Nghị lực "nở hoa" trên vùng đất khó

Nghị lực vượt khó, dám thay đổi và tư duy làm nông nghiệp hiện đại đã giúp chị Ngọc Đào “nở hoa” trên vùng đất phù sa, mở ra hướng đi mới cho kinh tế nông thôn địa phương. 

Phóng viên VOVGT đã có cuộc trao đổi với chị Đặng Thị Ngọc Đàongụ xã Tân Hòa, TP Cần Thơ về câu chuyện khởi nghiệp từ con dê sữa:

Câu chuyện khởi nghiệp từ con dê sữa

PV: Từ một người chăn nuôi dê truyền thống, cơ duyên nào đã đưa chị Đào đến với việc lựa chọn dê sữa và phát triển các sản phẩm từ sữa dê như hiện nay?

Chị Đặng Thị Ngọc Đào: Ban đầu, tôi nuôi dê địa phương theo cách truyền thống nhưng không hiệu quả. Sau đó, tôi chuyển sang nuôi dê sữa và thấy mô hình này ổn định hơn. Thời gian đầu, tôi mua giống dê sữa từ Trung tâm giống Ba Vì (Hà Nội). Do gia đình có con nhỏ, tôi tìm hiểu và nhận thấy sữa dê có hàm lượng canxi và dinh dưỡng cao, tốt cho sức khỏe.

Vì vậy, tôi nuôi dê sữa trước hết để phục vụ nhu cầu của gia đình. Khi thấy hiệu quả rõ rệt, tôi mới mạnh dạn mở rộng quy mô chăn nuôi, cung cấp sữa dê cho bà con và bán ra thị trường.

PV: Trong bối cảnh khởi nghiệp nông nghiệp còn nhiều vất vả, điều gì đã thôi thúc gia đình chị quyết tâm gắn bó và đi đến cùng với con đường này?

Chị Đặng Thị Ngọc Đào: Trước hết là vì đam mê. Bên cạnh đó, tôi thấy nhiều phụ phẩm nông nghiệp bị bỏ đi rất lãng phí nên tận dụng để nuôi dê. Thời gian đầu, gia đình chỉ có 13 con dê cái và 3 con dê đực. Đến nay, sau hơn 10 năm gắn bó từ năm 2012, đàn dê đã phát triển lên khoảng 350 con, bao gồm cả dê lớn và dê nhỏ.

PV: So với dê thịt, quy trình chăm sóc và phối trộn thức ăn cho dê sữa của chị có gì khác biệt để đảm bảo chất lượng sữa thơm, béo và đạt giá trị cao?

Chị Đặng Thị Ngọc Đào: Quy trình cho ăn đối với dê sữa có phần đặc biệt hơn so với dê thịt. Muốn sữa ngon thì khẩu phần ăn phải đầy đủ dinh dưỡng. Nếu nuôi dê thịt, chỉ cần cho ăn cỏ và thức ăn đơn giản là được, nhưng dê sữa phải được phối trộn từ 4–6 loại thức ăn khác nhau để bảo đảm đủ chất. Nhờ vậy, sữa mới béo, thơm và đạt chất lượng cao. Nếu chỉ cho ăn thức ăn công nghiệp thì lượng sữa có thể nhiều hơn, nhưng sữa loãng, không thơm và không đạt độ sánh mong muốn.

PV: Đến thời điểm này, trang trại sữa dê Ngọc Đào đang có bao nhiêu sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao?

Chị Đặng Thị Ngọc Đào: Hiện nay, trang trại sữa dê Ngọc Đào có 6 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao, gồm: sữa dê thanh trùng, yaourt tươi, sữa dê khô, sữa dê sấy thăng hoa, sữa dê kết hợp mít sấy thăng hoa, sữa dê kết hợp sầu riêng và xoài cát. 

PV: Với những chị em phụ nữ muốn khởi nghiệp từ chăn nuôi dê, với kinh nghiệm của mình, chị Đào có lời khuyên gì cho họ?

Chị Đặng Thị Ngọc Đào: Nếu chị em phụ nữ nào muốn khởi nghiệp theo hướng chăn nuôi dê như tôi thì khi đến đây, tôi sẵn sàng chia sẻ lại tất cả những kinh nghiệm thực tế mình đã làm. Thực ra, nếu chịu khó thì chăn nuôi dê không quá khó và hoàn toàn nằm trong khả năng của phụ nữ nông thôn. Nuôi dê có lợi thế là tận dụng được nhiều phụ phẩm nông nghiệp, không tốn kém chi phí thức ăn như nuôi heo hay các vật nuôi khác. Người nuôi chủ yếu chỉ cần đầu tư ban đầu cho con giống, còn thức ăn thì có thể tự kiếm như cỏ non, lá mít, lá xoài, lá ổi, lá chuối hay thân cây chuối, dê đều ăn được.

Dê là vật nuôi dễ chăm sóc, ít dịch bệnh hơn so với heo, gà, vịt nên người nuôi cũng yên tâm hơn. Kinh tế từ nuôi dê nhìn chung khá ổn định. Ngay cả phụ nữ chỉ nuôi vài con, khoảng 5 con thôi, cũng có thể làm được, không cần vốn lớn, không nhất thiết phải mua thức ăn công nghiệp. Chỉ cần chịu khó cắt cỏ, chăm sóc đều đặn là có thể bắt đầu và từng bước phát triển.

