Nhịp thở bên hành lang bệnh viện

Hành lang bệnh viện - nơi chứng kiến biết bao nỗi âu lo và những giọt nước mắt, cũng có thể là nơi gieo những tia hy vọng ấm áp. Tại Khoa Ung bướu Phụ khoa, Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM) mỗi sáng thứ Ba và thứ Năm hàng tuần, có một lớp học yoga đặc biệt. Ở đó, những người phụ nữ kiên cường đã cùng nhau vượt qua cơn đau bệnh tật bằng một tinh thần lạc quan...

(*Tên của các nhân vật trong chương trình đã được thay đổi)

Những ngày cuối năm.

Thời tiết Sài Gòn se lạnh, lạnh hơn cả dịp Giáng Sinh.

Chút tia nắng ở cuối dãy hành lang bệnh viện, rọi vào từng chiếc giường, nơi các bệnh nhân ung thư đang điều trị.

LỚP YOGA NƠI HÀNH LANG BỆNH VIỆN

Sự vội vàng như ngưng đọng lại. Không phải là tiếng còi xe cấp cứu. Cũng không phải là tiếng bước chân hối hả.

Mà là tiếng của hơi thở, đều đặn, sâu tận bên trong...

Chưa đến 5h30p, bà Nhung, 69 tuổi đã chậm rãi trải chiếc thảm ra vị trí ngồi quen thuộc. Hôm nay, sắc mặt bà tươi tắn hơn một chút. Mỗi tuần vào viện truyền thuốc, bà đều tham gia lớp yoga. Dù chỉ có thể ráng tập được vài động tác giãn cơ cơ bản, nhưng đó là cả sự nỗ lực.

Giữa những cơn đau, hơi thở chậm và sâu làm cái đau dịu lại, như một sự cứu rỗi.

“Tôi lên đây chữa bệnh rồi tập luôn, nên thấy người cũng khoẻ lên, vui vẻ hơn, không mất tiền. Dễ chịu lắm, thoáng mát lắm, các cô giúp đỡ tận tình lắm. Thấy trong người phấn khởi, vui vẻ lên nhiều”.

Buổi tập sáng nay mở đầu bằng những cử chỉ ấm áp.

Mọi người xoa bóp vai và lưng cho nhau. Sự tương tác nhẹ nhàng này giúp xóa tan khoảng cách và tạo sự kết nối.

Hành lang rạng rỡ nụ cười, từ những bài tập đầu tiên.

Đồng hồ vừa điểm 6 giờ. Hành lang bệnh viện rộn ràng hơn bởi sự xuất hiện của cô giáo Hương Lan cùng hai huấn luyện viên. Cô Lan nhẹ nhàng đến từng chỗ ngồi của học viên, chỉnh sửa tư thế, động viên, khích lệ.

Một số người tay còn kim truyền sẽ được hỗ trợ ở những tư thế khó để giảm áp lực lên cơ thể.

Trên nền nhạc du dương.... Không gian đủ để lắng nghe, đủ để cảm nhận. 

“Mỗi ngày chỉ cần các cô vui vẻ là được. Mấy cô đau quá phải có một số bạn cộng tác viên hỗ trợ, giúp cô các động tác cơ bản như kéo giãn cơ. Việc hướng dẫn cho các cô ở đây có một  số khó khăn đó là các cô đều lớn tuổi. Đa phần mọi người vô động tác đơn giản rất dễ dàng. Nhưng ở đây có một số cô mới mổ, trong quá trình điều trị sức khoẻ chưa được tốt nên mức độ động tác chỉ đơn giản”.

Mỗi một động tác, cô giáo Hương Lan đều phải nghiên cứu kỹ, cẩn trọng điều chỉnh theo một “giáo án” đặc biệt.

Chẳng hạn như các động tác xoay cổ, nghiêng đầu, xoay vai, nâng vai đều được thực hiện nhẹ nhàng, tránh vận động mạnh và đột ngột....

Hay như động tác gập duỗi các ngón tay, ngón chân đều được hướng dẫn để mọi người làm từ tốn, vừa sức, tránh gây áp lực quá mức lên khớp hoặc dây chằng.

Mỗi buổi sẽ là những bài tập khác nhau, dựa trên tình trạng sức khoẻ, thể trạng và nhu cầu của từng bệnh nhân.

“Ví dụ các cô bị bệnh lý tiền đình thì phải điều chỉnh động tác, hoặc để các cô ngồi nghỉ rồi tập các động tác khác. Thời điểm đầu ai cũng căng thẳng hết, vì phải ngả tới ngả lui. Nhưng mỗi người một cơ địa khác nhau. Nhưng quan trọng là các cô được tập để vui vẻ hơn, cơ thể linh hoạt hơn. Hồi đầu các cô không vã mồ hôi đâu, giờ vã mồ hôi rồi...  Nếu như có cơ hội thì các bệnh viện khác cũng có thể tổ chức các lớp học như thế này, vì thay đổi từ trong ra rất quan trọng...”

Lớp học yoga diễn ra trong vòng 45 phút. Khởi đầu là các buổi tập thể dục đơn giản buổi sáng.

Ban đầu, khi thấy bệnh nhân nằm lâu ngày, ít vận động, các nhân viên của khoa Ung bướu phụ khoa đã hướng dẫn những động tác cơ bản để khuyến khích mọi người tập thể dục.

