Hà Nội - 02437919191    TP. Hồ Chí Minh - 02839919191    MekongFM - 02838309090
  • Hà Nội - 02437919191   
  • TP. Hồ Chí Minh - 02839919191   
  • MekongFM - 02838309090   
Sự việc

Dạy trẻ cách đối diện với bạo lực học đường

Hoàng Anh: Thứ ba 04/10/2022, 06:00 (GMT+7)

Bạo lực học đường là một hiện tượng không mới thế nhưng vẫn luôn nhức nhối khi liên tiếp các vụ việc học sinh xô xát, đánh nhau xuất phát từ những mâu thuẫn nhỏ nhặt được đưa lên mạng xã hội.Đã đến lúc cần trang bị cho trẻ những kỹ năng cần thiết để sẵn sàng đối diện với bạo lực học đường.

“Bắt đầu từ lớp 2, một bạn ở lớp con thấp, còi, học cũng không tốt. Bạn ý không hòa đồng với các bạn nên bị bắt nạt. Có vài người trêu và đánh bạn ý. Cô cũng chỉ nhắc thôi. Sau rồi, bạn ý cũng bắt đầu đi trêu các bạn lớp khác và trêu các bạn nữa”.

Câu chuyện vừa chia sẻ của em Minh Khanh (11 tuổi) có lẽ không phải ít gặp khi tình trạng bạo lực học đường vẫn luôn âm ỉ trong nhiều ngôi trường. Đa phần các em sẽ tìm đến sự giúp đỡ của cô giáo khi xảy ra những tình huống xích mích với bạn bè, thế nhưng, không ít em tự tìm cách giải quyết bằng việc phản kháng hoặc im lặng.

Chị Hồng Nhung (37 tuổi, ở Hà Nội) chia sẻ: Con trai chị hiện đang học lớp 6, ở lớp, con và một bạn nam khác xảy ra mâu thuẫn nhỏ, nhưng vì bạn trai kia to cao hơn nên luôn tìm cách đánh, đập đầu hay kéo áo con trai chị, khiến cậu bé rất khó chịu, thậm chí có những suy nghĩ tiêu cực.

“Trên lớp thì bạn ý vẫn cố gắng như bình thường thôi, nhưng mà khi về thì bạn có những suy nghĩ rất tiêu cực. Ví dụ như muốn bạn đó biến mất khỏi lớp hay là ốm thật nặng để không thể đến trường.  Có những lần bạn trai đó bị ốm thì bạn ý rất là vui. Tôi có hỏi là hôm nay con có chuyện gì vui thế, bạn ý bảo hôm nay con đi học vui lắm mẹ ạ bởi vì bạn ý nghỉ ốm, không có bạn ý thế giới này thật yên bình. Con chỉ mong là bạn ấy ốm tiếp đi để không đến lớp nữa”, chị Hồng Nhung cho biết.

Theo chị Nhung, rất may mắn là chị vẫn luôn dành thời gian trò chuyện, hỏi han con về những câu chuyện ở lớp, ở trường nên chị đã kịp nhận ra những thay đổi hay những bất ổn trong suy nghĩ của con để giúp con giải quyết mâu thuẫn gặp phải khi ở lớp.

Chị đã cùng con tới gặp và trò chuyện một cách vui vẻ với hai mẹ con bạn nam bắt nạt con trai mình để tạo cơ hội giúp hai đứa trẻ hiểu và bỏ qua những bất đồng, đồng thời chị cũng trao đổi với cô giáo để giúp bạn trai kia tiến bộ hơn, có nhiều hành vi tích cực hơn.

Chị Nhung cho rằng việc cha mẹ định hướng và trang bị cho con những kỹ năng sống để đối phó với các tình huống như con chị gặp phải là rất cần thiết. 

Về phía nhà trường, cô Thu Quỳnh (giáo viên chủ nhiệm lớp 6, tại một trường THCS tại Hà Nội chia sẻ: Bạo lực học đường có thể xuất phát từ những mâu thuẫn rất nhỏ nhặt trong lớp hay vui đùa ở sân trường; nhưng chỉ vì các em thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc nên đẩy mâu thuẫn lên cao, dẫn đến xô xát. Các bạn ở lứa tuổi 13 - 14 thay đổi tâm sinh lý nên thường có xu hướng ngại chia sẻ nên các thầy cô gặp khó khăn trong việc phát hiện sớm bạo lực học đường.

