Tầm quan trọng của khoảng cách an toàn trên cao tốc

Điều này được các cơ quan truyền thông, ban quản lý cao tốc cũng như các trường đào tạo lái xe đề cập thường xuyên, rõ ràng, cụ thể, tuy nhiên thực tế vẫn có rất nhiều trường hợp người tham giao giao thông trên cao tốc chưa tuân thủ đúng, ảnh hưởng đến cộng đồng tham gia giao thông chung tuyến. 

Tài xế bức xúc khi phương tiện không giữ đúng khoảng cách

Di chuyển trên cao tốc, mất một khoảng phí cầu đường nhất định, mục  tiêu cuối của người tham giao giao thông là nhanh và tiện, nhưng không ít lần cao tốc đã trở thành thấp tốc bởi những vụ va chạm xuất phát từ nguyên nhân các phương tiện không giữ đúng khoảng cách an toàn.

Anh Mười, một bác tài hơn 15 năm cầm lái, di chuyển trên nhiều cung đường với nhiều phương tiện lớn nhỏ khác nhau bức xúc: "Đi mấy tuyến cao tốc ban đêm mấy anh xe lớn đu sát xe mình, bóp kèn đá đèn liên tục, mình đâu thể nào mà nhường cho họ được, ví dụ như tuyến cao tốc Trung Lương – Mỹ Thuận quá hẹp, xung quanh mình đều có xe, làm sao mình nhường được.

Ý thức người tham giao giao thông quá kém, chạy đua với thời gian làm gì, mình nên cân đối thời gian để mình đi. Khi mình muốn sang làn họ kè kè lên, mình khựng lại cho họ lên, họ lại không lên".

Di chuyển trên cao tốc đồng nghĩa đường tham gia giao thông phải sẵn sàng xử lý những tình huống bất ngờ, do vậy tài xế cần quán triệt thật rõ về tư tưởng đảm bảo khoảng cách an toàn.

Anh Mười đưa ra quan điểm cá nhân về cách mình lưu thông trên cao tốc: "Mặc dù cao tốc cho tốc độ tối đa là 120, thì tùy điều kiện của mình mình có thể chạy vận tốc thấp hơn một chút. Hoặc xe phía trước chạy chậm thật chậm thì mình cũng giữa khoảng cách khoảng 30 40 mét để khi cần sang làn cũng dễ".

Gắn bó với công việc lái xe hơn 10 năm, anh Đông thường xuyên có lộ trình qua các tuyến cao tốc, cũng như anh Mười, anh Đông dành phần nhiều e dè với những phương tiện xe khách và xe hạng nặng.

Anh Đông chia sẻ về các trường hợp không đảm bảo khoảng cách an toàn trên cao tốc: "Do người ta vượt, không biết cách vượt, nhìn trước, nhìn sau, xem xe đằng sau có sát mình chưa, nếu sát quá thì không nên xi nhan để vượt. Anh thấy nhiều xe vẫn cứ vượt mặc xe sau bóp còi liên tục, rất nguy hiểm."

Ở góc độ của người tham gia giao thông, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hiếu – Giảng viên Trường đại học Việt Đức cho rằng có 2 nguyên nhân chính dẫn đến việc người tham giao giao thông trên cao tốc không giữ đúng khoảng cách an toàn, đó là sự chủ quan và việc thiếu kinh nghiệm.

Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hiếu chia sẻ: "Người thiếu kinh nghiệm người ta chưa quen với việc lái xe tốc độ cao, chưa nhận định được mức độ rủi ro. Thứ hai người có kinh nghiệm nhưng người ta quá tự tin người ta coi thường việc giữ khoảng cách an toàn. Hiện nay xe tốt hơn người ta tự tin hơn, dẫn đến xao nhãng, cộng thêm có rất nhiều thiết bị công nghệ trên xe khiến người ta xao nhãng".

