Phạm nhân được gọi video, nhận tiền gửi qua QR: Minh bạch và nhân văn

Để giúp quý vị hiểu rõ hơn về những tác động của đề xuất này đối với công tác quản lý giam giữ cũng như ý nghĩa tâm lý đối với người chấp hành án, VOV Giao thông có cuộc trao đổi với Luật sư Phạm Thành Tài, Giám đốc Công ty Luật Phạm Danh, Đoàn Luật sư Tp.Hà Nội.

PV: Luật sư đánh giá thế nào về đề xuất áp dụng công nghệ, cho phạm nhân gọi video với người thân, nhận quà tiền do người thân gửi qua ngân hàng, đặc biệt là tác động đến công tác tâm lý, giáo dục phạm nhân?

Luật sư Phạm Thành Tài: Theo tôi, đề xuất của Bộ Công an về việc cho phép phạm nhân gọi video và nhận tiền qua ngân hàng là một hướng đi rất tích cực. Đề xuất này thể hiện sự cập nhật chính sách pháp luật trong lĩnh vực thi hành án hình sự, đồng thời hoàn toàn phù hợp với xu hướng ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong công tác quản lý trại giam hiện nay. Nó cũng góp phần bảo đảm tốt hơn quyền liên lạc chính đáng giữa phạm nhân và gia đình.

Theo dự thảo, phạm nhân có thể được gọi video với người thân tối đa mỗi tháng một lần, với thời lượng không quá 10 phút, qua hệ thống kỹ thuật do cơ quan quản lý kiểm soát. So với việc chỉ được gọi điện thoại trước đây, việc được trực tiếp nhìn thấy và trò chuyện với người thân qua video sẽ giúp phạm nhân cảm nhận rõ hơn sự quan tâm từ gia đình.

Trong bối cảnh văn hóa Việt Nam rất coi trọng tình cảm gia đình, sợi dây liên lạc này sẽ tạo ra động lực tinh thần rất tích cực. Từ đó, giúp phạm nhân ổn định tâm lý và có ý thức cải tạo tốt hơn để sớm tái hòa nhập cộng đồng.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề xuất các cơ sở giam giữ mở tài khoản ngân hàng và niêm yết mã QR để thân nhân có thể chuyển tiền cho phạm nhân. Thay vì phải nộp tiền mặt trực tiếp, quy định này giúp công tác quản lý tài chính trong trại giam được minh bạch và thuận tiện hơn. Việc này sẽ hạn chế những rủi ro như thất lạc tiền mặt, tiêu cực hoặc sai sót. Đồng thời, nó tạo điều kiện rất thuận lợi cho người nhà, đặc biệt là những người ở xa, trong việc gửi tiền hỗ trợ phạm nhân.

Nhìn chung, cả hai đề xuất này đều tạo ra tác động tích cực, duy trì sự gắn kết gia đình cả về mặt vật chất lẫn tinh thần, giúp phạm nhân tăng cường trách nhiệm với người thân và nâng cao hiệu quả công tác giáo dục cải tạo.

PV: Thực tế thời gian qua, quy mô phạm nhân tăng cao, cơ sở vật chất các trại giam xuống cấp. Cùng với đó là thực trạng một số đối tượng giả mạo giấy tờ vào gặp phạm nhân, gửi đồ không đúng quy định gây mất an ninh, an toàn tại cơ sở giam giữ. Theo luật sư, việc áp dụng công nghệ vào sẽ góp phần giải quyết các vấn đề này ra sao?

Luật sư Phạm Thành Tài: Việc áp dụng công nghệ vào quản lý trại giam sẽ góp phần giải quyết trực tiếp những khó khăn hiện tại. Trước đây, nhiều thủ tục thủ công như tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra giấy tờ, ghi chép sổ sách hay quản lý đồ lưu ký vừa tốn nhân lực vừa dễ phát sinh sai sót. Nếu thông tin không được đối chiếu chặt chẽ, các quy trình thủ công này rất dễ bị lợi dụng hoặc nảy sinh tiêu cực.

Việc chuyển đổi sang quản lý bằng công nghệ và dữ liệu điện tử sẽ giúp chuẩn hóa quy trình lưu trữ và đối chiếu thông tin. Điều này giúp xác định rõ ràng thông tin của những người liên quan, đồng thời kiểm soát các giao dịch và hoạt động một cách minh bạch. Nhờ đó, cơ quan quản lý sẽ hạn chế được tình trạng sử dụng giấy tờ giả, lợi dụng thủ tục cũng như các vi phạm khác tại cơ sở giam giữ.

Ngoài ra, việc số hóa các quy trình quản lý sẽ giúp giảm bớt khối lượng công việc thủ công cho cán bộ trại giam, nhất là trong bối cảnh số lượng phạm nhân ngày càng tăng và cơ sở vật chất đang chịu nhiều áp lực. Quản lý bằng hệ thống công nghệ và dữ liệu tập trung còn giúp việc theo dõi, giám sát và thống kê trở nên dễ dàng hơn, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo an ninh, an toàn tốt hơn tại các trại giam.

Tóm lại, công nghệ ở đây không chỉ đóng vai trò hỗ trợ kỹ thuật mà còn là công cụ đắc lực để chuẩn hóa công tác quản lý, tăng cường sự minh bạch và giảm thiểu các rủi ro trong công tác thi hành án hình sự.

PV: Xin cảm ơn Luật sư.