Xung đột Trung Đông khiến nhu cầu với máy bay tư nhân tăng cao
Khi Samuel Lait ra mắt công ty bay tư nhân PetX Jets chuyên phục vụ hành khách đi cùng thú cưng tại Dubai, ông kỳ vọng sẽ nhận được các yêu cầu từ những người muốn di chuyển giữa trung tâm xa hoa vùng Vịnh và Vương quốc Anh cùng thú cưng của họ.
Tuy nhiên, hòm thư điện tử của công ty lại nhanh chóng tràn ngập các yêu cầu từ đủ mọi đối tượng hành khách — từ người trẻ, các cặp vợ chồng đang mang thai cho đến người cao tuổi — tất cả đều muốn rời khỏi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất khi xung đột lan rộng trong khu vực, buộc nhiều quốc gia phải đóng cửa không phận và khiến hàng chục nghìn người bị mắc kẹt.
Ông Samuel Lait chia sẻ:
“Ý tưởng ban đầu của tôi chủ yếu tập trung vào vận chuyển thú cưng và chủ của chúng giữa Anh và Dubai, nhưng giờ mọi thứ đã thay đổi rất nhiều. Chúng tôi nhận được đủ loại yêu cầu khác nhau — từ người trẻ cho đến người cao tuổi — tất cả đều muốn di chuyển. Các yêu cầu này đến từ khắp châu Âu. Và Ấn Độ cũng là một điểm đến được hỏi tới khá nhiều.”
Tình huống mà PetX Jets gặp phải phản ánh nhu cầu thực tế trong ngành hành không thời gian gần đây. Nhu cầu thuê máy bay tư nhân rời Trung Đông đã tăng mạnh kể từ khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ ngày 28/2, gây gián đoạn nghiêm trọng hoạt động hàng không trong khu vực Vùng Vịnh.
Nhu cầu thuê chuyến bay tư nhân tăng vọt ngay sau khi xung đột nổ ra bởi hàng không thương mại chịu ảnh hưởng nặng nề. Các hãng lớn như Erates, Qatar Airways và Etihad đã hủy hoặc điều chỉnh mạnh hàng trăm chuyến bay, với hơn 20.000 chuyến bị hủy tại các trung tâm hàng không lớn trong những tuần đầu xung đột. Điều này khiến giới siêu giàu chuyển sang thuê máy bay riêng để rời khu vực nhanh chóng.
Ông Altay Kula, CEO và nhà sáng lập công ty môi giới máy bay tư nhân Jet-VIP của Pháp chia sẻ:
“Kể từ khi căng thẳng leo thang, lượng đặt chỗ tăng mạnh. Cứ khoảng 10–20 phút lại có một yêu cầu mới. Nhu cầu hiện tại là rất lớn. Trước đây, chi phí một chuyến bay từ Dubai đến Istanbul vào khoảng 50.000 USD, nhưng hiện nay đã lên gần 100.000 USD. Có thể nói giá đã tăng gấp đôi.”
Trên thực tế, theo ông Adel Mardini, Giám đốc điều hành Tập đoàn hàng không tư nhân Jetex, có trụ sở tại Dubai, giá thuê trên một số tuyến bay hiện đã tăng hơn gấp đôi do hàng loạt chi phí phát sinh. Trước khi xung đột nổ ra ngày 28/2, một chuyến đi bằng máy bay phản lực hạng nhẹ chở 6 hành khách từ Dubai đến Istanbul có giá khoảng 50.000 USD. Trong khi đó, máy bay lớn chở tối đa 15 người có giá khoảng 110.000 USD.
Hiện nay, các mức giá này đã tăng tới 160.000 USD, thậm chí có trường hợp lên tới 200.000 USD tùy loại máy bay, điểm khởi hành và hành trình bay.
Giá nhiên liệu là yếu tố chính đẩy chi phí tăng. Trên toàn cầu, giá nhiên liệu hàng không tăng hơn 60% kể từ cuối tháng 2, từ khoảng 87 USD lên 150 - 200 USD/thùng ở một số thị trường.
