Cung vượt cầu, cuộc chiến giá xe điện ngày càng căng thẳng

Mới đây, tại triển lãm Auto China,  Bắc Kinh, Trung Quốc, đại diện các nhà sản xuất đều mang tới những mẫu xe điện, xe hybrid mới nhất của mình. Những doanh nghiệp này đều nhận được sự hỗ trợ của chính phủ trong suốt quá trình thúc đẩy ngành công nghiệp xe điện vài năm qua.

Nhưng theo đài CNN, có một thực tê đáng buồn là đang có khoảng 200 nhà sản xuất Trung Quốc đối mặt với khó khăn do tình trạng cung vượt cầu; nhiều doanh nghiệp được dự đoán sẽ không thể trụ lại trong thời gian tới.

Theo Uỷ ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC), năm 2024 sẽ chứng kiến khoảng 150 mẫu xe mới được ra mắt, trong đó có tới 110 mẫu là xe điện hoặc xe hybrid. Điều này cho thấy sự cạnh tranh đang ngày một gay gắt.

Cơ quan này cũng ước tính thị trường xe điện nội địa năm nay sẽ tiêu thụ khoảng 2,1 triệu xe, trong khi chỉ tính riêng 3 thương hiệu xe điện hàng đầu dự kiến sẽ xuất xưởng 2,3 triệu chiếc.

Còn theo thống kê của Hiệp hội xe Trung Quốc, hơn 10 nhà sản xuất ô tô đã biến mất khỏi thị trường vào năm ngoái. Một số nhà sản xuất ô tô lớn của thế giới cũng đã phải cơ cấu lại hoạt động kinh doanh hoặc ngừng hoạt động tại Trung Quốc.

Vào tháng 10/2023, Mitsubishi Motors tuyên bố sẽ chấm dứt sản xuất ô tô tại liên doanh ở Trung Quốc. Honda, Hyundai và Ford cũng thực hiện các bước, bao gồm sa thải nhân viên và bán nhà máy, để cắt giảm chi phí.

Trong khi đó, theo tờ Bưu điện Hoa Nam, tập đoàn BYD, nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới mới đây đã báo cáo lợi nhuận quý I giảm mạnh sau khi lượng giao hàng giảm tới một phần ba bởi cuộc chiến giảm giá khốc liệt.

Theo đó, trong báo cáo kết quả kinh doanh công bố hôm 29/4, BYD ghi nhận lợi nhuận ròng 4,57 tỷ nhân dân tệ (khoảng 631 triệu USD) trong ba tháng đầu năm, giảm 47,3% so với kết thúc quý IV/2023. Doanh thu cũng giảm 30,6% so với cùng kỳ, xuống còn 124,9 tỷ nhân dân tệ.

Cuộc chiến về giá xe điện tại Trung Quốc bắt đầu khi Tesla giảm giá xe Model 3 và Model Y tại Trung Quốc tới 9% hồi tháng 10/2022, theo Akiko Fujita, phóng viên của Yahoo Finance: “Tesla là nhà sản xuất nổ phát súng đầu tiên cho cuộc chiến giảm giá. Kể từ sau đó, liên tiếp các nhà sản xuất ô tô của Trung Quốc cũng đồng loạt giảm giá theo. BYD có thể nói là dẫn đầu về việc giảm giá xe để cạnh tranh, với mức giảm ước tính 7,15% với 5 mẫu xe trong tháng 4 vừa qua, so với thời điểm đầu năm. Trong quý I, ước tính đã có khoảng 50 mẫu xe điện thuộc nhiều thương hiệu của Trung Quốc đã giảm giá.”

Việc giảm giá đã làm giảm lợi nhuận. Theo dữ liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM), vào năm 2023, tỷ suất lợi nhuận trung bình của ngành ô tô giảm xuống 5%, mức thấp nhất trong một thập niên vừa qua.

Hiện tại, chỉ một số ít nhà sản xuất xe điện nội địa, chẳng hạn như BYD và thương hiệu cao cấp Li Auto là đang có lãi. Hầu hết các công ty khác vẫn còn chưa hoà vốn. Báo cáo mới đây của Goldman Sachs nhận định lợi nhuận của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc có thể chuyển sang âm trong năm nay nếu BYD giảm giá thêm 10.300 nhân dân tệ (tương đương 1.422 USD) cho mỗi chiếc xe.

Theo ông Jacky Chen, Giám đốc kinh doanh quốc tế của hãng sản xuất ô tô Jetour, trước sự căng thẳng do cạnh tranh trong nước, mở rộng ra nước ngoài đang là phương án của nhiều nhà sản xuất Trung Quốc nhằm giảm lỗ. Cuộc cạnh tranh giá giữa các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc sẽ lan sang các thị trường nước ngoài, đặc biệt là ở những quốc gia mà doanh số bán vẫn đang tăng. Và khả năng lớn, BYD vẫn sẽ dẫn đầu trong cuộc chiến giảm giá này.

Bà Stella Li, Phó Chủ tịch điều hành tập đoàn BYD chia sẻ: “Tôi cho rằng, trừ thị trường Mỹ ra, thì với rất nhiều thị trường khác, chúng tôi tiến vào và nhanh chóng lọt vào top 10 của thị trường đó chỉ với một vài mẫu xe. Tôi có thể tự tin cho rằng BYD có thể cạnh tranh ở bất kỳ thị trường nào, vì chúng tôi bắt đầu từ thị trường Trung Quốc, nơi có sự cạnh tranh gắt gao nhất. Nếu bạn đã có thể đứng đầu thị trường khắc nghiệt nhất, thì với những thị trường còn lại, đương nhiên là sẽ có sự tự tin rồi.”