Từ góa phụ nghèo đến nữ tài xế tiên phong

Bởi ở đất nước mà nghề lái xe đường dài gần như là thế giới của đàn ông, sự xuất hiện của Yogita Raghuvanshi, nữ tài xế xe tải đầu tiên của Ấn Độ, là điều chưa từng có.

Từ góa phụ đến nữ tài xế đường dài đầu tiên 

Trên con đường đèo ngoằn ngoèo phủ sương trắng đặc quánh ở bang Meghalaya, vùng Đông Bắc Ấn Độ, một chiếc xe tải nặng 19 tấn từ từ nhích qua từng khúc cua.

Trong cabin, Yogita Raghuvanshi siết chặt vô lăng, đôi mắt căng ra giữa màn sương dày đặc: “Không nhìn thấy gì cả… ngay cả đèn pha cũng chẳng thể xuyên nổi qua lớp sương mù,”

Khoảnh khắc ấy, nếu nhìn vào gương mặt góc cạnh, hơi có vẻ đanh lại của Yogita sau tay lái, người ta mới hiểu thế nào là thử thách thật sự của nghề lái xe đường dài, công việc vốn chỉ dành cho đàn ông ở Ấn Độ.

Giữa cung đường miền núi mịt mù sương trắng, Yogita vẫn giữ tay lái vững vàng, đôi mắt không rời con đường phía trước. Trong dáng ngồi kiên định và ánh nhìn tập trung ấy, có cả nghị lực và niềm tin của người phụ nữ dám bước vào một nghề vốn đầy hiểm nguy và định kiến.

Câu chuyện của Yogita bắt đầu từ một biến cố lớn. Một ngày, chồng cô, cũng là tài xế xe tải, qua đời trong một vụ tai nạn ở thành phố Bhopal. Trước đó, Yogita chưa từng nghĩ đến chuyện phải ra đường mưu sinh. Song cái chết của chồng buộc cô phải tự đứng lên, vừa lo cho các con, vừa giữ nghề mà anh để lại.

Ban đầu, cô thuê người lái những chiếc xe tải của gia đình, nhưng tiền kiếm được chẳng đáng là bao, không đủ nuôi con. Nhiều lần thất bại khiến Yogita nhận ra: chỉ khi tự mình cầm lái, cuộc sống mới có thể thay đổi. Năm 2000, cô thi lấy bằng lái hạng nặng và đỗ ngay lần đầu. Một năm sau, Ấn Độ chính thức có người phụ nữ đầu tiên điều khiển xe tải đường dài. Yogita nhớ lại: “Tôi đã lái xe qua rất nhiều bang, nhiều trạm kiểm soát, nhưng chưa bao giờ gặp một nữ tài xế nào khác,”

Trên những tuyến đường dài, mọi ánh nhìn dường như đều đổ dồn vào chiếc xe tải do một người phụ nữ cầm lái. Với Yogita, sự tò mò, ánh mắt dò xét, thậm chí giễu cợt, trở thành chuyện thường ngày. Nhưng cô chọn cách “xây một bức tường vô hình” quanh mình, để chặn tiếng ồn và tập trung vào con đường phía trước.

Những ngày đầu, Yogita kiếm được 2.000 rupee (khoảng 600.000 đồng) trong một tuần, số tiền gấp đôi thu nhập một tháng trước đó làm ở tiệm tóc. Từ đây, cô hiểu rằng chỉ tự mình làm việc mới có thể nuôi con và giữ được lòng tự trọng của một người phụ nữ: “Tôi nhận ra, nếu chăm chỉ, tôi có thể nuôi được con mình, không cần dựa dẫm ai cả,”

Thế nhưng, không phải chuyến đi nào cũng bình yên. Trong một lần lái xe đến thị trấn nhỏ Cherrapunji, vùng đất được xem là mưa nhiều nhất thế giới, Yogita suýt gặp tai họa. Cô kể, lúc đó trời đang sáng bỗng sương tràn xuống đặc quánh, tầm nhìn chỉ còn vài mét. Trong khoảnh khắc, ba người đàn ông xuất hiện bên đường, ra hiệu dừng xe.

