Những điểm sáng 9 tháng đầu năm: Chính sách tiền tệ linh hoạt, thúc đẩy tiêu dùng

Trong 9 tháng đầu năm, Quốc hội đã xem xét và thông qua số lượng Luật và Nghị quyết nhiều nhất từ trước đến nay (38 Luật, 25 Nghị quyết)...v.v. Đồng thời, Chính phủ đã thực hiện nhiều giải pháp, tập trung thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phấn đấu đạt 8,3-8,5% năm 2025.

Trong đó, việc điều hành chính sách tiền tệ chủ động của chính phủ được cái chuyên gia coi như là yếu tố tác động tích cực đến sự phát triển chung của toàn bộ nền kinh tế:

Tín dụng tăng tốc nhờ lãi suất thấp, thuế giảm

Mặt bằng lãi suất ổn định, room tín dụng được nới lỏng theo xu hướng linh hoạt cũng như sức hấp thụ vốn của nền kinh tế được cải thiện đáng kể với những dự báo lạc quan về khả năng tỷ lệ tăng trưởng tín dụng đến cuối năm hoàn toàn có thể đạt mức 20% - tức là cao hơn so với mục tiêu 16% đề ra. Lý do tỷ lệ tăng trưởng tín dụng tăng cao, theo các nhà phân tích, chủ yếu nhờ vào chính sách duy trì lãi suất thấp, kích thích doanh nghiệp tiếp cận nguồn tiền rẻ trong bối cảnh dòng tiền đổ vào các khoản tiết kiệm ngày càng nhiều kể từ cuối năm 2024.

Việc Ngân hàng Nhà nước duy trì lãi suất huy động cũng như cho vay ở mức thấp trái ngược với xu thế diễn ra ở khắp nơi trên thế giới, được xem như là quyết sách mang tính quyết định. Điều này giúp cho dòng vốn lan tỏa khắp nền kinh tế, như mạch máu tuần hoàn ổn định khắp cơ thế thay vì đông cứng trong các tài khoản tiết kiệm, nhưng lại không làm tăng tỷ lệ lạm phát – nỗi lo của hầu hết các quốc gia trên thế giới hiện nay. Theo đó, người dân được hưởng lợi từ chủ trương, chính sách miễn giảm thuế, khi mà nhà sản xuất hạ giá bán hàng hóa bằng cách tiết giảm chi phí đầu vào.

Bà Nguyễn Thị Cúc – Chủ tịch Hội tư vấn thuế Việt Nam, cho biết: “Thuế giá trị gia tăng hiện nay là sắc thuế chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng số thu ngân sách nhà nước cho nên việc giảm từ 10% xuống 8% cũng để tích lũy được một số tiền lên đến 50 nghìn tỷ đồng cho người dân nhưng số tiền không phải để lại đấy mà lại tái đầu tư vào sản xuất kinh doanh, đối với đầu vào nguyên vật liệu hoặc mua thêm hàng hóa tiêu dùng”…

Từ đầu năm 2025, mục tiêu tăng trưởng tín dụng là 16%, trong trường hợp dư nợ tín dụng vượt mức này, việc hoàn thành kế hoạch tăng trưởng GDP bình quân hơn 8% hoàn toàn có thể thực hiện được nhờ vào chính sách tiền tệ linh hoạt, phối hợp cùng với chính sách tài khóa khéo léo của chính phủ. Ví dụ như việc miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, với tổng giá trị giãn hoãn, giảm thuế, phí năm 2025 danh nghĩa ước đạt hơn 200.000 tỷ đồng, giá trị thực khoảng 80.000 tỷ đồng, đặc biệt là thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân.

Việc làm này gián tiếp thúc đẩy chi tiêu tiêu dùng trong đó, tổng mức bán lẻ hàng hóa theo giá hiện hành tăng 9,3% so với cùng kỳ năm trước, xấp xỉ mục tiêu 12% đề ra từ đầu năm nay. Kết quả này có được chủ yếu nhờ chính sách giảm thuế giá trị gia tăng áp dụng đối với các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, giúp cho giá cả hàng hóa ổn định ở mức hợp lý, thúc đẩy chi tiêu cá nhân, nhất là dịp mua sắm cuối năm.

“Trong bối cảnh kinh tế khó khăn thì việc nhà nước giảm thuế cho người dân thì rất có ích vì thấy là hàng ngày cũng giảm được vài chục đối với người dân rất là tốt”…

“Giảm thì càng tốt tức là ít nhiều cũng mang lại ưu đãi hơn thì mình dùng tiền đó mua thêm đồ gì đấy”…

Chính sách tiền tệ ‘đi trên dây’ giữa lạm phát và tỷ giá

Quay trở lại với công tác điều hành chính sách tiền tệ của chúng ta kể từ đầu năm, điều đáng ghi nhận tiếp theo là điều hành theo hướng cân bằng giữa lãi suất và tỷ giá. Câu chuyện diễn ra với thị trường tài chính Việt Nam trong 9 tháng vừa qua không khác gì một diễn viên xiếc chơi trò đi trên dây.

Hiểu một cách đơn giản sự việc thì duy trì lãi suất ở mức thấp, về mặt tiêu cực, dẫn đến người dân chi tiêu nhiều hơn thay vì tích lũy vào các tài khoản tiết kiệm. Về lý thuyết, lạm phát cũng vì thế mà tăng lên tuy nhiên, theo Tổng Cục thống kê, trong 9 tháng qua tỷ lệ lạm phát chỉ vào khoảng 3,27%. Trong khi, cũng có thời điểm chúng ta chịu áp lực tỷ giá rất lớn khi đồng ĐÔ LA MỸ suy yếu. Vì việc cân bằng giữa lãi suất với tỷ giá mà vẫn không làm cho của đồng nội tệ mất giá nhanh chóng đồng thời duy trì lãi suất thấp là rất khó.

Cái khó, thứ nhất là vì lãi suất thấp nhưng tỷ lệ lạm phát không cao, cái khó thứ hai là tỷ giá tăng nhưng ở mức chấp nhận được trong khi dòng tiền đầu tư vào Việt Nam lại tăng mạnh. Chia sẻ về điều này,

Ông Nguyễn Minh Cường, chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cho biết: "Chính sách tiền tệ được duy trì độ mở nhất định để bảo đảm cho tăng trưởng và phục hồi tăng trưởng nhưng mặt khác chính sách tiền tệ cũng phải hết sức là để ý đến lạm phát. Nhìn chung mức độ siết chặt chính sách tiền tệ nhẹ hơn nhiều so với các nước phát triển. Bởi vì nền tảng của các quốc gia Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, là tương đối ổn định vững chắc”…

Từ này đến cuối năm, Ngân hàng Nhà nước cũng sẽ theo dõi sát tình hình kinh tế để điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường, lạm phát và mục tiêu chính sách tiền tệ, tiếp tục yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí, tăng cường chuyển đổi số, từ đó tạo điều kiện hạ thêm lãi suất cho vay.

Cùng với đó, cơ quan này sẽ theo dõi chặt chẽ diễn biến thị trường trong và ngoài nước, điều hành tỷ giá linh hoạt, phối hợp với các công cụ chính sách tiền tệ để can thiệp kịp thời, ổn định thị trường ngoại tệ, thúc đẩy tiêu dùng trong nước, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.