Giờ Trái đất - Lời nhắc giữa áp lực năng lượng

Ánh đèn trong lớp học chợt tắt, những cuộc trò chuyện rôm rả về tắt điện sau khi sử dụng,… - Đó là cách cô và trò Trường mầm non Ong và Kiến Montessori, phường Phúc Lợi, Hà Nội, hưởng ứng Giờ Trái đất 2026. Cô giáo Quản Thị Mai Anh mong muốn, thông qua những hành động dễ làm, phù hợp lứa tuổi, các con sẽ hiểu những khái niệm cơ bản về tiết kiệm điện, bảo vệ môi trường và yêu thiên nhiên:

"Các con tham gia hoạt động với tâm thế rất hào hứng và thích thú khi được tự tay tắt điện, nhặt rác, hay làm đồ tái chế. Có những gia đình rất nhiệt tình phối hợp nhà trường, tuy nhiên, cũng có một số phụ huynh do bận rộn nên chưa tham gia đầy đủ. Sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường chính là yếu tố quan trọng giúp hình thành thói quen tốt cho trẻ."

Không khí của chiến dịch Giờ Trái đất cũng lan tỏa khắp cả nước. Tại Hà Nội, sự kiện ở công viên Thống Nhất hút hàng nghìn người tham dự, với điểm nhấn là không gian trưng bày giải pháp xanh và các hoạt động trải nghiệm sản phẩm tiết kiệm năng lượng.

Đến tối 28/3, đúng 20h30, hàng loạt địa điểm nổi tiếng tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng,… đồng loạt tắt hệ thống chiếu sáng trang trí và bảng hiệu quảng cáo. Theo thống kê, chỉ sau 1 giờ tắt đèn, cả nước đã tiết kiệm khoảng 463.000kWh điện, tương đương hơn 1 tỷ đồng.

Hầu hết người dân đều ủng hộ và mong muốn phát động nhiều chiến dịch tiết kiệm năng lượng hơn nữa:

"Lúc đầu mình cũng rất ngạc nhiên, tự dưng phố đi bộ lại rất tối. Sau mới biết hôm nay là Giờ Trái đất. Nguồn nhiên liệu cũng có giới hạn, nên việc tiết kiệm cũng là trách nhiệm của mỗi người dân."

"Em cảm thấy rất hữu ích. Trong tình hình xăng dầu đang tăng giá hiện nay, việc mình tiết kiệm nhiên liệu rất quan trọng."

"Cá nhân mình sẽ được môi trường sống tốt hơn, rồi kinh tế sẽ đỡ hơn. Vẫn còn nhiều người chưa có ý thức tiết kiệm. Nói chung cũng dựa nhiều vào truyền thông thôi, mong có nhiều chương trình để lan tỏa hơn ý thức tiết kiệm năng lượng."

Ông Lâm Hữu Tân, Trưởng Phòng Kỹ thuật, Trung tâm Nghiên cứu và phát triển về tiết kiệm năng lượng (Enerteam) đánh giá, tiết kiệm năng lượng đang trở thành chủ đề vừa thời sự, vừa chạm tới “túi tiền” của người dân. Giờ Trái đất năm nay không chỉ là 60 phút tắt đèn để hưởng ứng phong trào, mà còn là một cuộc tập dượt cho sự tự chủ, chuyển từ “tự nguyện” sang “tự giác”.

Để thành công của Giờ Trái đất thực sự bền vững, theo ông Tân, không thể chỉ kêu gọi bằng cảm xúc, mà phải có lợi ích và công cụ cụ thể:

"Thứ nhất là số hóa. Người dân cần thấy được số tiền mà người dân tiết kiệm được như các ứng dụng theo dõi điện năng thời gian thực của EVN chẳng hạn. Thứ hai là chính sách. Chúng ta cần có những chính sách kinh tế đủ mạnh. Ví dụ doanh nghiệp chuyển đổi xanh phải được tiếp cận nguồn vốn rẻ hơn hay được ưu đãi thuế. Hộ gia đình tiết kiệm năng lượng tốt sẽ được hỗ trợ tiền mua thiết bị tiết kiệm năng lượng hoặc lắp năng lượng mặt trời áp mái.

Thứ ba là văn hóa. Chúng ta cần xây dựng một cộng đồng mà ở đó việc sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả được coi là một lối sống văn minh chứ không phải sự hà tiện, tiết kiệm năng lượng trở thành thói quen."

Ông Lâm Hữu Tân gợi ý thêm những cách tiết kiệm năng lượng đơn giản với cá nhân và doanh nghiệp. Ở hộ gia đình, nên duy trì điều hòa ở mức 26°C và vệ sinh định kỳ. Việc tăng mỗi 1°C có thể giúp tiết kiệm khoảng 7 - 10% điện năng. Với tủ lạnh và hệ thống chiếu sáng, nên ưu tiên thay thế bằng thiết bị dán nhãn năng lượng 5 sao, có thể tiết kiệm tới 50% so với công nghệ cũ.

Đối với doanh nghiệp, cần chủ động kiểm toán năng lượng để xác định điểm thất thoát. Việc tối ưu vận hành có thể giảm khoảng 15% chi phí. Bên cạnh đó, ESCO - mô hình công ty cung cấp dịch vụ năng lượng, có thể tiết kiệm mà không cần vốn đầu tư ban đầu thông qua cơ chế hợp tác chia sẻ lợi ích./.