Đại hội Đảng XIV: Bộ 3 động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới

Đại hội XIV của Đảng: Tăng trưởng 10% là thách thức lớn nhưng hoàn toàn có cơ sở

Chuyên gia kinh tế kỳ vọng vào định hướng phát triển từ Đại hội XIV của Đảng

Kiều bào gửi trọn niềm tin vào Đại hội XIV của Đảng

Đại hội XIV của Đảng: Xây dựng Chính phủ kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động quyết liệt, phục vụ Nhân dân

Ngày 21/1, Trình bày tham luận tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng về vấn đề “Giải pháp đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới, nhanh và bền vững”, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh: từ thu nhập trung bình tới thu nhập cao, Việt Nam phải dựa vào khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, cả 3 động lực này sẽ góp phần tạo ra không gian phát triển mở rộng hơn, khai phóng các nguồn lực mới để thúc đẩy tăng trưởng. Với 3 động lực này, chúng ta có thể tăng trưởng 2 con số.

Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị đã xác lập khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính thúc đẩy phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia và nâng cao năng lực tự cường, tự chủ của đất nước.

Nghị quyết này được lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ ví như “Nghị quyết khoán 10” về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, với tinh thần quản lý theo mục tiêu, không quản cách làm; người làm được hưởng lợi từ thành quả lao động và sáng tạo:

"Để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thực sự trở thành động lực trung tâm của tăng trưởng, việc đầu tiên cần làm là đo lường sự đóng góp của bộ 3 này tới tăng trưởng GDP. Bộ Khoa học và Công nghệ coi đây là việc quan trọng đầu tiên và đang xây dựng phương pháp đo, ở cả cấp quốc gia và cấp địa phương.

Với thực tiễn Việt Nam, trong giai đoạn từ nay tới năm 2030, thứ tự ưu tiên nên là chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và khoa học công nghệ. Chuyển đổi số thì chuyển đổi là chính, thay đổi cách thức vận hành là chính, 70% là thay đổi, 30% là công nghệ".

Đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, tạo nền tảng cơ bản chuyển từ quản lý bằng mệnh lệnh hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu, công nghệ và kết quả phục vụ cũng là một trong những giải pháp được Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ tại phiên thảo luận. Chính phủ sẽ tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị:

"Đổi mới, hiện đại hóa nền quản trị quốc gia, lấy hiệu quả phục vụ và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo; đẩy mạnh xây dựng Chính phủ số, xã hội số và công dân số trên nền tảng dữ liệu số thống nhất, đồng bộ, thông suốt, dùng chung theo thời gian thực.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và tăng cường kiểm tra, giám sát với phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” một cách thực chất và hiệu quả nhất".

Dẫn kinh nghiệm triển khai tại địa phương, bà Trần Thị Thanh Thủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên cho hay, từ 1/7/2025 đến nay, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến tại phường Mỹ Hào đạt 99,9%. 100% hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn. Phần lớn hộ kinh doanh đã sử dụng hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt.

Phường Mỹ Hào bước đầu khởi động, làm việc với các chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ để đặt hàng triển khai các mô hình sáng tạo như Bản đồ số đa phương thức; gắn mã QR nhà ở đô thị, cây xanh; triển khai cảm biến mực nước tại các điểm dễ úng ngập với chi phí thấp để quản lý đô thị; quản trị qua các nhóm Zalo/VNeID để tiếp nhận phản ánh về an ninh, rác thải, điện nước 24/7. Đặc biệt, chương trình “Bình dân học AI” đã thu hút đông đảo học sinh, sinh viên và hộ kinh doanh tham gia:

"Phường Mỹ Hào xác định chuyển đổi số trong giai đoạn tới phải được triển khai quyết liệt, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm; gắn chặt với đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, điều hành của chính quyền cơ sở và mang lại giá trị thiết thực cho người dân, doanh nghiệp.

Phường xác định một số phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm như: Tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng ủy phường đối với chuyển đổi số; đưa mục tiêu, nhiệm vụ chuyển đổi số vào nghị quyết, chương trình công tác hằng năm; gắn rõ trách nhiệm của tập thể lãnh đạo, người đứng đầu với kết quả thực hiện".

Những kết quả thiết thực từ việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số đã thu hút đông đảo người dân sử dụng. Anh Đỗ Xuân Lộc, 42 tuổi, một người đang làm trong lĩnh vực quản lý hành chính bày tỏ:

"Đơn giản như là vấn đề thủ tục, căn cước, bây giờ chỉ cần một cái điện thoại smart-phone thôi là có thể mình làm việc được tất cả các thủ tục không như trước là phải giấy tờ mất rất nhiều thời gian, bây giờ mình có thể sử dụng trên VNEID là gần như đầy đủ hết. Chuyển đổi số thì mình thấy là phát triển rất là nhanh, hiệu quả".

Bà Trương Thị Hường, 67 tuổi, một Đảng viên lâu năm ở Cầu Giấy, Hà Nội cũng bày tỏ: "Chuyển đổi số nói chung cũng có những mặt đổi mới nhiều, đặc biệt là giới trẻ bây giờ phát triển rất nhanh, nhưng thế hệ ngày trước thì chưa được nhanh nhạy lắm, các ông bà già cũng đang cố gắn học hỏi dần dần".

Nhiều người dân cũng đánh giá, ứng dụng khoa học và công nghệ, chuyển đổi số đang thay đổi căn bản thói quen của người dân:

"Chuyển đổi số là phần mà trong thời gian tới bắt buộc phải đi và phải đi thật nhanh, chứ còn nếu mà đi chậm thì sẽ mất rất nhiều tính cạnh tranh so với khu vực xung quanh".

"Thủ tục hành chính về kỹ thuật số nói chung là cũng rất là phát triển, nhân dân cũng được hưởng lợi. Tất cả mọi việc cũng được giải quyết nhanh hơn so với trước kia rất nhiều".

"Em thấy là các công tác về thủ tục giấy tờ cho người dân bây giờ thuận tiện hơn, không bị mất nhiều thời gian như ngày trước là cứ phải lên trên phường xã xin xác nhận".

Theo PGS.TS Nguyễn Viết Thông, Nguyên Phó Trưởng ban Tư tưởng văn hóa Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương), hơn 10 năm qua, đất nước chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ về công nghệ thông tin, tạo nền tảng vững chắc cho ứng dụng và phát triển công nghệ số sau này.

Theo PGS Nguyễn Viết Thông, tiến trình ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số cần đẩy nhanh hơn nữa:

"Bộ Chính trị đã ra nghị quyết về ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo rồi, nhưng đồng thời cũng ra Nghị quyết 71 về phát triển giáo dục và đào tạo, khẳng định những bất cập của khoa học, công nghệ, bất cập của giáo dục, đào tạo. Đấy là những cản trở hiện nay, cần có lộ trình, cần đẩy nhanh hơn nữa, từ nông dân miền núi, đến nông dân ở đồng bằng hay tất cả mọi ngành nghề".

Ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số không còn là lựa chọn, mà ngày càng đã trở thành động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới. Vấn đề đặt ra không chỉ là đầu tư công nghệ, mà là quyết tâm đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế và phát triển nguồn nhân lực số.

Chỉ khi đó, khoa học công nghệ và chuyển đổi số mới thực sự trở thành đòn bẩy cho tăng trưởng nhanh và bền vững.