PV: Cảm ơn chị với những chia sẻ vừa rồi

Đổi tư duy để làm giàu bền vững từ nông nghiệp

Giữa lúc nhiều nông hộ nông dân loay hoay với bài toán “được mùa, mất giá”, vợ chồng chị Đặng Thị Ngọc Đào đã chọn cho mình một lối đi khác. Năm 2012, chị Đào mạnh dạn chuyển sang trồng cỏ, nuôi dê lấy sữa,  một quyết định không dễ dàng đối với người phụ nữ nông thôn thời điểm đó.

Chị Đào nhớ lại: "Lúc đầu, trong khoảng một đến hai năm đầu, việc chăn nuôi gặp rất nhiều khó khăn, công việc vô cùng vất vả do mình nuôi với số lượng khá lớn. Thời điểm đó, nhiều người chưa biết đến dê sữa nên việc đi chào hàng, giới thiệu sản phẩm cũng rất khó khăn. Người ta không tin, mình đưa ra cho người ta coi, người ta tin. Rồi từ đó người ta dùng từ từ, người ta thấy hiệu quả. Bây giờ thì cũng nhiều người biết đến sữa dê, công dụng rất là tốt cho sức khỏe. Bây giờ thì cũng ổn định".  

Khởi đầu chỉ với 16 con dê, thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm, chị Đào vừa làm vừa học, nắm bắt thị trường tiêu thụ và tận dụng hiệu quả các chương trình hỗ trợ nông nghiệp. Bằng sự kiên trì và tinh thần không ngại khó, sau hơn 13 năm bền bỉ, đàn dê của gia đình chị đã phát triển lên khoảng 350 con, mang lại nguồn thu nhập ổn định.

Không chỉ dừng lại ở chăn nuôi, chị Đào còn không ngừng đổi mới tư duy sản xuất. Chị mạnh dạn ứng dụng công nghệ sấy thăng hoa để tạo nên dòng sản phẩm độc đáo, khác biệt, được thị trường đón nhận. Hiện nay, cơ sở có 6 sản phẩm từ sữa dê đều đạt OCOP 4 sao, khẳng định chất lượng và hướng đi đúng đắn của mô hình.

"Bây giờ chị cho thức ăn hỗn hợp, không cho ăn cỏ nữa, cho ăn bắp ủ chua với những phụ phẩm nông nghiệp như vỏ đậu nành, cám gạo, rơm, vỏ đậu xanh với mầm đậu xanh. Dê sữa không cho ăn thức công nghiệp nữa mà chị tự trộn. Rơm thì xay nhừ ra, nó ăn không có bỏ nữa.

Từ đồng cỏ mình quản lý đồng cỏ của mình nó sạch sẽ, rồi tới trang trại chăn nuôi và khu vực chế biến, các bạn đến trải nghiệm thì mình cũng giới thiệu cho bạn biết, cho các bạn làm nông nghiệp sạch sau này vậy đó để thay đổi tư duy canh tác, tư duy sản xuất nông nghiệp để làm sau cho nông nghiệp có hướng đi mới và bền vững hơn so với hiện nay", chị Đào cho biết thêm.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, điều đáng trân trọng ở chị Đào là tư duy phát triển nông nghiệp bền vững. Trang trại được xây dựng theo quy trình VietGAP. Phân dê được tận dụng bón cho cỏ, cỏ lại làm thức ăn cho dê, vừa tiết kiệm chi phí, vừa thân thiện với môi trường, đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.

Với mong muốn lan tỏa giá trị tích cực, vợ chồng chị Đào còn mở trang trại du lịch trải nghiệm. Trang trại không chỉ là điểm đến du lịch mà còn là nơi chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, giúp nhiều người, đặc biệt là phụ nữ nông thôn, có thêm niềm tin và động lực khởi nghiệp từ nông nghiệp.

Anh Nguyễn Văn Đua, chồng của chị Đào cho hay:

"Mình kết hợp du lịch với chăn nuôi dê lấy sữa vì mình muốn đẩy mạnh quảng bá thương hiệu đi xa hơn thông qua khách du lịch đến trải nghiệm. Họ cảm nhận được sản phẩm của mình rồi họ có tiếng nói chân thực hơn so với mình quảng cáo. Thứ hai, thông qua hoạt động du lịch sẽ tạo điều kiện cho mình học hỏi với mọi người nhiều hơn, qua hoạt động du lịch rèn luyện cho mình nhiều kỹ năng cho việc quảng bá xây dựng hình ảnh sữa dê Ngọc Đào".

Câu chuyện của chị Đặng Thị Ngọc Đào cho thấy sự thay đổi tư duy làm nông nghiệp của người phụ nữ nông thôn trong thời kỳ mới. Từ cách làm truyền thống, phụ thuộc vào thời tiết và thị trường, chị Đào đã chuyển sang tư duy sản xuất hàng hóa gắn với chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của người tiêu dùng.

Từ một hướng đi mới trong sản xuất nông nghiệp, chị Đặng Thị Ngọc Đào không chỉ xây dựng thành công mô hình kinh tế hiệu quả cho gia đình mà còn trở thành tấm gương phụ nữ nông thôn tiêu biểu, truyền cảm hứng về tinh thần dám nghĩ, dám làm, đổi mới sáng tạo và phát triển nông nghiệp bền vững trong giai đoạn hiện nay.