Đông Nam Bộ và TPHCM trước áp lực khí thải Diesel – Lộ trình và giải pháp cho mục tiêu Net to Zero

Sáng 04/12/2025 tại TP.HCM, Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam và các đơn vị liên quan đã phối hợp tổ chức Hội thảo với chủ đề "Giảm thiểu ô nhiễm từ khí thải phương tiện giao thông sử dụng động cơ diesel: Thực trạng và giải pháp tại khu vực Đông Nam Bộ".

Tại sự kiện, đông đảo các nhà quản lý, nhà khoa học, và doanh nghiệp đã cùng nhau mổ xẻ vấn đề và đưa ra những giải pháp đột phá, đặt nền tảng cho quá trình chuyển đổi xanh của vùng kinh tế năng động bậc nhất cả nước.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh định hướng phát triển xanh, bao gồm cả cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050. Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc siết chặt kiểm soát khí thải là tất yếu.

Khai mạc Hội thảo, ông Lê Xuân Huyên, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam cho rằng việc hội thảo có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Tổng Bí thư Tô Lâm khi phát biểu chỉ đạo tại Đại hội đại biểu Đảng bộ TPHCM, đã nhấn mạnh định hướng phát triển Thành phố giai đoạn 2025–2030, trong đó yêu cầu tăng cường quản lý môi trường, phát triển hạ tầng giao thông xanh, nâng cao chất lượng không khí và thúc đẩy các giải pháp công nghệ tiên tiến nhằm bảo đảm sức khỏe người dân và phát triển bền vững.

Ngoài ra, Hội thảo cũng cụ thể hoá các nội dung Quyết định 43/2025/QĐ-TTg mà Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành cuối tháng 11 vừa qua, quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/3/2026

Ông Bùi Minh Thạnh - Phó Chủ tịch UBND TPHCM đánh giá cao sáng kiến của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam và các đơn vị đồng hành trong việc tổ chức hội thảo, nghiên cứu giải pháp và giới thiệu các công nghệ mới. Những phân tích dữ liệu thực tiễn, bằng chứng khoa học, mô hình tiên tiến và kinh nghiệm quốc tế được trình bày tại Hội thảo này sẽ là nguồn tham khảo có giá trị cho Thành phố trong việc hoàn thiện chính sách quản lý chất lượng không khí.

ThS. Bùi Học Phi (Chi cục Bảo vệ môi trường miền Nam, Cục Môi trường) cho biết ô nhiễm không khí tại Việt Nam hiện đang tập trung vào hàm lượng bụi, đặc biệt là bụi mịn PM2.5, với trọng tâm là hai khu vực kinh tế trọng điểm, bao gồm cả phía Nam. Tình trạng này không chỉ là vấn đề môi trường mà còn là thách thức chiến lược đối với sự phát triển bền vững của khu vực. Từ đó, ThS. Bùi Học Phi cũng đã trình bày lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải quốc gia đối với ô tô đang lưu hành, với những mốc thời gian cụ thể cho xe tham gia giao thông trên địa bàn Hà Nội và TP.HCM.

Các diễn giả khác cũng đã có những bài tham luận chuyên sâu khẳng định vai trò của giải pháp công nghệ trong việc giảm thiểu ô nhiễm từ khí thải phương tiện giao thông sử dụng động cơ diesel, đặc biệt là hệ thống Xúc tác Khử chọn lọc (SCR - Selective Catalytic Reduction) sử dụng Dung dịch Xử lý Khí thải Diesel (DEF), còn được biết đến với tên gọi AdBlue. TS. Phạm Hữu Tuyến (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho rằng công nghệ SCR sử dụng DEF có thể xử lý đến trên 90% NOx trong khí thải động cơ diesel, đồng thời giúp cải thiện hiệu suất động cơ (3-5%) và tiết kiệm nhiên liệu (3-5%).

Về phần mình, ThS. Trần Vĩnh Lộc – Phó giám đốc trung tâm nghiên cứu và Ứng dụng PVFCCO đã nêu ra cảnh báo về những rủi ro khi không sử dụng DEF hoặc sử dụng sản phẩm kém chất lượng. DEF không đạt chuẩn có thể gây kết tinh, làm hư hỏng hệ thống SCR, tăng áp suất ngược và cuối cùng là khiến xe bị giới hạn công suất hoặc thậm chí không thể khởi động lại.

Ngoài ra, xe không đạt chuẩn có nguy cơ trục trặc khi đăng kiểm, nhất là khi Việt Nam đang dần áp dụng tiêu chuẩn Euro 5. Cũng tại đây, ông Trần Vĩnh Lộc cũng giới thiệu dung dịch xử lý khí thải động cơ diesel DEF Phú Mỹ Xanh giúp giảm tới 90% lượng khí thải Nox.

Đây là dung dịch urea có độ tinh khiết cao kết hợp với nước cất tinh khiết, không mùi và không độc hại được dùng để phun vào hệ thống khí thải để phản ứng với khí thải NOx, tạo ra khí nitơ và nước vô hại. Đây là sản phẩ được sản xuất theo dây chuyền hiện đại, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế ISO 22241 và đạt chứng nhận chất lượng SGS, được phân phối rộng rãi, giá cả cạnh tranh và thời hạn sử dụng lâu. 

Chia sẻ bên lề Hội thảo, ông Bùi Văn Quản Chủ tịch Hiệp hội Vận tải TP.HCM khẳng định rằng cộng đồng doanh nghiệp vận tải TPHCM sẵn sàng hưởng ứng chủ trương "chuyển đổi xanh" của Chính phủ, song cũng bày tỏ sự băn khoăn về mức độ sẵn sàng và chi phí thực hiện của các hội viên. Ông đề xuất rằng các giải pháp kỹ thuật phải song hành với việc công nhận pháp lý các thiết bị mới và nhiên liệu thân thiện với môi trường. Đồng thời, để tránh gây khó khăn cho người chấp hành, cần phải có chính sách xã hội và hỗ trợ tài chính phù hợp, bao gồm việc sử dụng các quỹ môi trường để khắc phục khó khăn.