Xăng E10: Gỡ bỏ những lo ngại trước giờ áp dụng toàn quốc

Tuy nhiên, theo các chuyên gia và cơ quan quản lý, phần lớn những lo ngại này đều chưa có cơ sở khoa học, trong khi E10 đã là loại nhiên liệu phổ biến tại hơn 60 quốc gia trên thế giới suốt nhiều năm qua.

Xăng E10 được pha trộn từ 10% ethanol và 90% xăng khoáng, là bước tiếp theo trong lộ trình nhiên liệu sinh học của Việt Nam sau E5RON92. Theo giới chuyên môn, E10 hiện là loại nhiên liệu phổ biến tại Mỹ, châu Âu, Australia, Thái Lan, Philippines hay Trung Quốc. Việc sử dụng rộng rãi tại hơn 60 quốc gia cho thấy đây không phải nhiên liệu mới hay chưa được kiểm chứng.

Một trong những băn khoăn lớn nhất là khả năng tương thích với động cơ, đặc biệt là xe đời cũ. Ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho biết, phần lớn xe máy sản xuất sau năm 2000 đều phù hợp với E10:

"Hầu hết các dòng xe máy được sản xuất từ sau năm 2000 trở lại đây... đều đã tương thích với xăng E10... Còn những lo ngại cho rằng xăng E10 có thể gây hỏng động cơ, ăn mòn máy hay làm giảm độ bền phương tiện thì hoàn toàn không có cơ sở khoa học".

Với các dòng xe quá cũ, E10 có thể khiến một số chi tiết cao su hoặc ống dẫn nhiên liệu lão hóa nhanh hơn theo thời gian. Tuy nhiên, việc thay thế các bộ phận này khá đơn giản và chi phí không lớn.

Ngoài ra, nhiều người lo ngại E10 khiến xe hao nhiên liệu hơn. Theo PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, nhiệt trị của E10 thấp hơn xăng khoáng khoảng 3%, nhưng E10 lại giúp quá trình cháy trong động cơ hiệu quả hơn nên mức tiêu hao thực tế gần như không thay đổi:

"Nếu so sánh về nhiệt trị thì nhiệt trị của xăng E10 nhỏ hơn xăng thường khoảng độ 3%. Tuy nhiên, với khả năng giúp cải thiện quá trình cháy giúp cho quá trình cháy ở trong động cơ triệt đề hơn, sạch hơn, nâng cao hiệu suất nhiệt trong động cơ và hiệu suất này nó bù cho phần giảm về mặt nhiệt trị, do đó khi sử dụng xăng E10 thì về tính năng kỹ thuật, công suất động cơ cũng như tiêu thụ nhiên liệu thì hoàn toàn tương đương với khi chúng ta sử dụng xăng khoáng.

Một số kết quả thí nghiệm của chúng tôi khi sử sử dụng xăng sinh học E10 thì cho thấy do hiệu quả về việc cải thiện quá trình cháy nên nó giúp cho việc tiêu thụ nhiên liệu còn tốt hơn so với khi sử ldụng xăng khoáng".

Ngoài vấn đề tiêu hao nhiên liệu, hiện tượng tắc kim phun hoặc đường ống dẫn nhiên liệu cũng được nhiều người nhắc tới khi chuyển sang sử dụng E10. Tuy nhiên, theo giới chuyên môn, nguyên nhân không đến từ bản chất của nhiên liệu này.

Ông Đỗ Văn Tuấn lý giải, E10 có đặc tính như một dung môi nhẹ, có thể làm bong lớp cặn tích tụ lâu ngày trong hệ thống nhiên liệu của xe sử dụng xăng khoáng trước đó. Đây cũng là lý do khiến một số phương tiện xuất hiện hiện tượng tắc nghẽn trong lần đầu chuyển đổi:

"Đây không phải là bản chất hay nguyên nhân xuất phát từ xăng E10. Xăng E10 thực chất có đặc tính như một chất dung môi nhẹ. Vì vậy, với những phương tiện đã sử dụng xăng khoáng trong thời gian dài, cặn bẩn có thể đã tích tụ trong đường ống dẫn nhiên liệu và kim phun rồi.

Vì vậy, khi chuyển sang sử dụng xăng E10 thì nhiên liệu này trở thành chất tẩy rửa các lớp cặn bám lâu ngày ở kim phun và đường ống dẫn ấy, từ đó gây ra hiện tượng tắc nghẽn ở lần sử dụng đầu tiên.

Vậy khi chúng ta thấy tắc như thế thì chỉ cần ra hiệu sửa xe máy đề nghị họ chỉ cần vệ sinh lại đường ống dẫn nhiên liệu và kim phun thì nó sẽ hết ngay, và từ lần thứ 2 trở đi thì sẽ không còn hiện tượng này nữa.

Như vậy, xăng E10 không phải là nguyên nhân “gây bệnh” cho động cơ, mà chính nó đã phát hiện “bệnh” những vấn đề đã tồn tại sẵn trong hệ thống nhiên liệu của xe".

Trên thực tế, Petrolimex và PVOIL đã triển khai bán thử nghiệm xăng E10 tại một số thành phố lớn từ tháng 8/2025. Theo Bộ Công Thương, đến nay chưa ghi nhận phản hồi tiêu cực nào liên quan đến chất lượng nhiên liệu này.

Ông Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công cho biết, kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy E10 đã được sử dụng ổn định tại nhiều quốc gia trong hàng chục năm qua:

"Kinh nghiệm từ quốc tế cũng đã chứng minh là Mỹ sử dụng từ những năm 1970 của thế kỷ trước, và người ta dùng E10 từ những năm 1980; Brazil cũng vậy và châu Âu thì cũng khoảng 20 năm nay; Gần chúng ta thì có Philippines, Thái Lan, Trung Quốc".

Không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, lộ trình nhiên liệu sinh học còn liên quan đến an ninh năng lượng và giảm phụ thuộc nhập khẩu xăng dầu.

Theo ông Bùi Ngọc Bảo - Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, nếu mở rộng phối trộn nhiên liệu sinh học ở cả xăng và diesel, Việt Nam có thể giảm đáng kể lượng nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu mỗi năm:

"Rõ ràng về cơ cấu nếu 1 năm chúng ta sử dụng chừng 26 - 26,5 triệu m3/tấn xăng dầu, nếu mà một cơ cấu đối với Diezel và xăng mà chúng ta chiếm 10% ethanol thì rõ ràng là 1 năm chúng ta đã giảm phụ thuộc vào trong cả xăng và Diezel là tới 2 triệu m3/tấn. Thì đấy là một con số hết sức có ý nghĩa…

Thậm chí như Indonesia người ta đã sử dụng tới B20 và B40 thì rõ ràng là chúng ta nhìn vào một cơ cấu về giảm nhiên liệu hóa thạch là hết sức có ý nghĩa. Đặc biệt đối với xăng dầu chúng ta là một nước nhập khẩu ròng, chúng ta mới chỉ đáp ứng được 30% trên tổng nhu cầu xăng dầu mà chúng ta sử dụng, 70% chúng ta đang phải nhập khẩu".

Theo lộ trình của Bộ Công Thương, E10 sẽ chính thức triển khai toàn quốc từ ngày 1/6/2026. Trong giai đoạn chuyển tiếp, xăng E5 vẫn tiếp tục được kinh doanh đến hết năm 2030 để người tiêu dùng có thêm lựa chọn, đặc biệt với các dòng xe cũ.