Đổi mới, sáng tạo hay... đánh đố học trò?

Sau kỳ thi, nhiều thí sinh và ngay cả các thầy cô giáo bộ môn đánh giá rằng đề thi năm nay khó nhất trong nhiều năm qua.

Có lẽ chưa có một kỳ thi tốt nghiệp PTTH nào lại gây ra nhiều ý kiến ngược với sự “hồ hởi” mang lý lẽ đổi mới toàn diện của Bộ Giáo dục như kỳ thi lần này.

Từ học sinh, phụ huynh và ngay đến cả nhiều thầy cô giáo cũng cho rằng, nhiều bài thi là khó, quá dài, hay thậm chí còn là đánh đố các con.

Rất nhiều phụ huynh tỏ ra thất vọng vì đề thi quá khó, không có nhiều nội dung giống như con học ở lớp, và lo lắng, sẽ ảnh hưởng tới kết quả xét tuyển đại học sắp tới.

Trái ngược với nỗi lo của thí sinh và phụ huynh, sau khi kỳ thi kết thúc, đại diện Bộ Giáo dục khẳng định, đề thi năm nay nằm trong kế hoạch của Bộ, đã được ban chỉ đạo cấp quốc gia trao đổi, quán triệt trước khi công tác làm đề thi diễn ra.

Với “quan điểm chỉ đạo là đây là năm đầu đổi mới nên việc thay đổi trạng thái không đột ngột, trong đó có cả độ khó của đề thi”???

Với ma trận ra kết quả đề thi theo cách làm mới, sẽ loại bỏ được việc dạy tủ, học tủ. Việc thí sinh sẽ chỉ đạt điểm trung bình sẽ là năng lực thật, mang lại sự trưởng thành cho nhiều thí sinh sau kỳ thi này. Và thậm chí đó sẽ là niềm vui hơn là với những điểm 9 - 10 không thực chất?

Tuy nhiên, ngay sau đó thì đại diện Bộ Giáo dục cũng khẳng định sẽ tiếp thu các ý kiến về đề thi năm nay để làm tốt hơn trong những năm tiếp theo.

Như vậy, có thể nói rằng, việc “đẩy” nội dung đề thi khó lên nằm trong kế hoạch của Bộ, nhằm sàng lọc thí sinh đại học ngay từ bây giờ.

Phải nói ngay rằng, với việc đổi mới trong cách ra đề thi năm nay, đặc biệt tập trung vào những câu hỏi đánh giá khả năng tư duy, kiến thức tổng hợp, hiểu biết về nhiều lĩnh vực trong xã hội, đặc biệt là những vấn đề thời sự.

Như trong đề thi môn Văn chẳng hạn, là bước đột phá của ngành giáo dục, giúp học sinh có khả năng “thoát ly” khỏi những kiến thức lý thuyết sách vở.

Nhưng, như chính vị đại diện của Bộ Giáo dục đã “thừa nhận” trong cuộc họp báo chiều ngày 27/6 sau khi kết thúc kỳ thi, đó là năm nay là năm đầu tiên đổi mới nên vẫn có yếu tố “thử nghiệm” (?)

Vậy là, năm này qua năm khác các con cháu của chúng ta sẽ vẫn tiếp tục là những chú chuột trong phòng thí nghiệm của Bộ Giáo dục. Bản thân người viết bài, khi bắt đầu bước chân vào giảng đường PTTH và sau đó là Đại học đã được “nếm trải” những “lần đầu tiên” của hệ thống giáo dục thử nghiệm ấy.

Và sau gần hơn 30 năm, những lớp con cháu hiện nay vẫn đang tiếp tục được “thử nghiệm”, “thí điểm”,…

Không nói đến vấn đề đề Văn hay các đề thi môn khác hay hay dở, quá dài hay quá khó, nhưng đổi mới chỉ ở phần ngọn, tức là nhằm vào các kỳ thi tốt nghiệp, đại học,… những kỳ thi có thể thay đổi cả cuộc đời một con người, để thử nghiệm, thì thật kinh khủng.

Bởi tất cả chúng ta đều biết rằng, thay đổi cần phải là cả một quá trình rèn luyện, học tập.

Nếu muốn con cái chúng ta có tư duy đột phá, sáng tạo trong kỳ thi tốt nghiệp hay trong bất kỳ một kỳ thi nào khác, chúng cần phải được dạy những điều ấy thậm chí từ tất cả những năm học phổ thông.

Để ít nhất, những tư duy ấy “ngấm” được vào trong suy nghĩ, hành động của chúng.

Từ đó, mới cho ra những thế hệ mới theo đúng kỳ vọng của ngành giáo dục.

Và tất nhiên là muốn như thế, ngay cả những thầy cô giáo chịu trách nhiệm giảng dạy cũng phải được đào tạo về hướng tiếp cận này. Tự họ cũng phải thay đổi tư duy, tìm hiểu sâu về những vấn đề xã hội, thời sự... để dạy cho học sinh của mình.

Đừng để đến những lúc như thế này, chúng ta lại nghe được những lời than thở của học sinh khi ra khỏi phòng thi: Chúng con có được học những điều này ở lớp đâu?

Áp lực đổi mới của ngành giáo dục, chúng ta đều có thể nhìn ra từ kỳ thi tốt nghiệp PTTH này. Nhưng như đã nói, đừng vì mượn lý do đổi mới mà đánh đố con trẻ.