Cúm mùa, lo nhưng đừng sợ

Một số trường học phát thông tin cảnh báo và đề nghị học sinh nghỉ học ở nhà theo dõi nếu bị cúm. Cần chủ động phòng ngừa cúm mùa ra sao?

9h sáng, trung tâm tiêm chủng VNVC Long Biên, Hà Nội khá đông đúc dù là ngày làm việc trong tuần, trong đó có hàng chục người lớn, trẻ em đến tiêm phòng cúm. Dịch cúm mùa đang hoành hành ở Mỹ và Nhật Bản cùng sự gia tăng số ca bệnh trong nước khiến nhiều người lo lắng:

"Vì dịch cúm đang nguy hiểm trên diện rộng nên anh dắt mọi người đi thôi. Năm ngoái không tiêm, mấy năm trước có năm có, có năm không".

"Nhà mình có trẻ con nên mùa này mình rất sợ các cháu bị ốm, ảnh hưởng sức khỏe của các cháu, người lớn thì mất thời gian trông nom các thứ".

"Dịch cúm nói chung là nguy hiểm nên mình đi tiêm hàng năm. Mình đi tiêm ở đây cũng dễ, thuốc có sẵn, không phải chờ như các bên khác".

Nhiều trung tâm tiêm chủng trên cả nước cũng tấp nập người đến tiêm phòng cúm trong một tháng trở lại đây. Theo Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương (Kim Chung, Đông Anh), số người tiêm vắc-xin cúm tăng gấp 3 lần so với tháng 11 - 12 năm 2024. Viện Pasteur TP.HCM cũng đón số người đến tiêm vắc-xin các loại tăng khoảng 20% so với trước Tết.

Không chỉ “nóng” tại các điểm tiêm phòng, các nhà thuốc cũng đông khách từ đầu tháng 2, trong đó, thuốc Tamiflu khan hàng ở một số nơi. Theo tìm hiểu của phóng viên, tại một số nhà thuốc trên phố Láng Hạ (Ba Đình), Trung Kính (Cầu Giấy),… người bán thông báo hết Tamiflu, phải chờ một hai ngày mới có. Còn tại các hiệu thuốc san sát trên đường Giải Phóng (Đống Đa), nguồn thuốc dồi dào hơn, giá bán dao động mạnh từ 50.000 - 80.000 đồng/viên, có hiệu bán ngay, có hiệu yêu cầu đơn của bác sĩ.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố (CDC), Hà Nội ghi nhận 820 trường hợp mắc cúm trong tháng 1, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu là cúm A (H3N2), cúm A (H1N1) và cúm B. Tại bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, một số ca trở nặng (ở người cao tuổi, có bệnh lý nền) phải đặt ECMO (tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể). Đáng chú ý, “phổi trắng” (tình trạng phổi bị tổn thương, xơ cứng và mất dần chức năng trao đổi oxy) là một dấu hiệu đặc trưng của bệnh nhân mắc cúm nặng năm nay.

Bác sĩ Lê Văn Thiệu, Khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho rằng, số ca mắc cúm gia tăng do thời tiết chuyển mùa đông - xuân thuận lợi cho virus phát triển, đồng thời gia tăng tiếp xúc, tụ tập trong dịp Tết Nguyên đán, công việc bận rộn khiến việc khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe của người dân có phần xao nhãng hơn ngày thường:

"Cúm vẫn là bệnh hàng năm, có rào cản miễn dịch thì nguy cơ lây nhiễm sẽ giảm đi, không thành chuỗi. Bản thân cúm A trong những năm trước cũng đều bùng phát những đợt dịch nhỏ. Bệnh thường diễn biến từ 5 - 7 ngày là sẽ thoái lui và tự khỏi. Quá 7 ngày mà vẫn ho, thậm chí có sốt thì có nghĩa là bước sang giai đoạn bội nhiễm, cảm thấy tức ngực hoặc khó thở nhẹ, lo lắng hoang mang,… thì mình nên đến các cơ sở y tế để kiểm tra".

Đồng tình quan điểm này, PGS. TS. Trần Đắc Phu, Nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế cho rằng, dù cần thận trọng với dịch cúm mùa nhưng người dân không nên quá lo lắng. Cúm lây lan qua tiếp xúc gần với người bệnh hoặc tiếp xúc giọt bắn trên các đồ vật, cách phòng tránh cũng giống như các bệnh đường hô hấp khác như đeo khẩu trang, rửa tay với dung dịch sát khuẩn, v… v… mà chúng ta đã quen thực hiện như thời dịch Covid-19:

"Đặc biệt phải lưu ý phòng bệnh cho đối tượng có nguy cơ cao như người cao tuổi, người có bệnh lý nền, phụ nữ có thai hay trẻ em… Các trường học mà cho các cháu bị cúm tạm nghỉ học thì tôi nghĩ là tốt, vì có thể lây lan ra cả lớp nếu các cháu đó đi học. Ngoài dự phòng cá nhân thì chúng ta cần tiêm vắc-xin. Nhưng vắc-xin cúm chúng ta phải tiêm hàng năm, bởi vì mỗi năm lại xuất hiện chủng cúm mới.

Với cơ quan y tế dự phòng thì cần tuyên truyền; tăng cường cung ứng vắc-xin, tổ chức tiêm chủng cho người dân; tăng cường hệ thống giám sát, qua thời gian nó có biến chủng gì không để có cảnh báo và triển khai các biện pháp phòng bệnh. Ngành y tế thì chuẩn bị tốt các phương pháp điều trị, cơ sở điều trị".

Để phòng, chống bệnh cúm mùa, sởi và các bệnh lây truyền qua đường hô hấp, Bộ Y tế đã đề nghị các tỉnh thành chỉ đạo sở y tế và các đơn vị liên quan tổ chức triển khai hiệu quả tiêm chủng, theo dõi chặt chẽ tình hình và chuẩn bị sẵn sàng phương án trong tình huống gia tăng ca nhập viện,…

Còn về tình trạng loạn giá, khan hiếm thuốc điều trị, Cục Quản lý Dược đã yêu cầu các sở y tế, các bệnh viện và cơ sở sản xuất, kinh doanh thuốc bảo đảm cung ứng và kiểm soát giá thuốc điều trị cúm mùa.

Với thuốc điều trị Tamiflu, PSG. TS. Đỗ Duy Cường, Giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo người dân không nên tự ý mua và uống, những người khỏe mạnh nếu mắc cúm thì chỉ cần điều trị triệu chứng từ 5 - 7 ngày là khỏi:

"Những người trên 65 tuổi, phụ nữ có thai, trẻ em dưới 5 tuổi, nhân viên y tế, những người mắc bệnh nền là những người mắc cúm phải điều trị bằng Tamiflu. Đây là thuốc kê đơn và phải có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Vì nếu sử dụng không đúng thì có thể sẽ gây ra tác dụng phụ, ảnh hưởng gan, thận và gây ra kháng thuốc"./.