“Hiện nay, ở các trường rất ít các thầy cô được đào tạo bài bản về mặt tư vấn tâm lý học đường nên là các thầy cô đang làm hết sức có thể trong quyền hạn và trách nghiệm. Theo tôi, giáo dục cho con giống như là phòng bệnh, tức là các bạn có hiểu biết, có nhận thức và biết cách ứng xử, xử lý tình huống có liên quan đến bạo lực học đường. Nó là quan trọng đầu tiên", cô Quỳnh nói.

nguyen-nhan-dan-den-bao-luc-hoc-duong-feature

TS Phạm Mạnh Hà (Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam) lý giải sở dĩ xảy ra những vụ việc mâu thuẫn dẫn đến xô xát, thậm chí quay clip tung lên mạng xã hội ở lứa tuổi học sinh là bởi trong quá trình phát triển, các em chưa hình thành được hệ thống giá trị để biết cách ứng xử phù hợp, chưa kiểm soát được cảm xúc của mình. Tất cả yếu tố này rất dễ dẫn đến bùng nổ khi gặp phải những xô xát và bản thân đứa trẻ cũng không hiểu được rằng sự bùng nổ đó là đúng là sai. Chính vì thế, việc gia đình và nhà trường trang bị cho trẻ kiến thức về thế nào là bạo lực, cách để kiểm soát cảm xúc và ứng phó với việc bị bắt nạt là rất quan trọng.

“Ngoài ra, các bậc cha mẹ cũng như nhà trường phải có những hướng dẫn cho trẻ về cách mà chúng có thể kết nối, giao tiếp hay là yêu thương lẫn nhau, tức là về giáo dục về giá trị. Bởi vì khi đứa trẻ được giáo dục về giá trị thì đứa trẻ sẽ ý thức được hay là nó có thể kiểm soát được các hành vi của chúng và nhận được hậu quả mà khi mình làm cái điều này hay điều kia. Nhà trường cần phải đưa vào giống như là một hoạt động giáo dục cần thiết, quan trọng giống như là những môn văn hóa khác”, TS Phạm Mạnh Hà nói.

Còn bà Lê Thu Thủy, Giám đốc Công ty Cổ phần giáo dục Novastars cho biết: Hiện nay, các nhà trường đã bắt đầu quan tâm đến việc xây dựng những nội dung để chống lại bạo lực học đường. Tuy nhiên, mới chỉ dừng lại ở việc tổ chức chuyên đề trong vài buổi chứ chưa hướng tới việc là có một phương án tổng thể và để có phương án tổng thể này thì còn phải đưa vào chương trình của nhà trường trong cả một năm học hoặc nhiều năm để giáo dục và nhắc lại củng cố cho trẻ về phần xây dựng chống bạo lực học đường.

“Chúng tôi có phân tích kỹ năng sống để giải quyết vấn đề bạo lực học đường này thành 2 loại. Một là một vài hoạt động kỹ năng sống chuyên đề để chống bạo lực học đường rèn luyện cho trẻ kỹ năng nhận biết và ứng phó với hành vi bạo lực học đường ở các mức độ khác nhau. Nhưng mà loại kỹ năng thứ hai mới là quan trọng.

Đó là những kỹ năng nền tảng để giúp trẻ có thể nâng cao việc tự nhận thức về bản thân mình, điều hòa cảm xúc, nội tâm mạnh mẽ, xây dựng được những mối quan hệ tích cực, có kỹ năng trình bày rõ ràng và thuyết phục. Những kỹ năng nền tảng này thì sẽ cần phải được chia nhỏ thành nhiều bậc, giáo dục thường xuyên lâu dài trong trường học”, bà Thủy cho biết.

Theo các chuyên gia, bên cạnh việc trang bị kiến thức cho trẻ về bạo lực học đường thì điều quan trọng hơn cả đó là phải xây dựng một môi trường học tập đề cao giá trị yêu thương và tôn trọng, môi trường an toàn, lành mạnh, xây dựng các mối quan hệ tin tưởng và tích cực với các em, có như vậy mới giúp các em hình thành những suy nghĩ và hành vi đúng đắn, lành mạnh. 