Tưởng họ cần giúp đỡ, Yogita giảm tốc. Nhưng ngay khi xe vừa dừng, một trong ba người bất ngờ rút dao lao tới, yêu cầu đưa tiền. Yogita chưa kịp phản ứng thì lưỡi dao vung lên, cứa vào tay, rồi trượt qua cổ, lúc đó cô biết mình phải thoát thân: “Tôi chạy ra giữa đường, dang tay chặn xe. Một chiếc xe dừng lại, và ba tên kia bỏ trốn. Tôi dùng một tay bịt vết thương, tay kia lái tiếp cho đến khi tới trạm xăng ở Cherrapunji,”

Yogita kể, giọng điềm tĩnh như thể đó là chuyện nhỏ. Cô bảo, từ ngày bước vào nghề, gần như không còn biết sợ là gì. Những rủi ro như tai nạn, đèo dốc hiểm trở hay kẻ xấu trên đường đều trở thành một phần quen thuộc của công việc.

Với cô, nỗi sợ không giúp ích được gì, chỉ có sự tập trung và bình tĩnh mới đưa người lái xe vượt qua mọi cung đường nguy hiểm.Bên cạnh đó, cuộc sống của tài xế xe tải vốn cô độc, đặc biệt với phụ nữ. Trên mỗi chuyến đi hàng nghìn cây số, Yogita vừa là lái xe, vừa là thợ sửa, cũng như người bảo vệ của chính mình. Mỗi lần dừng nghỉ, cô chọn chỗ có người qua lại, thường là trạm xăng có nhà vệ sinh.

Khi người phụ nữ tự cầm lái cuộc đời mình

Những chuyến hàng nặng 15–20 tấn từ vùng núi Đông Bắc về Varanasi cho thu nhập khoảng 40.000 rupee, trừ chi phí còn lãi khoảng 10.000 rupee (3 triệu đồng). Con số không lớn, nhưng là thành quả từ đôi bàn tay và nghị lực của một người phụ nữ dám thách thức cả định kiến xã hội.

Hai thập kỷ sau ngày cầm lái đầu tiên, Yogita Raghuvanshi giờ đây đã sở hữu cả đội xe của riêng mình. Dù có thể ngồi ở nhà điều hành, cô vẫn chọn tự lái. Với Yogita, được chạy xe trên những cung đường xuyên Ấn mới là cảm giác tự do thật sự. Hình ảnh người phụ nữ nhỏ bé trong cabin chiếc xe tải 10 bánh đã trở thành biểu tượng cho nghị lực và lòng dũng cảm của những người dám vượt qua giới hạn.

Không chỉ là tấm gương về ý chí, Yogita còn góp tiếng nói mạnh mẽ vì quyền lợi của giới tài xế. Tại một hội nghị mới đây của Hiệp hội Vận tải Ấn Độ, cô thẳng thắn lên án nạn tham nhũng trên đường, nói về những cảnh sát giao thông khu vực “vẫn đứng ven đường chỉ để làm tiền tài xế”. Câu nói khiến cả hội trường bùng nổ tiếng vỗ tay.

Từ một góa phụ nghèo, Yogita trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm và bình đẳng giới. Giờ đây, nhiều phụ nữ trẻ ở Ấn Độ học lái xe tải, coi cô là tấm gương để noi theo. Trên những cung đường dài hun hút, chiếc xe tải của Yogita vẫn bền bỉ lăn bánh, mang theo nghị lực, khát vọng và tinh thần tự do của người phụ nữ dám cầm lái cuộc đời mình.

Câu chuyện của Yogita Raghuvanshi khiến chúng ta liên tưởng đến những người phụ nữ Việt Nam cũng đang miệt mài bám đường, vượt qua giới hạn tưởng chừng chỉ dành cho nam giới. Ở Việt Nam, hình ảnh nữ tài xế xe tải, taxi hay nữ shipper dần trở nên quen thuộc hơn, nhưng phía sau tay lái vẫn là thử thách không nhỏ: hành trình dài, thời tiết khắc nghiệt, và đôi khi là ánh nhìn nghi ngại của người xung quanh.

Tuy nhiên, họ vẫn chọn lao động bằng chính đôi tay mình để giữ trọn lòng tự trọng và tình yêu với cuộc sống. Giữa những chuyến xe xuyên đêm từ Bắc vào Nam, đôi khi ta vẫn bắt gặp nụ cười của những người phụ nữ mang trong mình nghị lực phi thường. Họ đang âm thầm chứng minh rằng sức mạnh không nằm ở giới tính, mà ở ý chí và trái tim. Chính những người phụ nữ cầm lái hôm nay đã tạo nên hình ảnh đẹp của phụ nữ Việt Nam, giản dị, kiên cường và bền bỉ giữa cuộc sống đời thường.