Chủ động đón lũ, không để xả lũ bất thường gây mất an toàn hạ du

Trước diễn biến mưa lớn tại Đông Bắc Bộ, Thanh Hóa, Nghệ An và một số khu vực lân cận, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có công điện yêu cầu các địa phương, đơn vị quản lý công trình thủy lợi chủ động triển khai phương án ứng phó, bảo đảm an toàn hồ chứa, phòng ngừa ngập úng và hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai.

Công điện được gửi tới Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố khu vực Đông Bắc Bộ, cùng các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An; các đơn vị quản lý, vận hành dự án, công trình thủy lợi và các đơn vị cấp nước sạch nông thôn.

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi yêu cầu các địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm Chỉ thị số 3952 ngày 22/4/2026 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tăng cường bảo đảm an toàn công trình đê điều, thủy lợi trong mùa mưa lũ năm 2026; đồng thời thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia về chủ động ứng phó với mưa lớn, lốc, sét, mưa đá, lũ quét, sạt lở đất và gió mạnh trên biển.

Các địa phương được yêu cầu theo dõi chặt chẽ bản tin dự báo khí tượng thủy văn, mưa lũ; kiểm tra, rà soát các công trình trọng điểm, vị trí có nguy cơ xảy ra sự cố để kịp thời triển khai phương án ứng phó. Đối với các hồ thủy lợi đang thi công, công trình dưới sâu, công trình ngầm, công trình dẫn dòng, các đơn vị quản lý phải sẵn sàng phương án di dời người, máy móc, thiết bị thi công khỏi khu vực nguy hiểm.

Đáng chú ý, với các hồ thủy lợi xung yếu, không bảo đảm an toàn, công điện nhấn mạnh cần xem xét tích nước hạn chế hoặc không tích nước. Các hồ chứa có cửa van xả lũ phải căn cứ dự báo mưa để chủ động vận hành đón lũ, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho công trình, đồng thời không xả lũ bất thường gây mất an toàn cho vùng hạ du.

Cục cũng yêu cầu thực hiện nghiêm việc cảnh báo sớm cho người dân vùng hạ du trước khi xả lũ và khi có nguy cơ xảy ra sự cố. Trong trường hợp xuất hiện mưa lớn, nguy cơ ngập lụt, úng, các đơn vị phải khẩn trương vận hành công trình thủy lợi để tiêu thoát nước phục vụ sản xuất và dân sinh; đồng thời vận hành hồ chứa đúng quy trình đã được phê duyệt.

Các đơn vị chuyên môn ở địa phương tổ chức trực ban 24/24 giờ trong thời gian có mưa lũ; bố trí lực lượng thường trực tại các công trình có nguy cơ xảy ra sự cố để xử lý kịp thời tình huống bất thường theo phương châm “bốn tại chỗ”.

Lãnh đạo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi cũng đề nghị các phòng, đơn vị liên quan nắm chắc nội dung công điện, triển khai nhiệm vụ cụ thể, phù hợp với từng địa bàn, từng loại hình công trình.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (Cục Khí tượng Thủy văn), từ ngày 20/5 đến ngày 21/5, khu vực Đông Bắc Bộ, Nam Lào Cai, Nam Phú Thọ, Thanh Hóa và Nghệ An có mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to với lượng mưa phổ biến 50-120mm, cục bộ có nơi trên 250mm. Ngày và đêm 20/5, các khu vực khác của Bắc Bộ, khu vực từ Hà Tĩnh đến Lâm Đồng và Nam Bộ có mưa rào và dông rải rác với lượng mưa 10-30mm, cục bộ có nơi mưa to trên 80mm (mưa tập trung vào chiều và đêm).

Trước đó, thông tin từ Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai cho biết từ 19 giờ ngày 18/5 đến 16 giờ 19/5, khu vực Bắc Bộ và cao nguyên Trung Bộ có mưa 50-100mm, riêng các tỉnh Tuyên Quang, Quảng Ninh có mưa 80-150mm; một số trạm có lượng mưa lớn như: Việt Lâm (Tuyên Quang) 248mm, Bản Ngần (Tuyên Quang) 211mm, Đông Viên (Thái Nguyên) 117mm, Cẩm Phả (Quảng Ninh) 240mm, Dương Huy (Quảng Ninh) 187mm.

Dự báo từ đêm 19/5 đến ngày 21/5, khu vực Đông Bắc Bộ, phía Nam tỉnh Phú Thọ, Thanh Hóa và Nghệ An có mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to với lượng mưa phổ biến 50-150mm, cục bộ có nơi trên 300mm.

Theo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, khu vực Bắc Bộ hiện có 2.543 hồ chứa thủy lợi, lượng nước trữ trung bình đạt khoảng 42-77% dung tích thiết kế. Khu vực Bắc Trung Bộ có 2.323 hồ chứa, dung tích bình quân đạt từ 57-72% dung tích thiết kế. Một số hồ chứa lớn vẫn còn dung tích phòng lũ đáng kể như hồ Cửa Đạt còn khoảng 792,83 triệu m³ để trữ lũ; hồ Ngàn Trươi còn 428,21 triệu m³.