Bạo lực học đường để lại hậu quả không chỉ là những tổn thương về thân thể đối với trẻ mà còn là những tổn thương về tinh thần (Ảnh minh họa)

Bạo lực học đường để lại hậu quả không chỉ là những tổn thương về thân thể đối với trẻ mà còn là những tổn thương về tinh thần (Ảnh minh họa)

Bạo lực học đường để lại hậu quả không chỉ là những tổn thương về thân thể đối với trẻ mà còn là những tổn thương về tinh thần, đây là những tổn thương khó chia sẻ, khó chữa lành và đặc biệt lâu dài khó khắc phục. Để giúp trẻ thoát khỏi “bóng ma” của bạo lực học đường rất cần sự đồng hành, thấu hiểu của những người xung quanh.

Đây cũng là góc nhìn của VOV Giao thông: Đề kháng với bạo lực

Cách đây vài ngày, khi lướt Instagram, tôi giật mình khi đọc tiêu đề trong bài viết của một người bạn “Con bị bắt nạt”. Cậu bé mới lớp 2, chính thức được hòa nhập vào môi trường học đường 1 tháng sau năm học đầu đời theo hình thức online. Những dòng chữ “các bạn nhảy vào đánh con, bóp cổ con, con không thở được…” thực sự ám ảnh. Bạo lực học đường luôn rình rập và con tôi cũng có thể trở thành nạn nhân.

Tôi chợt nhận ra, những đứa trẻ khi rời xa vòng tay của bố mẹ, ông bà để tới trường là con bắt đầu phải học cách mà mọi người vẫn nói vui là “sinh tồn”. Bởi thế điều mà con tôi và những đứa trẻ khác cần không chỉ là những kiến thức có trong sách vở mà còn là những kỹ năng sống để tự bảo vệ mình. 

Theo số liệu mới nhất của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong một năm học, cả nước xảy ra gần 1.600 vụ việc học sinh đánh nhau ở trong và ngoài trường học. Đáng nói là những hậu quả mà bạo lực học đường để lại đối với tâm lý trẻ khi các em không được quan tâm, thấu hiểu đúng cách rất dai dẳng.

Không ít những người trưởng thành đến bây giờ, tức là hàng chục năm sau khi xảy ra vấn đề bạo lực học đường, vẫn gặp những ám ảnh về mặt tinh thần, mất niềm tin vào bản thân hay gặp khó khăn trong việc tiếp xúc, đặt niềm tin và xây dựng những mối quan hệ tích cực với những người khác.

Bản thân người bạn của tôi cũng tỏ ra bối rối khi chưa biết ứng xử như thế nào ngoài việc thông báo cho phía nhà trường để có biện pháp ngăn chặn bạo lực lên con trai của cô ấy. Cô ấy chưa có khả năng tư vấn những điều nên làm để con có khả năng đối diện và sau này là đề kháng được trước bạo lực học đường.

Làm sao để xử lý khéo léo các mối quan hệ, mâu thuẫn, hiểu nhầm với bạn học. Làm thế nào để kiềm chế cơn giận, không leo thang căng thẳng, để tinh tế tìm ra lý do, ngọn nguồn sự việc mà không truy hỏi gắt gao, khiến tâm lý trẻ hoảng loạn? Bạn tôi chưa được học kỹ năng ấy.

Trong khi đó, một nhà giáo từng chia sẻ với tôi rằng, công tác hỗ trợ tư vấn tâm lý cho trẻ tại trường học hiện nay chủ yếu phụ thuộc vào mức độ quan tâm của ban giám hiệu, hội cha mẹ học sinh. Khi mà các trường còn thiếu chuyên gia, thiếu kinh phí và hạn chế về cơ sở hạ tầng, họ sẽ có nhiều việc phải ưu tiên lo lắng hơn. Ở những nơi đó, do thiếu sự quan tâm sâu sát của người lớn, vấn đề bạo lực học đường xảy ra một cách nghiêm trọng và thường xuyên hơn.

Tôi tin, để giải quyết vấn đề bạo lực học đường một cách hiệu quả, gia đình và nhà trường phải song hành cùng với nhau trong việc giáo dục cũng như thấu hiểu trẻ.

Tôi vẫn nhớ mãi câu chuyện về một cậu bé ứng xử với bạo lực rất bình tĩnh, văn minh bằng cách thông báo với phụ huynh của bạn, đề cập sự việc rành mạch, chỉ ra khuyết điểm của bạn; nhưng vẫn bao dung chấp nhận lời xin lỗi nếu bạn có thành ý.