Hít thở sâu, thư giãn, những động tác kéo giãn nhẹ nhàng tưởng như đơn giản ấy lại mang đến những hiệu quả kỳ diệu cho bệnh nhân.

Chị Đào Thị Thanh Thuỷ, điều dưỡng trưởng bệnh viện Từ Dũ chia sẻ: “Trước kia, khoa có duy trì hoạt động tập thể dục buổi sáng cho bệnh nhân, do nhân viên của khoa tự đảm trách, tập các động tác hết sức nhẹ nhàng. Mình nghĩ đơn giản như sáng ra mình cần vận động. Mình làm được gì cho bệnh nhân thì mình làm. Sau dịch, Đoàn thanh niên khoa Dược gợi ý muốn hỗ trợ khoa Ung bướu phụ khoa hình thức tập thể dục. Khoa đồng ý để khoa Dược có thể tìm được nguồn giáo viên hỗ trợ cho bệnh nhân”.

Không gian hành lang bệnh viện có phần chật hẹp, chỉ vừa để bệnh nhân ngồi so le thành hai hàng. Khi dang tay.... có thể chạm vào người bên cạnh. Những động tác gập người cũng hơi khó một chút.

Nhưng khoa Ung bướu phụ khoa vẫn quyết định để bệnh nhân tập ngay tại khoa thay vì một phòng tập hay hội trường rộng rãi bởi lo lắng cho việc di chuyển khó khăn của bệnh nhân.

Và không gian đặc biệt ấy, lại mang đến một điều bất ngờ.

HƠI THỞ LÀ MỘT PHÉP MÀU

Lớp học diễn ra ngay tại hành lang giúp mọi người dễ dàng quan sát và làm theo. Sự tiện lợi và dễ dàng khiến học viên bước vào mỗi buổi tập trong sự thư giãn, không chút lo âu áp lực. Cứ thế, lớp học ngày một đông. Trung bình mỗi buổi có khoảng 20 bệnh nhân tham gia.

Và chính điều dưỡng Thanh Thuỷ cũng cảm thấy hạnh phúc vì hiệu quả và nguồn năng lượng tích cực mà lớp học mang lại.

“Ban đầu hơi khó khăn một chút, vì khi vô đến bệnh viện có nghĩa là bệnh nhân đang cần sự hỗ trợ của bác sĩ và nhân viên y tế vì bệnh nhân cũng có khó chịu trong cơ thể. Mình vận động cho bệnh nhân nên bệnh nhân quen. Bệnh nhân cũng vui vẻ ra tập, thậm chí chồng của bệnh nhân cũng ra tập luôn. Đó cũng là niềm vui của nhân viên y tế”.

Hành trình sau phẫu thuật ung thư buồng trứng của chị Thương không chỉ là những ngày nằm viện, 7 lần truyền thuốc, mà còn là một cuộc chiến thầm lặng với những cơn đau, những nỗi lo lắng.

Lớp học yoga đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc chiến ấy.

Đó là một quá trình từng bước, từng bước, từ những động tác nhỏ đến những thay đổi lớn lao, cả về thể chất lẫn tinh thần.

“Mỗi buổi học như thế này, tôi rất trân quý. Tôi cảm thấy thoải mái lắm, giống tự bồi bổ sức khoẻ cho mình. Mỗi lần vào thuốc thấy mệt lắm, không thể đi lại chạy nhảy được, chỉ làm được động tác qua trái qua phải nhẹ nhàng thế này thôi, nên các em cũng chọn động tác phù hợp với tôi. Cũng mong bệnh viện có một không gian rộng hơn một xíu nữa để các bệnh nhân có một buổi tập yoga tràn đầy sức khoẻ”.

Với yoga, không phải những động tác kỹ thuật cao siêu, không phải sự mạnh mẽ của cơ bắp, mà hơi thở là đầu tiên và quan trọng nhất.

Với người bệnh, đặc biệt những bệnh hiểm nghèo, còn thở là còn sống, không còn gì quý hơn hơi thở.

Với yoga, những bộn bề, vội vã, lo âu và áp lực, những hôm qua khỏe mạnh và ngày mai chưa biết về đâu…. tất cả đều gạt sang một bên, đều đứng ngoài tấm thảm. Chỉ có giây phút này, sự sống này, mạch máu này và nguồn năng lượng này đang lan tỏa, đang lớn lên trong từng tế bào.

Với người bệnh u bướu, đối mặt với căn bệnh quái ác và những liệu trình điều trị khó khăn, không còn gì xung quanh là quan trọng, mà chỉ có những chuyển động, thay đổi tinh tế bên trong. Hướng vào bên trong, cảm nhận một nguồn năng lượng tiềm tàng vẫn đang chờ được đánh thức, cảm nhận tình yêu thương và cảm giác thèm sống mãnh liệt, thời khắc đó, người bệnh thấy mình mạnh mẽ, tự tin hơn, biết mình phải chiến thắng bệnh tật, và sẽ chiến thắng.

Đặt sự chú tâm vào hơi thở, họ biết rằng, cơn đau chỉ là cảm giác, cơn đau đến rồi sẽ đi. Và hơi thở là một phép màu.

Ở hành lang bệnh viện,... mỗi sớm mai,....

Những hơi thở đang dần khỏe lại. Những nỗi đau bệnh tật được dịu đi. Những tin tưởng và khát khao được thắp lên, được lan tỏa mỗi ngày.