu, nhưng sẽ sản sinh ra ít công suất hơn xe chạy xăng.

Xe hybrid thường có công suất thấp

Nhược điểm thứ tư là vấn đề an toàn. Trong trường hợp xảy ra tai nạn, pin lai lại có điện áp cao, làm cho người trong xe có tỷ lệ bị điện giật cao hơn. Những chiếc xe này khi chạy điện cũng rất êm, vì thế không phải lúc nào người đi bộ cũng nghe thấy tiếng động cơ của chúng.

Xe hybrid thường có ít hỗ trợ hơn trong hệ thống treo và thân xe, và sử dụng các thành phần nhẹ hơn, so với những chiếc xe chạy xăng thông thường. Nhiều người sẽ có cảm giác xe không “đầm” và hơi khó điều khiển.

Xe Hybrid có những dạng nào?

Hybrid nối tiếp: Đây là loại hybrid lâu đời nhất và đến nay không còn phổ biến. Hybrid nối tiếp sử dụng trên các đầu xe lửa thế kỷ trước. Đối với ôtô, động cơ điện là động lực duy nhất giúp quay bánh xe. Trong khi đó, động cơ đốt trong chỉ mang nhiệm vụ phát ra năng lượng để nạp điện cho bộ pin. Hiệu quả năng lượng chỉ tốt khi di chuyển tốc độ thấp, nhưng tốn kém ở tốc độ cao. Khả năng vận hành không nổi bật.

Hybrid song song: Đây là loại hybrid đơn giản và ít tốn kém nhất ở thời điểm hiện tại. Đối với hybrid song song, động cơ đốt trong là nguồn động lực chính dẫn động bánh xe, động cơ điện chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ khi tăng tốc. Khi không hoạt động, động cơ điện sẽ chuyển hóa cơ năng sinh ra ở trục bánh xe để nạp điện cho bộ pin. Khi bộ pin có nhiều năng lượng, động cơ điện vận hành độc lập trong thời gian ngắn, và ngừng chế độ nạp, nguồn năng lượng tái tạo duy nhất đến từ hệ thống phanh. Hybrid song song được đánh giá vận hành tốt, nhưng khía cạnh tiết kiệm năng lượng chỉ ở mức vừa phải.

Hybrid kết hợp: Như chính cách đặt tên, hybrid kết hợp sử dụng cả hybrid nối tiếp và hybrid song song nhằm tận dụng ưu điểm của 2 hệ thống. Hệ thống có bộ chia công suất, đảm trách nhiệm vụ thay đổi liên tục tỷ số truyền công suất động cơ đốt trong/động cơ điện tới bánh xe nhằm đưa ra phương án tiết kiệm nhất tại từng thời điểm. Xe có thể vận hành ở chế độ thuần điện và vẫn nạp năng lượng cho bộ pin.

Chi phí của hệ thống hybrid kết hợp tốn kém nhất, nhưng mang đến hiệu quả tốt nhất, vừa cho khả năng vận hành tốt, vừa tiết kiệm nhiên liệu. Đây là loại hệ thống đang sử dụng trên Toyota Prius.

Xe Hybrid tại Việt Nam?

Có thể nói, thị trường ô tô Việt Nam vẫn có sự tham gia của các dòng xe Hybrid, tuy nhiên số lượng vô cùng ít ỏi. Xe Hybrid tại Việt Nam cũng không nằm trong diện ưu đãi để có thể thu hút được khách hàng. Một vài cái tên như Lexus RX 450h, Lexus LS600h, Mercedes-Benz S400 Hybrid, Toyota Prius hay Toyota Camry phiên bản Hybrid nhập Mỹ... đã tham gia thị trường ô tô Việt từ nhiều năm trước nhưng đến giờ gần như đã lu mờ.

Tại Việt Nam, với mô hình giao thông hỗn hợp, các mẫu xe Hybrid đều có thể đảm đương được nhiệm vụ và giúp chủ nhân tiết kiệm một khoản tiền không nhỏ về nhiên liệu. Khi chạy tốc độ thấp, động cơ điện với công suất không cao, nhưng vẫn có thể thoải mái di chuyển, giảm tiêu hao nhiên liệu và khí thải. Tuy nhiên, chi phí bảo dưỡng động cơ điện và pin lại là điều khiến khách hàng Việt còn e ngại.

Ở Việt Nam, ô tô hybrid không nằm trong diện ưu đãi và chính sách ưu đãi dành còn chưa rõ ràng. Trái ngược với Việt Nam, các quốc gia trong khu vực đều khuyến khích người dân sử dụng xe ô tô hybrid thông qua những ưu đãi thuế dành cho các phương tiện thân thiện với môi trường.