Cậu bé ấy là một sản phẩm của một nền giáo dục nhân văn. Thay vì lảng tránh, chạy trốn, cậu đối diện và xóa tan được bạo lực.

Người lớn cũng cần một cách tiếp cận tỉnh táo và căn cơ như vậy. Thay vì chỉ học về cách ứng phó khi bạo lực học đường xảy ra, các nhà trường cần xây dựng cũng như phát triển hệ thống công tác xã hội trường học và tâm lý học đường để ở đó có những chuyên gia, có những cán bộ, có những giáo viên được tập huấn, được trang bị kiến thức, kỹ năng để có thể đồng hành cùng với học sinh phòng ngừa cũng như giải quyết những tình huống xảy ra khi có bạo lực học đường.

Cùng với đó, nhà trường cần phải tổ chức các buổi hội thảo hướng dẫn phụ huynh xử lý tình huống khi con bị bạo lực hoặc con là người thực hiện hành vi bạo lực và các cách để phối hợp với nhà trường.

Chỉ khi nào các em thấy mình không bơ vơ, không đơn độc, được học tập và sinh hoạt trong một môi trường đề cao giá trị yêu thương và tôn trọng thì khi đó bạo lực học đường nếu xảy ra, sẽ không trở thành một vấn đề quá ám ảnh với xã hội.

Ý kiến của bạn
Hà Nội: Xem xét thu hồi giấy phép thi công, thu hẹp lô cốt trên đường Vũ Trọng Khánh

Hà Nội: Xem xét thu hồi giấy phép thi công, thu hẹp lô cốt trên đường Vũ Trọng Khánh

Thanh tra Sở GTVT vừa có văn bản kiến nghị Sở GTVT Hà Nội xem xét thu hồi giấy phép thi công công trình Dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá trên tuyến đường Vũ Trọng Khánh (quận Hà Đông) – phần dự án này nằm trong gói thầu số 4.

Cầu Vĩnh Tuy: Xe con húc bay biển báo vào xe khác

Cầu Vĩnh Tuy: Xe con húc bay biển báo vào xe khác

Vào khoảng 18h30 ngày 29/11, trên cầu Vĩnh Tuy theo hướng đi Minh Khai (Hà Nội) xảy ra vụ va chạm giữa hai ô tô.

Kịch bản nào khi Vành đai 2 thông tuyến toàn bộ đường trên cao?

Kịch bản nào khi Vành đai 2 thông tuyến toàn bộ đường trên cao?

Sau hơn 4 năm thi công,hơn 5km đường Vành đai 2 trên cao đoạn từ Ngã Tư Sở đến cầu Vĩnh Tuy sắp hoàn thành và dự kiến thông xe trước Tết Nguyên đán 2023; và dự kiến sẽ tạo áp lực đáng kể lên 2 nút giao trọng điểm Ngã Tư Vọng, Ngã Tư Sở.

Thu hẹp 3m rào chắn trên đường Nguyễn Xiển

Thu hẹp 3m rào chắn trên đường Nguyễn Xiển

Dự kiến, sau khi thu hẹp 3m, trước Lễ Giáng sinh sẽ tiếp tục mở rộng thêm 5m tính từ bó vỉa.

Chuyện thư viện

Chuyện thư viện

Sự tồn tại và ý nghĩa thực sự của những thư viện trong thời đại số như thế nào? Đó là một câu hỏi có lẽ sẽ gây tranh cãi. Dù không định trả lời câu hỏi này, nhưng Chuyện hôm nay xin giới thiệu góc nhìn rất thú vị của tác giả Trần Ai về thư viện.

Hà Nội: Háo hức trải nghiệm xe điện 2 bánh trên hành lang BRT

Hà Nội: Háo hức trải nghiệm xe điện 2 bánh trên hành lang BRT

Sáng nay (28/11), những chiếc xe điện hai bánh đầu tiên đã xuất hiện tại khu vực nhà chờ Văn Khê của tuyến buýt nhanh BRT01, sẵn sàng kết nối hành khách qua lại giữa điểm này và trung tâm thương mại AEON Hà Đông.

Tai nạn giao thông chết người trên con đường “tử thần”

Tai nạn giao thông chết người trên con đường “tử thần”

Người đàn ông đi xe máy đã bị xe container cán chết tại chỗ trên con đường được xem là “tử thần” ở TP.Thủ Đức.