Việc di chuyển trên cao tốc đòi hỏi người tham gia giao thông tập trung cao độ, kỹ năng tốt, ý thức cao, tuy nhiên theo tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hiếu, có nhiều trường hợp người lái xe bị dồn vào thế lực bất tòng tâm: "Có những người muốn giữ khoảng cách rất khó, vì người khác đi chèn. Việc đi chèn cũng có nhiều nguyên nhân, cũng có thể do đường ùn tắc, xe phải chạy chậm lại, lúc này nhiều phương tiện len lỏi muốn vượt lên, người muốn giữ khoảng cách an toàn cũng khó kéo theo tâm trạng bức xúc, vô tình dẫn đến việc không giữ khoảng cách an toàn ngoài ý muốn".

Kinh nghiệm nào để giữ khoảng cách khi lái xe trên cao tốc?

Theo quy hoạch mạng lưới cao tốc Việt Nam, năm 2025, tuyến cao tốc Bắc Nam phía Đông dài 2.063 km sẽ hoàn thành; sau năm 2030 tuyến Bắc Nam phía Tây dài 1.205 km được xây dựng, nâng tổng số lên 8.400 km cao tốc trên cả nước. Tới đây, chắc chắn việc lưu thông trên cao tốc sẽ ngày càng phổ biến, đòi hỏi người tham giao giao thông phải hoàn thiện hơn về năng lực cầm lái. 

Anh Mười, một bác tài gần 2 thập kỷ kinh nghiệm cầm lái chia sẻ:

"Xe nhỏ chạy sau xe lớn thì đừng chạy vào điểm mù của xe. Khi xảy ra sự cố thì mình xử lý không kịp, xe lớn cũng không thấy mình."

Từ kinh nghiệm cũng như sự quan sát của bản thân khi tham giao giao thông trên cao tốc, tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hiếu - Giảng viên Trường đại học Việt Đức cho rằng:

"Theo anh quy tắc 3 giây không còn đúng nữa, lạc hậu quá, giờ phương tiện tốt hơn rất nhiều, khoảng cách với xe trước 1,2 giây đã vào vùng xanh, nhưng đấy là mình phải tập trung."

Khi kì nghỉ lễ 30/4 – 1/5 cận kề, Tiến sĩ Phan Lê Bình – Chuyên gia giao thông chia sẻ thêm thông tin về việc giữ khoảng cách an toàn khi di chuyển trên những đoạn cao tốc đông xe:

"Đông xe thì tốc độ chậm, chậm thì quãng đường cần thiết cho xe dừng sẽ ngắn lại, đông xe thì các xe sẽ giãn cách ngắn hơn, nhưng dù thế nào cũng phải ý thức với tốc độ của mình, xe quá đông, tốc độ 30km/h, khoảng cách với xe trước 30m – 35m là đủ."

Thông tư 38 năm 2024, có hiệu lực từ ngày 1/1 năm 2025, quy định cụ thể về khoảng cách an toàn và tốc độ tối thiểu trên cao tốc. Theo đó, người lái xe khi tham gia giao thông phải giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước theo quy định mới tại Thông tư 38, cụ thể:

Trong điều kiện mặt đường khô ráo và tầm nhìn đảm bảo, khoảng cách an toàn được quy định theo tốc độ như sau: 35m (tốc độ 60 km/h), 55m (60-80 km/h), 70m (80-100 km/h), và 100m (100-120 km/h). Đối với điều kiện thời tiết xấu, khoảng cách cần điều chỉnh phù hợp để đảm bảo an toàn, không nhỏ hơn trị số tối thiểu ghi trên biển báo hoặc quy định pháp luật.

Theo quy định, nếu vi phạm quy định về khoảng cách an toàn, người tham giao giao thông sẽ bị phạt từ 4 triệu đến 22 triệu đồng kèm trừ 2 điểm GPLX.

Quy định rõ ràng, mức phạt cụ thể, bằng chứng thực tế về sự nguy hiểm do không giữ khoảng cách an toàn khi lưu thông trên cao tốc cũng đã có. Hy vọng người tham giao giao thông sẽ chủ động vá ý thức hơn với hành trình di chuyển của mình.