Hết nghịch cảnh trường gần vẫn phải học xa

Không những thế, nhiều ý kiến cho rằng, sự thay đổi như vậy cần được mở rộng cho cả những dịch vụ y tế, dịch vụ công hay phúc lợi xã hội.

Đa số phụ huynh học sinh ở Hà Nội khi được hỏi đều ủng hộ việc học sinh được học gần nhà vì như thế sẽ đỡ vất vả đi lai, giảm ùn tắc giao thông, giảm chi phí sinh hoạt và không còn nỗi lo phải xin học “trái tuyến” cho con:

“Phân theo khu vực thì khu vực nào ở khu vực ấy sẽ giảm áp lực xin trường, chạy trường cho các con; giảm việc phải tham gia giao thông trên đường, tiết kiệm thời gian và chi phí rất là nhiều và tạo công bằng nhất định trong chọn trường”.

“Mình mong muốn điều này sẽ sớm diễn ra vào thời gian gần nhất để tiện cho việc đi lại, giảm rất nhiều chi phí rồi trong thời gian không phải đi học quá xa thì các con có thời gian nghỉ ngơi”.

“Đặc biệt các con ở mầm non, tiểu học không nên đi xa, được ở gần trường sẽ an toàn, gia đình và các con đỡ phải dậy sớm, tính toán lộ trình, có đủ sức khỏe để đi học”.

Nhiều năm qua, việc tuyển sinh đầu cấp tại Hà Nội được phân theo tuyến và các trường được giao chỉ tiêu hợp lý, đảm bảo đủ chỗ học cho học sinh. Điều này có ưu điểm là thuận lợi trong công tác tuyển sinh, quản lý, song lại là nỗi khổ đối với nhiều học sinh đăng ký cư trú ở một nơi nhưng chỗ ở hiện tại lại ở nơi khác, đặc biệt ở các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM.

Theo thay đổi sắp tới, học sinh được phân bổ chỗ học theo nguyên tắc học trường gần nhà thay vì căn cứ trên địa giới hành chính phường, nơi ở hiện tại trở thành tiêu chí chính để xác định chỗ học thay cho thường trú, tạm trú.

Theo TS. Hoàng Trung Học, Trưởng khoa Tâm lý - Giáo dục, Học viện Quản lý giáo dục, sẽ có rất nhiều lợi ích nếu áp dụng cách làm này: “Nó giúp tránh tình trạng xin vượt tuyến, trái tuyến nhức nhối trong ngành giáo dục; nó giúp cho học sinh có sự gắn bó giữa nơi ở với nơi học. Sự gắn bó này rất tốt cho hình thành tương tác xã hội, tăng cường tình cảm giữa nơi cư trú và học tập của học sinh trong quá trình phát triển của các cháu”.

Việc ưu tiên tính toán khoảng cách gần nhất, tạo thuận tiện trong đi lại cũng được người dân Thủ đô mong mỏi áp dụng cho cả những dịch vụ y tế, dịch vụ công hay phúc lợi xã hội. Chị Hồng Thúy ở Hoàng Mai, Hà Nội bày tỏ, trước tiên, chị mong cách làm này được áp dụng cho dịch vụ y tế:

“Mình gặp vấn đề là bảo hiểm y tế ở xa thì việc di chuyển trong lúc ốm đau rất bất tiện, thêm lúc tắc đường càng phức tạp nên việc được chuyển khám chữa bệnh về gần nhà sẽ thuận lợi khi cần di chuyển gấp đến nơi khám bệnh”

Việc phục vụ các dịch vụ công, dịch vụ hành chính, dịch vụ y tế theo hướng “ưu tiên gần nhà” dựa vào nơi ở hiện tại của người dân và không phụ thuộc vào địa giới hành chính được nhiều người đánh giá là cách tiếp cận văn minh, phù hợp bởi với mục tiêu phục vụ người dân thì phải làm sao thuận lợi nhất cho mọi người. Tuy nhiên, mỗi loại dịch vụ công có tính chất khác nhau nên cách thực hiện ra sao cần có nghiên cứu và tổ chức thật sát với thực tế.

Vì vậy, theo ông Phạm Văn Học, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam, để “xóa khoảng cách” trong dịch vụ y tế, cần thêm nhiều giải pháp:

“Cho người bệnh được quyền tự đăng ký nơi khám chữa bệnh cho mình là mong muốn của rất nhiều người nhưng nếu làm như thế sẽ làm rối mạng lưới khám chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế. Giữa mong muốn và khả năng đáp ứng đang có điểm vênh nên phải xóa khoảng cách trong y tế bằng cách tăng năng lực, tăng tiêu chí đánh giá, tăng tiêu chuẩn, nâng cao trình độ chuyên môn của các tuyến đồng đều”.

Trước đó, từ năm học 2024 – 2025, các trường học từ mầm non đến THCS công lập tại TP Hồ Chí Minh đã triển khai việc tuyển sinh đầu cấp theo hướng ưu tiên để học sinh học trường gần nhà. Kết quả từ cách làm của TP.HCM ra sao? kinh nghiệm nào có thể tham chiếu cho Hà Nội? Các vấn đề nào cần lường tới để chuẩn bị khi Hà Nội triển khai?

VOV Giao thông sẽ tiếp tục đề cập nội dung này trong bài viết tiếp theo.