Những tờ giấy “bẩn” trong lòng đô thị

Mới đây, thành phố đã phát động cao điểm bóc gỡ, truy xét các đầu mối phía sau vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài một chiến dịch dọn dẹp, hướng đến xử lý tận gốc, không để tái diễn. 

Ở một đô thị đông đúc như TP Hồ Chí Minh, không khó để bắt gặp những cột điện, bức tường hay trạm chờ xe buýt bị phủ kín bởi những mẩu giấy quảng cáo nhỏ. Chúng xuất hiện lặng lẽ, chồng lớp qua ngày, như một thứ “rác thị giác” quen thuộc đến mức nhiều người đã vô thức bỏ qua. Nhưng chính sự quen thuộc đó lại che giấu một thực tế đáng lo ngại: phía sau những mảnh giấy tưởng như vô hại là cả một mạng lưới tín dụng đen, lừa đảo và các hành vi vi phạm pháp luật đang len lỏi trong đời sống đô thị.

Không phải ngẫu nhiên mà nội dung các quảng cáo này gần như giống nhau như: vay tiền nhanh, không cần thế chấp, giải ngân trong vài giờ. Đó là những lời hứa đánh trúng vào nhu cầu cấp bách của một bộ phận người dân. Nhưng đổi lại, không ít người đã phải trả giá bằng lãi suất cắt cổ, bị đòi nợ rất gắt gao, thậm chí bị khủng bố tinh thần. Những số điện thoại in trên các mẩu giấy nhỏ vì thế không chỉ là thông tin liên hệ, mà là “đầu mối” dẫn vào các đường dây hoạt động phi pháp.

Chính từ thực tế đó, đầu tháng 5 vừa qua, Công an TP Hồ Chí Minh đã phối hợp các địa phương phát động đợt cao điểm 45 ngày bóc gỡ, xóa quảng cáo sai quy định trên toàn địa bàn. Điểm đáng chú ý là chiến dịch lần này không dừng ở việc làm sạch bề mặt đô thị, mà hướng đến mục tiêu sâu hơn đó là truy lần các đầu mối đứng sau những tờ rao vặt.

Cách làm đã có sự thay đổi rõ rệt. Mỗi mẩu quảng cáo bị bóc xuống không còn đơn thuần là rác thải, mà trở thành dữ liệu phục vụ điều tra. Các số điện thoại được thu thập, phân tích để nhận diện đường dây tín dụng đen, từ đó có biện pháp xử lý tận gốc. Đây là bước chuyển từ “dọn dẹp” sang “trấn áp”, từ xử lý phần ngọn sang tấn công vào phần gốc của vấn đề.

Thực tế cho thấy, nếu chỉ bóc xóa đơn thuần, quảng cáo bẩn sẽ nhanh chóng quay trở lại. Chi phí dán lại quá rẻ, trong khi lợi nhuận từ tín dụng đen lại rất lớn. Vì vậy, muốn chấm dứt tình trạng này, không thể chỉ dừng ở việc xử lý người đi dán thuê, mà cần nhắm đến các đối tượng tổ chức, điều hành phía sau. Khi các “đầu nậu” bị triệt phá, nguồn phát tán quảng cáo mới thực sự bị cắt đứt.

Tuy nhiên, để chiến dịch đạt hiệu quả cao, vai trò của cộng đồng là yếu tố không thể thiếu. Khi người dân không tiếp tay, không gọi vào các số điện thoại quảng cáo, không cho dán trước nhà, sẵn sàng phản ánh vi phạm, có thế thì những mẩu rao vặt sẽ mất dần “đất sống”. Song song đó, cũng cần mở rộng các kênh tín dụng hợp pháp, giúp người dân có lựa chọn an toàn thay vì tìm đến các nguồn vay không chính thức.

Chiến dịch 45 ngày có thể tạo ra một diện mạo mới cho phố phường, nhưng điều quan trọng hơn là tạo ra một nhận thức mới. Bởi một thành phố văn minh không chỉ sạch ở những bức tường, mà còn phải an toàn trong từng giao dịch, từng lựa chọn của người dân. Khi những tờ quảng cáo bẩn biến mất, nếu đồng thời những đường dây tín dụng đen cũng bị đẩy lùi, đó mới là thành công thực sự của chiến dịch này.