Thiên tai gia tăng cực đoan, cảnh báo hạn hán và xâm nhập mặn

Đây là ý kiến được đưa ra tại Hội nghị về phòng ngừa, ứng phó thảm họa năm 2026 do Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức sáng nay, 24/4, tại Hà Nội. 

Năm 2025 vừa qua, tiếp tục là một năm thiên tai diễn biến cực đoan dưới tác động rõ nét của biến đổi khí hậu. Theo báo cáo chính thức, thiên tai đã làm 484 người chết và mất tích, 811 người bị thương, tổng thiệt hại kinh tế ước tính trên 104.733 tỷ đồng, tăng 16% so với năm 2024.

Những con số này cho thấy mức độ nghiêm trọng ngày càng gia tăng của thiên tai, đồng thời phản ánh rõ ràng xu thế biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tần suất và cường độ các hiện tượng cực đoan- ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân.

Các loại hình thiên tai như bão mạnh, mưa lớn, lũ lụt, sạt lở đất; ở khu vực phía Nam nắng nóng kéo dài, hạn hán và xâm nhập mặn đã xảy ra trên diện rộng… Tình trạng này đã ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế, sức khỏe và an toàn của hàng triệu người dân, đặc biệt là các nhóm dễ bị tổn thương.

Ông Vũ Thanh Lưu, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam cho biết, trong bối cảnh đó, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã phát huy vai trò là lực lượng nòng cốt trong công tác nhân đạo, chủ động triển khai đồng bộ các hoạt động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

Tổng giá trị hoạt động trong lĩnh vực quản lý thảm họa năm 2025 đạt trên 1.234 tỷ đồng, hỗ trợ hơn 513 nghìn lượt người bị ảnh hưởng bởi thiên tai, thảm họa và các sự cố nghiêm trọng. Ông Vũ Thanh Lưu nêu rõ:

"Bước sang năm 2026, theo dự báo, tình hình thiên tai tiếp tục tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là nguy cơ xuất hiện bão mạnh, thậm chí siêu bão, cùng với nắng nóng kéo dài, hạn hán và xâm nhập mặn gia tăng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Hội Chữ thập đỏ Việt Nam trong việc tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao năng lực và chủ động hơn nữa trong công tác phòng ngừa, ứng phó thảm họa".

Làm rõ hơn về xu thế thiên tai năm trong năm nay, ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, ngay từ những tháng đầu năm, thời tiết đã có nhiều diễn biến bất thường, cho thấy nguy cơ thiên tai tiếp tục phức tạp trong thời gian tới.

Cụ thể, tình trạng nắng nóng xuất hiện sớm và có xu hướng gia tăng cả về cường độ lẫn phạm vi. Ngay trong tháng 2/2026, khu vực miền Đông Nam Bộ đã ghi nhận đợt nắng nóng diện rộng đầu tiên, sớm hơn so với trung bình nhiều năm.

Sang tháng 3 và tháng 4, nắng nóng tiếp tục mở rộng ra nhiều khu vực, trong đó Trung Bộ xuất hiện nắng nóng gay gắt. Khu vực Bắc Bộ và cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ Tây Nguyên cũng ghi nhận nhiều ngày nắng nóng, cho thấy xu thế gia tăng rõ rệt của hiện tượng này.

Về mưa, từ đầu năm đến nay, khu vực Trung Bộ đã xảy ra nhiều đợt mưa diện rộng, trong đó có những đợt mưa vừa đến mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to với lượng mưa trên 100mm/ngày.

Một số địa phương như Thanh Hóa đã xuất hiện mưa lớn cục bộ trong tháng 4, tiềm ẩn nguy cơ ngập úng và lũ quét. Khu vực cao nguyên Trung bộ và Nam Bộ cũng ghi nhận các đợt mưa to và rất to, cho thấy thời tiết đang bước vào giai đoạn biến động mạnh.
Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định:

"Năm nay, nắng nóng ở Bắc Bộ tập trung từ tháng 4 đến tháng 7, khu vực đồng bằng từ tháng 5 đến tháng 8, cao điểm của nắng nóng sẽ vào tháng 5 đến tháng 8. Từ tháng 10 trở đi thời tiết chuyển hẳn sang mưa nhiều, nắng nóng giảm dần. Đối với Trung bộ dự báo không quá gay gắt đối với mưa lũ. Với khu vực Miền Nam sẽ bị thiếu hụt nguồn nước, chúng tôi dự báo cuối 2026 đầu 2027 sẽ là rất “căng thẳng”.

Cảnh báo năm nay không tập trung nhiều vào lũ mà tập trung vào hạn hán và xâm nhập mặn vào cuối năm

Trước tình hình đó, các ý kiến tại hội nghị cho rằng, công tác dự báo, cảnh báo sớm và chủ động ứng phó với thiên tai cần tiếp tục được tăng cường, nhằm giảm thiểu thiệt hại và bảo đảm an toàn cho người dân, sản xuất và đời sống kinh tế - xã hội trong thời gian tới.