Video AI nhân viên ngân hàng: Rủi ro pháp lý và an toàn

Nhưng đó lại là sản phẩm của trí tuệ nhân tạo (AI), đi kèm là những đường link quảng cáo, thậm chí mời gọi giao dịch tài chính. Sự chân thực đến mức khó phân biệt thật - giả đang đặt ra hàng loạt rủi ro pháp lý và nguy cơ mất an toàn cho người dùng mạng xã hội. 

Lướt video giải trí trên mạng xã hội hàng ngày, anh Nguyễn Bá Hoàng, ở phường Việt Hưng, Hà Nội, thường không bỏ sót những video nữ nhân viên ngân hàng có ngoại hình nổi bật được đông đảo người theo dõi: "Mỗi lần có video đó là tôi đều click vào xem cả. Thật sự tôi không phân biệt được đấy là AI, cho đến khi có người nhắc nhở. Tôi nghĩ người ta không dễ bị lừa đảo mấy cái video đấy đâu. Còn về vấn đề giải trí thì tôi nghĩ nó rất vui mắt. Chắc chắn người ta sẽ hào hứng, bởi vì nếu không hào hứng thì nó đã không phát tán tràn lan như thế được".

Khác với anh Hoàng, anh Lương Thành Trung, ở phường Bạch Mai, Hà Nội, chỉ biết đến trào lưu này khi được giới thiệu. Ngay lần đầu xem thử, anh không giấu được sự ngạc nhiên trước độ chân thực của các video AI. Và chính sự chân thật ấy, theo anh, là nguy cơ tiềm ẩn với cộng đồng: "Nhiều người click vào xem các link trên Facebook, như “gái xinh” chẳng hạn, thì rất dễ bị hack Facebook, hack tài khoản ngân hàng và các dữ liệu cá nhân, nên mọi người phải cẩn trọng. Theo tôi, nhà nước nên quản lý cái đó. Ví dụ, làm một video AI thì bắt buộc phải có chữ AI ở phía trên góc, hoặc Facebook cũng phải kiểm tra trước khi cho phép đăng lên. Phải làm sớm chứ bây giờ mạng cứ tràn ngập."

Dưới góc nhìn pháp lý, luật sư Nguyễn Thế Truyền, Giám đốc Công ty Luật hợp danh Thiên Thanh, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội cho rằng, việc sử dụng hình ảnh nhân viên ngân hàng trong các video AI không đơn thuần là nội dung giải trí. Nếu gắn với logo, thương hiệu hoặc mời gọi dịch vụ tài chính, thì những video này có thể xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gây nhầm lẫn về nguồn gốc dịch vụ và tiềm ẩn hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

Đặc biệt, trong lĩnh vực nhạy cảm như tài chính - ngân hàng, mọi sự nhầm lẫn đều có thể kéo theo rủi ro lớn: "Một điểm nữa là khi kêu gọi người làm thẻ hoặc các dịch vụ tài chính thường làm theo kiểu không gặp mặt. Điều này vi phạm quy định của ngân hàng và quan trọng hơn là sẽ bị lộ lọt dữ liệu cá nhân. Người dân không phân biệt đâu là thật, đâu là giả, đâu là của ngân hàng và đâu là của các đối tượng lừa đảo. Nó làm mất đi niềm tin số mà ngân hàng trong bao nhiêu năm qua đã tạo dựng."

Cũng theo luật sư Nguyễn Thế Truyền, cần xác định rõ trách nhiệm ba lớp trong kiểm soát nội dung AI. Người tạo nội dung phải tôn trọng dữ liệu cá nhân và quyền sở hữu trí tuệ. Các ngân hàng cần chủ động bảo vệ thương hiệu, giám sát và kịp thời xử lý vi phạm. Nền tảng mạng xã hội phải gắn nhãn nội dung AI, kiểm soát chặt lĩnh vực tài chính và thiết lập cơ chế xử lý nhanh nội dung giả mạo.

Đồng tình quan điểm này, ông Võ Đỗ Thắng, Giám đốc Trung tâm tư vấn an ninh mạng Athena cho rằng, trong bối cảnh AI đang phát triển như vũ bão với độ chân thực đã tiệm cận mức 100%, thì cơ quan quản lý cần sớm triển khai các giải pháp, còn người dùng mạng cần đặt ra một câu hỏi thường trực: liệu những gì mình đang xem có phải do AI tạo ra hay không?

"Tôi nghĩ vai trò của cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là các cơ quan về an ninh mạng, thông tin truyền thông là rất quan trọng. Những video nào xuất hiện dưới dạng AI mà đánh giá có khả năng lừa người dân thì cần phải có những cảnh báo sớm. Còn đối với người dân, chúng ta nên thực hiện những kế hoạch kiểm tra chéo.

Chúng ta có thể đặt ra những câu hỏi nhờ cộng đồng mạng, với mạng lưới hàng chục nghìn người thì sẽ rất dễ dàng phát hiện được video đó là video giả, hoặc video do AI tạo ra, và cho mình những lời khuyên hợp lý."

Không còn là câu chuyện giải trí vui mắt, những video AI đang chạm tới ranh giới pháp lý và niềm tin xã hội. Từ ngày 1/3/2026, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 chính thức có hiệu lực, lần đầu tiên đặt ra khung pháp lý toàn diện cho việc phát triển, cung cấp và sử dụng AI tại Việt Nam. Đáng chú ý, luật yêu cầu minh bạch nội dung do AI tạo ra, bao gồm việc gắn nhãn và kiểm soát các hành vi gây nhầm lẫn, thao túng nhận thức người dùng.

Khi ranh giới thật - giả ngày càng mờ đi, không chỉ người dùng cần tỉnh táo, mà cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nền tảng mạng xã hội cũng phải vào cuộc sớm, trước khi những cú click vô thức phải trả những cái giá không hề rẻ./.