Cơ hội, thách thức nào cho doanh nghiệp tham gia thị trường carbon?

Chia sẻ tại tọa đàm “Giải pháp thúc đẩy tham gia thị trường carbon của doanh nghiệp ngành Công Thương” ngày 4/9, ông Hoàng Văn Tâm, Vụ Tiết kiệm năng lượng và Phát triển bền vững (Bộ Công Thương) cho biết, phát triển thị trường carbon là giải pháp quan trọng đóng góp vào tiến trình giảm phát thải khí nhà kính quốc gia.

Đây còn là cơ hội huy động nguồn vốn của xã hội tham gia vào hoạt động giảm nhẹ phát thải khí nhà kính. Mỗi một tấn CO2 đạt tiêu chuẩn của thị trường được coi là một tín chỉ carbon và được giao dịch trên thị trường.

"Chính phủ Việt Nam đang gấp rút chuẩn bị để sớm đưa thị trường carbon vào vận hành, đến năm 2029 sẽ có thị trường carbon vận hành một cách đầy đủ. Giai đoạn từ nay cho đến 2028 là giai đoạn mà các bộ ngành, địa phương chuẩn bị về cơ sở pháp lý, cơ sở hạ tầng, các điều kiện kỹ thuật để có thể vận hành được thị trường carbon, trong đó có vấn đề các quy định liên quan đến giảm nhẹ phát thải khí nhà kính để tạo ra những tín chỉ carbon có chất lượng cao trong thời gian tới", ông Tâm thông tin.

Ông Tâm cho biết, Bộ Công Thương đang nâng cao năng lực cho các doanh nghiệp nhằm đáp ứng quá trình tham gia thị trường carbon. Thị trường giao dịch tín chỉ carbon có những cơ hội đầu tư, phát triển nhưng cũng nhiều thách thức.

"Doanh nghiệp sẽ phải có tầm nhìn dài hạn để đón trước, bắt kịp những xu thế và đấy chính là những cơ hội. Nhưng đồng thời cũng là thách thức khi chúng ta phải có kinh phí, có nguồn tài chính để đầu tư cho công nghệ này", ông Tâm nhận định.

Còn theo ông Nguyễn Võ Trường An, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Sàn giao dịch tín chỉ Carbon ASEAN (CCTPA), thách thức của các doanh nghiệp khi tham gia thị trường tín chỉ carbon là nhân lực, phương thức, tài chính và máy móc, công nghệ.

"Đây là những thách thức không hề nhỏ, tuy nhiên chúng ta là thị trường tín chỉ carbon non trẻ nên có nhiều dư địa để phát triển. Vấn đề là các bên liên quan cần cùng quyết tâm và ngồi lại với nhau để tìm được mô hình thị trường hiệu quả”, ông An nêu quan điểm.

Theo ông Trường An, việc chuyển đổi xanh cần đi đôi với chuyển đổi số, giúp doanh nghiệp dễ dàng thực hiện và theo dõi các quy trình liên quan đến tín chỉ carbon. Mặc dù thị trường tín chỉ carbon ở Việt Nam vẫn còn non trẻ, nhưng sự quan tâm từ các doanh nghiệp lớn và tập đoàn FDI đang ngày càng tăng lên.

Nhìn nhận về thực trạng phát thải khí nhà kính trong ngành xi măng, PGS-TS Lương Đức Long, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Xi măng Việt Nam cho biết, ngành này đóng góp tới 80% tổng lượng phát thải khí nhà kính trong sản xuất vật liệu xây dựng.

Đặc biệt, sản xuất clinke - một thành phần chính trong xi măng - là nguồn phát thải chính, chiếm hơn 90% tổng lượng CO2 phát thải.

Để tăng cường hoạt động giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới tham gia thị trường carbon, PGS.TS. Lương Đức Long cho rằng, doanh nghiệp cần giảm thiểu phát thải phải đi từ công nghệ, giảm tiêu hao nguyên liệu. Bên cạnh đó, phải hoàn thành hệ thống công cụ và quy định của nhà nước, tiêu chuẩn, quy chuẩn để hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện. Đối với những nhà máy có đầu tư để đồng xử lý các chất thải hoặc sử dụng nhiên liệu thay thế thì Nhà nước cần có cơ chế hỗ trợ.