Trong điều kiện bình thường, nhiên liệu chiếm 20 - 30% chi phí vận hành, nhưng hiện nay tỷ trọng này đã biến động mạnh. Bên cạnh đó, bảo hiểm rủi ro chiến tranh cũng tăng phí đáng kể. Phí bảo hiểm với các chuyến bay gần không phận Iran, Iraq và khu vực lân cận tăng từ 50% đến 500%, tùy tuyến bay và nhà bảo hiểm.
Hiện các bên đã đạt được thoả thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần, nhờ đó mà giá xăng dầu đã có xu hướng giảm trong những ngày gần đây. Tuy nhiên, trong diễn biến mới nhất, đàm phán giữa các bên về một thoả thuận ngừng bắn lâu dài đã thất bại do nhiều bất đồng. Vì vậy, dự đoán giá xăng dầu, cũng như giá dịch vụ thuê máy báy tư vẫn sẽ ở mức cao trong thời gian tới.
Máy bay tư nhân trở thành xu hướng của giới siêu giàu
Thực tế, nếu như không tính tới xung đột Trung Đông thì nhu cầu về máy bay tư nhân trong những năm gần đây vẫn rất lớn bởi xu hướng của giới siêu giàu và cả một số sự kiện khác.
Như tại Ấn Độ, sự trỗi dậy mạnh mẽ của tầng lớp trung lưu có giá trị tài sản ròng cao đang gia tăng, cùng một khu vực doanh nghiệp đầy tham vọng đang trở thành động lực thúc đẩy phân khúc hàng không doanh nhân tại quốc gia này. Song các vấn đề về thuế, thiếu hạ tầng sân bay, bãi đỗ và việc chưa có khung pháp lý quản lý máy bay tư nhân vẫn đang là rào càn kìm hãm phân phúc này.
Còn tại Mỹ, thời gian gần đây ghi nhận nhu cầu về thuê máy bay tư nhân tăng đột biến do Bộ An ninh nội địa Mỹ đóng cửa hơn 1 tháng, cùng một số chính sách của ông Donald Trump khiến hàng nghìn nhân viên sân bay nghỉ việc, gây ra tắc nghẽn do thiếu nhân lực tại nhiều sân bay. Trước tình cảnh đó, để tiết kiệm thời gian, nhiều người đã chuyển sang lựa chọn thuê máy bay tư nhân.
Bà Ashley Allisma, đại diện của hãng hàng không tư nhân Jet Linx cho biết, sự tiện lợi, sang trọng và tiết kiệm thời gian là yếu tố thu hút khách hàng đến với phân khúc này:
“Trong khoảng 3-4 tuần qua, chúng tôi đã ghi nhận số lượng khách hàng tăng đột biến. Lí do chính là những khách hàng đó muốn tránh khỏi tình huống bị huỷ chuyến, hay phải chờ đợi 4 – 6 tiếng đồng hồ để lên máy bay”.
Tiềm năng phát triển hàng không tư nhân ở Việt Nam
Hàng không tư nhân cũng đang trở thành xu hướng tại nhiều nước Đông Nam Á. Không chỉ phục vụ nhu cầu di chuyển nhanh chóng, linh hoạt của giới doanh nhân và khách VIP, dịch vụ này còn là một phần quan trọng trong ngành du lịch cao cấp.
So với các nước láng giềng khu vực, dịch vụ hàng không tư nhân ở Việt Nam mới ở giai đoạn đầu phát triển, song tiềm năng phát triển là rất lớn. Sự gia tăng nhanh chóng của tầng lớp giàu có, cùng với sự bùng nổ của ngành du lịch cao cấp, đã tạo ra nhu cầu mới về những dịch vụ bay linh hoạt, riêng tư và tiết kiệm thời gian.
Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành hiện thực, còn nhiều thách thức cần vượt qua như cơ sở hạ tầng, chi phí vận hành cao cùng việc các loại hình phụ trợ như bảo trì, sửa chữa chưa hình thành rõ rệt. Nếu được hỗ trợ bởi khung chính sách cởi mở, dịch vụ hàng không tư nhân tại Việt Nam hoàn toàn có thể bứt phá, trở thành một mảnh ghép quan trọng của bức tranh hàng không quốc tế.